Jak wynika z najnowszego badania na szczycie pożądanych benefitów coraz częściej znajduje się możliwość przyprowadzenia do biura własnego psa lub kota.

W gronie wyróżnionych przedsiębiorstw znalazła się firma Szypuła , reprezentująca nasz region na arenie ogólnopolskiej.

Firma Szypuła odebrała prestiżową nagrodę w konkursie AgroLiga pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wyróżnienie zostało przyznane za działalność na rzecz promocji lokalnych produktów, wspieranie regionalnych producentów oraz aktywne zaangażowanie społeczne, w tym działania realizowane na rzecz lokalnych rolników.

AgroLiga – jeden z najważniejszych konkursów w polskim rolnictwie

Konkurs AgroLiga organizowany jest od 1993 roku i należy do najbardziej prestiżowych inicjatyw wyróżniających najlepszych rolników oraz firmy działające w sektorze rolno-spożywczym w Polsce. Celem przedsięwzięcia jest promowanie nowoczesnych, innowacyjnych i aktywnych podmiotów, które przyczyniają się do rozwoju polskiego rolnictwa oraz lokalnej przedsiębiorczości.

Rywalizacja przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności odbywa się etap wojewódzki, podczas którego przyjmowane są zgłoszenia, przeprowadzane wizytacje oraz wybierani są laureaci reprezentujący poszczególne regiony. Następnie najlepsi uczestnicy trafiają do etapu krajowego, gdzie spośród nich wyłaniani są Mistrzowie i Laureaci AgroLigi.

Szczególną rangę konkursu podkreśla fakt, że finał odbywa się pod patronatem Prezydenta RP, a laureaci są szeroko promowani w mediach rolniczych i branżowych. Otrzymany tytuł pozostaje trwałym wyróżnieniem i może być wykorzystywany w działaniach promocyjnych oraz marketingowych.

Rodzinna firma Szypuła laureatem

Nagroda dla lokalnego producenta lodów została przyznana za konsekwentne działania na rzecz promocji lokalnych produktów oraz budowanie współpracy z regionalnymi dostawcami i producentami.

Docenione zostało również zaangażowanie społeczne przedsiębiorstwa, obejmujące wsparcie lokalnych inicjatyw oraz działania realizowane na rzecz rolników z regionu. Wyróżnienie to stanowi potwierdzenie, że działalność oparta na współpracy z lokalnym środowiskiem i promowaniu regionalnych produktów może zostać zauważona i doceniona na szczeblu krajowym.

Jak podkreśla Tomasz Szypuła, właściciel zwycięskiej firmy:

Dla nas to ogromne wyróznienie, znaleźć się wsród laureatów i przyjąć nagrodę w Pałacu Prezydenckim od Prezydenta Polski. Nagrody i wyróżnienia, gdzie doceniane są nasze osiągnięcia na świecie oraz podkreślane i mocno nagradzane lokalne działanie z lokalnymi firmami mocno nas cieszą, ponieważ staramy się cały czas promować nasz region i lokalne produkty.

Gdy warunki atmosferyczne powodują pogorszenie warunków wykonywania obowiązków, firma powinna podjąć działania mające na celu ograniczenie zagrożeń dla zdrowia.

W związku z falą upałów Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadzi wzmożone kontrole dotyczące przestrzegania przez pracodawców przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. O podjęcie dodatkowych działań kontrolnych zwróciła się do Głównego Inspektora Pracy ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Resort pracy przypomina, że obowiązujące przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawców obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, również w sytuacjach związanych z wysokimi temperaturami. Gdy warunki atmosferyczne powodują pogorszenie warunków wykonywania obowiązków zawodowych, pracodawca powinien podjąć działania mające na celu ograniczenie zagrożeń dla zdrowia pracowników.

– Działania te są konieczne w związku z występowaniem upałów w okresie letnim i mają na celu poprawę bezpieczeństwa osób pracujących w upalne dni. Wysokie temperatury sprawiają, że praca w upalne dni jest dużym wyzwaniem dla pracowników, a upał może mieć negatywne konsekwencje zdrowotne – tłumaczy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk we wniosku skierowanym do GIP.

Wśród obowiązków jest zapewnienie pracownikom nieodpłatnych napojów. Dotyczy to osób wykonujących pracę na otwartej przestrzeni, gdy temperatura otoczenia przekracza 25°C, a także pracowników zatrudnionych w pomieszczeniach, jeśli temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C. Napoje powinny być dostępne przez cały czas pracy i w ilości odpowiadającej potrzebom zatrudnionych.

Przepisy przewidują także dodatkowe obowiązki w miejscach pracy, gdzie temperatura wynikająca z procesów technologicznych stale przekracza 30°C. W takich przypadkach pracodawca powinien zapewnić pracownikom pomieszczenia przeznaczone do odpoczynku wyposażone w urządzenia obniżające temperaturę powietrza.

Szczególną ochroną objęte są wybrane grupy pracowników. Osoby młodociane nie mogą wykonywać pracy w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30°C lub wilgotność względna powietrza jest wyższa niż 65%. Ograniczenia dotyczą również kobiet w ciąży i kobiet karmiących, które nie mogą wykonywać niektórych prac w warunkach gorącego mikroklimatu.

Zgodnie Kodeksem pracy pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków służbowych, jeśli warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia. W takim przypadku zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Czytaj także: Fale upałów, susze i pożary generują miliardowe straty w europejskiej gospodarce

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Studenci, którzy nie ukończyli 26. roku życia, są zwolnieni z obowiązku opłacania składek ZUS od takiej umowy. Dzięki temu otrzymują wyższe wynagrodzenie netto.

Wakacje to dla wielu studentów czas podejmowania pracy sezonowej. Wybór rodzaju umowy ma jednak wpływ nie tylko na wysokość wynagrodzenia, ale również na zakres objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że opłacanie składek oznacza nie tylko niższe wynagrodzenie netto, lecz także dostęp do świadczeń w przypadku choroby, wypadku czy macierzyństwa oraz budowanie kapitału na przyszłą emeryturę.

W przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wiek pracownika i posiadanie statusu studenta nie mają znaczenia. Taka forma zatrudnienia zawsze wiąże się z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne. Pracodawca ma siedem dni na zgłoszenie pracownika do ZUS. Informacje o zgłoszeniu do ubezpieczeń i wysokości odprowadzanych składek można sprawdzić za pośrednictwem konta w systemie eZUS. – Jeśli takiego nie posiadamy, warto je założyć. Podobnie jak kontrolujemy konto w banku, warto sprawdzać też nasze „konto” w ZUS. Widzimy tam nie tylko zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, zdrowotnego, ale też możemy sprawdzić, czy składki za nas odprowadzane są od właściwej podstawy – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Składki odprowadzane z tytułu umowy o pracę zwiększają przyszły kapitał emerytalny i dają prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W przypadku niezdolności do pracy, choroby, ciąży lub wypadku pracownik może korzystać z odpowiednich świadczeń finansowanych przez system ubezpieczeń społecznych.

Najczęściej wybieraną przez studentów formą wakacyjnego zatrudnienia pozostaje umowa zlecenie. Studenci, którzy nie ukończyli 26. roku życia, są zwolnieni z obowiązku opłacania składek ZUS od takiej umowy. Dzięki temu otrzymują wyższe wynagrodzenie netto, jednak nie nabywają prawa do świadczeń chorobowych ani powypadkowych. Zwolnienie obowiązuje od momentu uzyskania statusu studenta do dnia jego utraty, która następuje m.in. w chwili skreślenia z listy studentów, zdania egzaminu dyplomowego, zaliczenia ostatniego wymaganego egzaminu na wybranych kierunkach medycznych lub ukończenia ostatniej obowiązkowej praktyki na kierunku farmacja.

Od tej zasady istnieją wyjątki. Składki trzeba opłacać wtedy, gdy student wykonuje umowę zlecenie na rzecz własnego pracodawcy lub zawiera ją z innym podmiotem, ale praca wykonywana jest faktycznie na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

ZUS zwraca również uwagę na sytuację absolwentów studiów pierwszego stopnia. Osoba, która obroniła pracę licencjacką i planuje rozpoczęcie studiów magisterskich od kolejnego roku akademickiego, w okresie między obroną a uzyskaniem nowego statusu studenta nie korzysta ze zwolnienia składkowego. Oznacza to, że wykonywana w tym czasie umowa zlecenie podlega pełnym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Absolwent ma obowiązek poinformować o tym zleceniodawcę, który następnie zgłasza go do ZUS.

Instytucja przypomina także, że uczestnicy studiów doktoranckich i podyplomowych nie są traktowani jako studenci w rozumieniu przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania składek od umów zlecenia, nawet jeśli nie ukończyli 26 lat.

Inne zasady obowiązują przy umowie o dzieło. Co do zasady nie wiąże się ona z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ani dla studentów, ani dla pozostałych osób. Oznacza to jednak brak prawa do świadczeń chorobowych i brak wpływu na przyszłą emeryturę. Wyjątkiem są sytuacje, gdy umowa o dzieło zostaje zawarta z własnym pracodawcą lub wykonywana jest na jego rzecz. Wówczas podlega pełnemu oskładkowaniu, podobnie jak umowa zlecenie w analogicznych okolicznościach.

Czytaj także: Zarobki sezonowe w Polsce: Dlaczego studenci zostają w kraju latem?

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W kraju morawsko-śląskim liczba noclegów rezerwowanych przez Polaków wzrosła o 45,3%.

Zainteresowanie Polaków podróżami do Czech wyraźnie rośnie, co potwierdzają najnowsze dane czeskiej centrali ruchu turystycznego CzechTourism Polska dotyczące pierwszych czterech miesięcy 2026 r. W tym okresie liczba noclegów zrealizowanych przez polskich turystów wzrosła o 8,2%, osiągając poziom 564 680 rezerwacji w porównaniu do 522 090 w analogicznym czasie rok wcześniej. Ten pozytywny trend wynika przede wszystkim ze znaczącego wydłużania czasu pobytów i z faktu, że Polacy coraz chętniej rezygnują z tradycyjnych szlaków na rzecz mniej oczywistych kierunków. Choć Praga ze swoimi ponad 188 tys. noclegów pozostaje najpopularniejszym celem podróży, to właśnie w stolicy odnotowano nieznaczny, około jednoprocentowy spadek liczby turystów, podczas gdy regiony do tej pory mniej popularne przeżywają prawdziwe oblężenie.

Hitem okazał się kraj morawsko-śląski, w którym liczba polskich noclegów wzrosła o 45,3%. Ten położony tuż przy polskiej granicy region przyciąga wyjątkową różnorodnością i kontrastami, oferując warunki zarówno dla miłośników natury, jak i fanów turystyki postindustrialnej. Podróżni znajdą tam pasma górskie Beskidów i Jesioników, idealne do aktywnego wypoczynku, malownicze zakątki Zaolzia czy tętniącą życiem Ostrawę. Wyjątkową wizytówką tego obszaru są unikalne atrakcje stworzone na terenach dawnych zakładów przemysłowych ze zrewitalizowanym kompleksem Dolne Witkowice na czele, gdzie dawna huta i kopalnia zmieniły się w nowoczesne centrum edukacyjno-kulturalne.

Oprócz kraju morawsko-śląskiego, który pod względem bezwzględnej liczby nowych noclegów zyskał ich ponad 9,5 tys., dynamikę wzrostu odnotowały także inne regiony, w tym kraj pardubicki (43,8%) i kraj ołomuniecki (37,8%). Liderem pod względem samego przyrostu wolumenu rezerwacji okazał się jednak kraj hradecki, który głównie dzięki popularności Karkonoszy zyskał niemal 14 tys. nowych noclegów.

– Cieszymy się, że Polacy decydują się na dłuższe pobyty w Czechach i coraz chętniej odkrywają miejsca wykraczające poza najbardziej znane atrakcje. Siła Czech tkwi w różnorodności 14 regionów, z których każdy ma własny charakter i oferuje coś wyjątkowego – podkreśla Tomáš Zukal, dyrektor CzechTourism Polska.

Czytaj także:

Dawne huty, kopalnie i fabryki przyciągają turystów

Architektoniczne perełki Karniowa na nowej trasie dla turystów i mieszkańców

Bunkier w Boguminie otwarty dla zwiedzających po powodzi

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Dane dotyczące aktywności kandydatów na rynku pracy pokazują, że młodzi najczęściej aplikują na stanowiska uznawane za typowe dla początku kariery zawodowej.

Choć wielu młodych Polaków marzy o połączeniu pracy zawodowej z własnymi zainteresowaniami, w praktyce często wybierają oni bardziej przewidywalne ścieżki kariery. Dla ponad połowy z nich praca jest jednak ważnym elementem samorealizacji.

67% osób w wieku od 18 do 29 lat chciałoby sprawdzić, czy ich pasje mogą stać się źródłem utrzymania – wynika z badania Pracuj.pl. Jednocześnie 83% respondentów uważa, że brakuje im przestrzeni do eksperymentowania i zmiany kierunku zawodowego, głównie ze względów finansowych i z powodu potrzeby zachowania stabilności.

Dane dotyczące aktywności kandydatów na rynku pracy pokazują, że młodzi najczęściej aplikują na stanowiska uznawane za typowe dla początku kariery zawodowej. W okresie od stycznia do maja 2026 r. największym zainteresowaniem cieszyły się oferty związane z pracą na recepcji, administracją biurową, marketingiem czy e-commerce. Tymczasem znaczący udział ofert skierowanych do osób bez doświadczenia pojawiał się również w branży beauty, budownictwie, zasobach ludzkich i sektorze IT. Badanie pokazuje, że 57% młodych Polaków z powodów finansowych woli postawić na bezpieczniejsze i bardziej przewidywalne opcje zawodowe kosztem swoich prawdziwych zainteresowań.

Jak podkreśla Małgorzata Jakubowska-Łęczycka, menedżer Zespołu Szkoleń i Rozwoju w Pracuj.pl, młodzi kandydaci często ograniczają swoje poszukiwania do zawodów dobrze znanych z mediów lub najbliższego otoczenia. – Tymczasem realny popyt na osoby bez doświadczenia jest znacznie szerszy i obejmuje branże, o których kandydaci na starcie po prostu nie myślą w pierwszej kolejności. Wiele realnych szans na zdobycie pierwszego doświadczenia leży poza najbardziej rozpoznawalnymi kierunkami, tylko rzadko są one równie widoczne. Widzimy to w statystykach ofert, pokazujących, że talent i zainteresowania mogą przynosić realne szanse zawodowe. Dane te pokazują, że przykładowo pasjonatka makijażu, która postawi odważnie na swoje hobby, może rozpocząć ciekawszą karierę, niż gdyby zdecydowała się na pracę w biurze, której nie czuje. Co ważne, nie jest to wyłącznie marzenie – na rynku nie brakuje ofert pracy odpowiadających takim zainteresowaniom – przekonuje ekspertka.

Badanie wskazuje również, że młodzi ludzie nadal znajdują się na etapie poszukiwania swojej zawodowej drogi – 77% respondentów deklaruje, że wciąż zastanawia się nad swoją przyszłością zawodową. Ponad połowa badanych ma ogólny pomysł na rozwój kariery, jednak nadal rozważa różne możliwości i kierunki działania. Jednocześnie dla 58% młodych osób praca pozostaje ważnym elementem samorealizacji.

Małgorzata Jakubowska-Łęczycka zwraca uwagę, że pierwsze kroki na rynku pracy nie muszą oznaczać wyboru zawodu na całe życie. – Często wystarczy możliwość sprawdzenia w praktyce, czy dany kierunek ma sens, zanim młoda osoba zwiąże się z nim na dłużej. Im więcej takich okazji do bezpiecznego testowania, tym łatwiej młodym trafniej wybrać i tym więcej wnoszą później na rynek pracy – podkreśla.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przesyłane przez ZUS dokumenty zawierają szczegółowe informacje o wysokości emerytury, renty lub innego długoterminowego świadczenia po tegorocznej waloryzacji.

Ponad 8,8 mln emerytów i rencistów w całej Polsce otrzymało korespondencję z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W jednej kopercie znalazły się dwie decyzje – dotycząca marcowej waloryzacji świadczenia oraz przyznania dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego powszechnie określanego jako trzynasta emerytura.

Przesyłane przez ZUS dokumenty zawierają szczegółowe informacje o wysokości emerytury, renty lub innego długoterminowego świadczenia po tegorocznej waloryzacji. Świadczeniobiorcy mogą również sprawdzić kwotę przyznanej trzynastej emerytury. – ZUS już od kilku lat wysyła te dwie decyzje w jednej kopercie, po to, aby uprościć kontakt z klientami i ograniczyć liczbę przesyłek. Dzięki temu świadczeniobiorcy otrzymują wszystkie najważniejsze informacje w jednym terminie. Takie rozwiązanie to również duża oszczędność dla finansów publicznych – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Marcowa waloryzacja świadczeń została przeprowadzona automatycznie, bez konieczności składania wniosków przez emerytów i rencistów. W przesłanych decyzjach podano już zwaloryzowaną kwotę brutto świadczenia, a także wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy.

W 2026 r. wskaźnik waloryzacji wyniósł 105,3%. W efekcie najniższa emerytura, renta rodzinna i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wzrosły do 1978,49 zł brutto. Zwiększeniu uległy również dodatki wypłacane wraz ze świadczeniami. Dodatek pielęgnacyjny od marca wynosi 366,68 zł, natomiast dodatek dla sieroty zupełnej wzrósł do 689,17 zł.

W tej samej korespondencji znalazła się również decyzja o przyznaniu trzynastej emerytury. W 2026 r. wysokość tego dodatkowego świadczenia została ustalona na poziomie 1978,49 zł brutto, czyli równowartości najniższej emerytury po waloryzacji.

Wysyłka decyzji informujących o wysokości świadczeń po marcowej waloryzacji jest ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tym roku do klientów ZUS w całym kraju trafiło łącznie 8 836 400 kopert zawierających niezbędne informacje dotyczące wypłacanych świadczeń.

Czytaj także: 54 tys. zł miesięcznie – taką emeryturę otrzymuje mieszkaniec woj. śląskiego

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W ciągu 16 lat skala pozyskania drewna zwiększyła się o blisko 45%, osiągając poziom ok. 40 mln m³.

W ostatnich latach w Polsce utrzymuje się wysoki poziom pozyskania drewna z lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe. Jednocześnie badania opinii publicznej pokazują, że znaczna część społeczeństwa opowiada się za zwiększeniem ochrony najcenniejszych przyrodniczo obszarów leśnych oraz ograniczeniem wycinek w okresach szczególnie istotnych dla dzikiej przyrody.

Z badania przeprowadzonego w maju 2026 r. przez ośrodek Opinia24 na zlecenie Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot wynika, że 66% respondentów popiera wyłączenie z gospodarki leśnej 20% najcenniejszych przyrodniczo i społecznie lasów w Polsce. Jeszcze większe poparcie, sięgające 78%, uzyskał postulat zakazu wycinki drzew w okresie lęgowym ptaków.

Temat ochrony lasów był obecny również w debacie publicznej przed wyborami parlamentarnymi w 2023 r. Przedstawiciele Lasów Państwowych deklarowali wówczas gotowość do współpracy z organizacjami przyrodniczymi i prowadzenia dialogu na temat ochrony cennych przyrodniczo terenów. W kolejnych latach część środowisk społecznych i ekologicznych oceniała jednak, że proces konsultacji dotyczących tworzenia nowych form ochrony przyrody nie zawsze przynosił oczekiwane rezultaty.

Jak wskazuje Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, przykłady sporów dotyczących gospodarki leśnej pojawiały się w różnych regionach kraju. – W niektórych miejscach, jak np. w sprawie lasów wokół Bielska-Białej, zanim zakończyły się rozmowy, do lasów, które miały być chronione, wjechał ciężki sprzęt. W Szczecinie Witold Koss ogłaszał w Puszczy Bukowej moratorium dla drzew, których wiek przekroczył 80 lat. Ostatnio jednak ten sam Witold Koss, choć już nie w roli Generalnego, lecz Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w Szczecinie, mówi o konieczności wycinek najstarszych drzew. Z kolei do powołanego raptem w zeszłym roku rezerwatu Bliżyńskie Lasy Naturalne leśnicy chcą wejść z piłami i wywieźć ok. 3 tys. m³ drewna – wymienia organizacja.

Dane finansowo-gospodarcze pokazują, że w ciągu kilkunastu lat znacząco wzrosła skala pozyskania drewna. Od 2005 r. do 2021 r. zwiększyła się ona o blisko 45%, osiągając poziom ok. 40 mln m³. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2023 r. pozyskano 41,6 mln m³ drewna, natomiast rok później było to 41,2 mln m³.

Wraz ze wzrostem skali działalności zwiększały się również zasoby finansowe Lasów Państwowych. W latach 2021–2024 wartość środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych wzrosła o ok. 3,5 mld zł, osiągając poziom blisko 7,9 mld zł. W tym samym okresie wzrosły także przeciętne wynagrodzenia pracowników sektora leśnego – z 9048 zł w 2021 r. do 12 529 zł w 2025 r. Jednocześnie organizacje zajmujące się ochroną środowiska zwracają uwagę na relatywnie niewielki udział wydatków przeznaczanych na ochronę przyrody w stosunku do całkowitych przychodów instytucji, który wynosi 0,6%. Od 2021 r. to wzrost o 0,1%.

– Potrzeby ochrony przyrody w polskich lasach są zdecydowanie większe niż to, co przekazują leśnicy. Lasy Państwowe zarządzają polskimi lasami należącymi do Skarbu Państwa. Czerpią więc zyski z dobra wszystkich Polek i Polaków. A zatem ich obowiązkiem jest też dbanie i ochrona najcenniejszych lasów. Wydawanie jedynie 0,6% przychodów na ochronę przyrody to poziom absolutnie nieakceptowalny i niewspółmierny do oczekiwań polskiego społeczeństwa – podsumowuje Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Z najnowszych analiz wynika, że zatrudnienie sezonowe w Polsce pozwala na zgromadzenie większych oszczędności niż analogiczna praca w państwach zachodnich.

Karta EKUZ nie zastępuje prywatnego ubezpieczenia turystycznego.

Czym jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego?

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) to dokument potwierdzający prawo do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych podczas czasowego pobytu w krajach Unii Europejskiej oraz wybranych państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii. Karta wydawana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia osobom objętym ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce.

Posiadanie EKUZ umożliwia skorzystanie z publicznej opieki medycznej na takich samych zasadach, jakie obowiązują obywateli kraju pobytu. Oznacza to, że w razie nagłej choroby, wypadku czy pogorszenia stanu zdrowia można uzyskać pomoc medyczną bez konieczności ponoszenia pełnych kosztów leczenia.

Należy jednak pamiętać, że karta EKUZ nie pokrywa m.in. kosztów transportu medycznego do Polski, ratownictwa górskiego w wielu krajach czy leczenia w prywatnych placówkach medycznych.

Do czego służy EKUZ i kto powinien ją posiadać?

Głównym celem EKUZ jest zapewnienie dostępu do niezbędnej opieki zdrowotnej podczas krótkotrwałego pobytu za granicą. Dotyczy to zarówno wyjazdów turystycznych, jak i służbowych, edukacyjnych czy rodzinnych.

Karta może okazać się szczególnie przydatna podczas wakacji, kiedy ryzyko nagłych problemów zdrowotnych jest trudne do przewidzenia. Zachorowanie, kontuzja podczas aktywności sportowej czy konieczność skorzystania z pomocy lekarskiej mogą generować wysokie koszty, zwłaszcza w krajach Europy Zachodniej.

Posiadanie EKUZ nie jest obowiązkowe. Nie istnieją przepisy nakazujące jej wyrobienie przed wyjazdem zagranicznym. Mimo to dokument jest powszechnie rekomendowany wszystkim osobom planującym podróż do krajów objętych systemem karty. Dotyczy to zarówno osób dorosłych, jak i dzieci, studentów, emerytów czy pracowników delegowanych za granicę.

Warto pamiętać, że każdy podróżujący powinien posiadać własną kartę. Nie ma możliwości korzystania z dokumentu wystawionego na inną osobę, nawet jeśli jest członkiem najbliższej rodziny.

Kiedy warto wyrobić kartę i czy jest ona płatna?

Wyrobienie EKUZ jest szczególnie wskazane przed każdym wyjazdem do państw europejskich uczestniczących w systemie. Procedura uzyskania dokumentu jest stosunkowo prosta i może zostać przeprowadzona osobiście, drogą elektroniczną lub korespondencyjnie za pośrednictwem Narodowego Funduszu Zdrowia.

Karta wydawana jest bezpłatnie. Nie pobiera się żadnych opłat za złożenie wniosku ani za wydanie dokumentu. Należy jednak zwrócić uwagę na okres jej ważności, który może różnić się w zależności od statusu ubezpieczenia danej osoby. Przed planowanym wyjazdem warto sprawdzić termin ważności karty i w razie potrzeby wystąpić o nową.

W niektórych sytuacjach wyrobienie EKUZ może nie być konieczne, np. podczas podróży do krajów spoza Europy, które nie uczestniczą w systemie karty. W takich przypadkach niezbędne może okazać się wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia turystycznego. Również osoby posiadające rozbudowane prywatne polisy zdrowotne powinny sprawdzić zakres ochrony, ponieważ może on częściowo pokrywać świadczenia dostępne w ramach EKUZ.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego pozostaje jednak jednym z najprostszych i najtańszych sposobów zabezpieczenia się przed nieprzewidzianymi wydatkami medycznymi podczas pobytu w Europie. Z uwagi na bezpłatny charakter dokumentu oraz możliwość uzyskania pomocy medycznej w razie nagłych zdarzeń, jej wyrobienie przed wyjazdem zagranicznym jest rozwiązaniem, które może znacząco zwiększyć poczucie bezpieczeństwa podróżujących.

Nieodzowność ubezpieczenia podróżnego

EKUZ jest bardzo przydatna, ale ma swoje ograniczenia. Dlatego przed wyjazdem należy mieć zarówno kartę EKUZ, jak i ubezpieczenie podróżne. Dzięki temu można uniknąć wysokich kosztów leczenia i nieprzyjemnych niespodzianek podczas urlopu. W lokalnym biurze ubezpieczeń uzyskać można informacje na temat takiego ubezpieczenia, które może mieć charakter prywatny, jak i służbowy. Zakres ochrony może obejmować m.in. pokrycie kosztów leczenia za granicą, następstwa nieszczęśliwych wypadków (NNW), odpowiedzialność cywilną w życiu prywatnym, usługi assistance oraz ubezpieczenie bagażu przed utratą, zniszczeniem lub opóźnieniem dostarczenia. 

Istnieje również możliwość rozszerzenia ochrony o zdarzenia związane z chorobami przewlekłymi, wykonywaniem pracy podczas wyjazdu czy uprawianiem sportów, w tym aktywności o podwyższonym stopniu ryzyka. Dzięki temu zakres ubezpieczenia może zostać dostosowany do indywidualnego charakteru podróży i potrzeb osoby ubezpieczonej.

Dodatkowym elementem ochrony może być ubezpieczenie kosztów rezygnacji z wyjazdu lub jego wcześniejszego przerwania. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć straty finansowe wynikające z nieprzewidzianych zdarzeń uniemożliwiających rozpoczęcie podróży lub zmuszających do jej skrócenia.

opracowanie: kk

źródło: piu.org.pl

Luka płacowa w Polsce wciąż jest wyraźna, a największe różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn występują w finansach i IT.

Największe różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn w Polsce występują w sektorach finansowym i informatycznym, natomiast najmniejsze widoczne są w edukacji i działalności usługowej. Z danych analizowanych przez Stowarzyszenie Tkalnia wynika również, że luka płacowa jest wyraźnie większa w sektorze prywatnym niż publicznym.

Luka płacowa określa różnicę między przeciętnymi zarobkami kobiet i mężczyzn. Im niższa jej wartość, tym mniejsze są rozbieżności w wynagrodzeniach obu grup. Temat ten stał się podstawą kampanii „Gdzie są pieniądze kobiet?”, w ramach której Stowarzyszenie Tkalnia przygotowało kalkulator luki płacowej oparty na danych Głównego Urzędu Statystycznego.

Jak podkreśla Anna Jurek ze Stowarzyszenia Tkalnia, określenie rzeczywistej skali zjawiska nie jest łatwe ze względu na złożoność rynku pracy i liczne czynniki wpływające na wysokość wynagrodzeń. – Tworząc kalkulator, musieliśmy oprzeć się na danych. Według Eurostatu średnia luka płacowa w Polsce wynosi ok. 7-8%, co nie jest zbyt wielką różnicą. Z kolei Instytut Badań Strukturalnych podaje, że skorygowana luka wynosi 15-20%, czyli sporo. Zadaliśmy sobie pytanie: gdzie leży prawda? Raczej nie pośrodku, bo należy wziąć pod uwagę wiele czynników, aby nie zakłamać obrazu, a jednocześnie stworzyć jak najbardziej precyzyjne narzędzie – tłumaczy.

Analizy pokazują, że największe dysproporcje płacowe występują w branżach związanych z finansami i nowymi technologiami. Z kolei w edukacji i sektorze usługowym różnice są znacznie mniejsze, choć są to jednocześnie obszary, w których poziom wynagrodzeń pozostaje relatywnie niski. – Można zauważyć, że luka płacowa jest wyraźnie wyższa w sektorze prywatnym i może być nawet dwukrotnie mniejsza w sektorze publicznym – zwraca uwagę Anna Jurek.

Ekspertka wskazuje, że nawet pozornie niewielkie różnice w wynagrodzeniach mogą mieć istotny wpływ na sytuację ekonomiczną kobiet. – Wiemy, że ludzie o różnych kompetencjach różnie zarabiają, ale luka płacowa przekłada się na miesięczną wypłatę, na bezpieczeństwo ekonomiczne i oszczędności, na zależność albo niezależność finansową, a także na nasze przyszłe emerytury – podkreśla Anna Jurek.

Jednym z czynników wpływających na powstawanie luki płacowej jest rodzicielstwo. Zjawisko określane mianem „kary za macierzyństwo” wiąże się z częstszym ograniczaniem aktywności zawodowej przez kobiety po narodzinach dzieci. – Kiedy pojawia się dziecko, ktoś z rodziny wypada z rynku pracy. Częściej mężczyźni zostają w pracy, zarabiają więcej, mają szansę na rozwój swoich możliwości zawodowych i awans. Kobiety w tym czasie zajmują się obowiązkami domowymi i opiekuńczymi. I choć, będąc mamą na przykład trojga dzieci, ma się świetne kompetencje logistyczne, zwykle kobieta nie wpisuje ich w CV, bo często obawia się, że bycie mamą, szczególnie trójki dzieci, może raczej zniechęcać pracodawców do jej zatrudnienia – wyjaśnia ekspertka.

Autorzy kalkulatora zwracają jednocześnie uwagę, że różnice w wynagrodzeniach nie zawsze działają na niekorzyść kobiet. W niektórych przypadkach, m.in. w wybranych zawodach związanych z budownictwem czy inżynierią, kobiety osiągają wyższe zarobki niż mężczyźni. – Tworząc kalkulator luki płacowej, nie chcieliśmy doprowadzić do polaryzacji między kobietami i mężczyznami. Zdajemy sobie sprawę, że generalizowanie, choć ułatwia nam życie, to też rozleniwia nasze mózgi i nie daje precyzyjnego oglądu świata. Kalkulator ma pomóc wytłumaczyć trudne zagadnienie ekonomiczne, w sposób łatwy, tak by były one jak najbliższe naszemu ciału. Warto także pamiętać, że luka płacowa, która uderza w kobiety, uderza jednocześnie w rodziny, obniżając poziom jej niezależności finansowej – podsumowuje Anna Jurek.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

UE planuje posadzenie 3 miliardów nowych drzew do 2030 r., jednak eksperci podkreślają, że równie ważna jest ochrona istniejących terenów zielonych.

Mniej niż 15% mieszkańców miast ma odpowiedni dostęp do drzew, terenów zielonych i cienia – to główny wniosek z obszernego badania przeprowadzonego przez naukowców z Komisji Europejskiej i Uniwersytetu Kopenhaskiego. Przeanalizowali oni 862 europejskie miasta, sprawdzając dostępność zieleni zgodnie z naukową regułą 3-30-300.

Zasada 3-30-300 w optymalnym wariancie zakłada, że każdy mieszkaniec powinien: widzieć przynajmniej 3 drzewa ze swojego domu lub okna, mieszkać w sąsiedztwie z co najmniej 30% pokrycia koronami drzew oraz znajdować się maksymalnie 300 m od najbliższego dużego terenu zielonego, jak park czy las. Wyniki pokazują, że spełnienie wszystkich tych warunków w wielu europejskich miastach nadal pozostaje wyzwaniem – mniej niż 15% mieszkańców miast ma odpowiedni dostęp do drzew, zieleni i naturalnego cienia.

Badacze zwrócili również uwagę na wyraźne nierówności społeczne związane z dostępem do przyrody. Dzielnice zamieszkiwane przez osoby o wyższych dochodach znacznie częściej oferują mieszkańcom odpowiednią ilość zieleni niż obszary mniej zamożne. Różnice widoczne są także pomiędzy regionami Europy. Miasta położone w północno-zachodniej części kontynentu dwukrotnie częściej spełniają standardy 3-30-300 niż miejscowości w Europie Wschodniej i Południowej.

Eksperci podkreślają, że obecność drzew i terenów zielonych ma istotne znaczenie dla zdrowia mieszkańców. Zieleń wpływa korzystnie na samopoczucie, pomaga ograniczać skutki stresu, poprawia jakość powietrza oraz łagodzi zjawisko miejskich wysp ciepła, które staje się coraz większym problemem w czasie upałów.

W odpowiedzi na wyzwania związane ze zmianami klimatu i degradacją środowiska Unia Europejska realizuje program zakładający posadzenie co najmniej 3 mld dodatkowych drzew do 2030 r. Inicjatywa jest częścią szerszej strategii odbudowy lasów i ochrony bioróżnorodności. Jej celem jest nie tylko zwiększenie powierzchni terenów zielonych, ale także poprawa kondycji ekosystemów, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich i przyspieszenie procesu zalesiania w państwach członkowskich.

Według szacunków 3 mld nowych drzew posadzonych na powierzchni ok. 2 mln ha mogą do końca dekady pochłonąć nawet 4 mln ton dwutlenku węgla z atmosfery. W dłuższej perspektywie, do 2050 r., wartość ta może wzrosnąć do ok. 15 mln ton. Drzewa odgrywają również ważną rolę w oczyszczaniu powietrza, retencji wody i ochronie przed skutkami powodzi. Lasy pozostają jednocześnie siedliskiem dla ponad 80% lądowych gatunków roślin i zwierząt na świecie.

Przedstawiciele UE podkreślają jednak, że sadzenie nowych drzew nie zastąpi ochrony istniejących lasów i terenów zielonych. Działania te mają stanowić uzupełnienie szerszej polityki środowiskowej, której celem jest przeciwdziałanie zmianom klimatu oraz zahamowanie utraty różnorodności biologicznej.

Do udziału w inicjatywie zachęcani są wszyscy mieszkańcy Europy, a także samorządy, organizacje społeczne, właściciele gruntów i instytucje publiczne. Każde nowe drzewo może zostać zarejestrowane za pośrednictwem platformy „Map My Tree” stworzonej przez Europejską Agencję Środowiska. Aby nasadzenie zostało uwzględnione w unijnym programie, drzewo musi zostać posadzone po 20 maja 2020 r., być gatunkiem rodzimym i przynosić korzyści dla klimatu oraz bioróżnorodności. Komisja Europejska prowadzi monitoring realizacji programu, aby ocenić postępy i skuteczność działań.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Od kwietnia 2023 r. urlop rodzicielski został wydłużony o 9 tygodni – zmiana przepisów wpłynęła na rosnące zainteresowanie ojców tym uprawnieniem.

Tata na urlopie rodzicielskim z dzieckiem przestaje być w Polsce rzadkim zjawiskiem. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że model rodzicielstwa stopniowo się zmienia, a ojcowie coraz częściej angażują się w opiekę nad dziećmi. Od momentu wydłużenia wspomnianego urlopu systematycznie rośnie liczba mężczyzn korzystających z przysługujących im uprawnień.

Po narodzinach dziecka z płatnego urlopu macierzyńskiego może korzystać nie tylko matka. Uprawnienia w tym zakresie przysługują również ojcu dziecka, o ile podlega on ubezpieczeniu chorobowemu. W przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje przez 20 tygodni. Pierwsze 14 tygodni tego urlopu zarezerwowane jest wyłącznie dla matki. Ojciec może przejąć opiekę nad noworodkiem w tym czasie jedynie w szczególnych przypadkach, takich jak śmierć matki lub porzucenie dziecka. Dopiero po wykorzystaniu przez matkę co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego może ona zrezygnować z jego pozostałej części i wrócić do pracy, a niewykorzystany okres może przejąć ojciec. W całym kraju w pierwszych czterech miesiącach 2026 r. ZUS wypłacił zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego 1665 ojcom. W całym 2025 r. świadczenie to otrzymało 5027 ojców, a w 2024 r. było to 6163.

Coraz większą rolę ojcowie odgrywają także w urlopie rodzicielskim. W przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka wynosi on 41 tygodni, a w przypadku narodzin lub adopcji więcej niż jednego dziecka – 43 tygodnie. Matka może wykorzystać maksymalnie 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego, a przy porodzie mnogim 34 tygodnie, natomiast pozostałe 9 tygodni jest zarezerwowane wyłącznie dla drugiego rodzica i nie może zostać przeniesione. Oznacza to, że jeśli ojciec nie skorzysta z tej części, przepada ona bez możliwości przekazania.

Od kwietnia 2023 r. urlop rodzicielski został wydłużony o 9 tygodni. Zmiana przepisów wpłynęła na rosnące zainteresowanie ojców tym uprawnieniem. Przed jej wprowadzeniem mężczyźni na urlopie rodzicielskim byli rzadkością, natomiast nowe regulacje stały się impulsem do większego zaangażowania w opiekę nad dziećmi. W 2024 r. z urlopu rodzicielskiego skorzystało niemal 42 tys. mężczyzn i 298 tys. kobiet, w ubiegłym roku było to odpowiednio niemal 57 tys. ojców i 283 tys. matek, a od stycznia do maja bieżącego roku – odpowiednio ok. 28 tys. mężczyzn. W woj. śląskim w 2024 r. skorzystało z niego ponad 5,1 tys. mężczyzn i 31 tys. kobiet, w 2025 r. było to 7,4 tys. panów i 29,3 tys. pań, a od stycznia do kwietnia bieżącego roku na urlopie rodzicielskim przebywało 3,1 tys. ojców i 17,1 tys. kobiet.

Ważnym elementem działań promujących równość w opiece nad dziećmi jest kampania informacyjna „Równi w domu – równi w pracy. To się wszystkim opłaca” prowadzona przez Fundację Share The Care we współpracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Jej celem jest budowanie świadomości, że równość rodzicielska i równość na rynku pracy są ze sobą powiązane, a z takiego modelu korzystają kobiety, mężczyźni, dzieci, pracodawcy oraz gospodarka i całe społeczeństwo.

W kampanii udział biorą również ojcowie, którzy podkreślają pozytywne doświadczenia związane z urlopem rodzicielskim. – Partnerski podział urlopu daje ojcom tę przewagę, by być z dzieckiem od samego początku, gdy najpierw dziecko leży, potem podnosi głowę, mija dosłownie chwila i chodzi. To jest fajne, by w tym uczestniczyć, bo widzimy, jak ten człowiek się zmienia, a na początku dzieje się to bardzo szybko – wspomina Michał Wiśniewski.

Ojcowie podkreślają ponadto, że opieka nad małym dzieckiem jest wymagającym doświadczeniem, które zmienia ich perspektywę. – Zdecydowanie zyskałem do tego jeszcze większy szacunek. Z perspektywy czasu widzę też, jak ważne jest systemowe wsparcie tych decyzji. Ogromną rolę w tym, czy ojcowie realnie korzystają z urlopów rodzicielskich, mają postawa pracodawcy i kultura organizacyjna. Tym, którzy mają urlop rodzicielski przed sobą albo wciąż się wahają, życzę odwagi, żeby się jednak zdecydować, bo to doświadczenie, które zostanie z nami na zawsze – przekonuje Mateusz Piórko.

Oprócz urlopu rodzicielskiego ojcowie mogą korzystać także z dwutygodniowego urlopu ojcowskiego, który funkcjonuje od kilkunastu lat i jest już powszechnie wykorzystywany. Jednocześnie w ostatnich latach obserwuje się spadek liczby mężczyzn korzystających z tego świadczenia, który nie wynika wyłącznie ze spadku liczby urodzeń w kraju. W 2024 r. zasiłek macierzyński za czas urlopu ojcowskiego pobrało ponad 162 tys. mężczyzn, w ubiegłym roku ok. 137 tys., a od stycznia do maja 2026 r. – ponad 53 tys.

Dla rodziców Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotował również specjalny przewodnik, który ma ułatwić poruszanie się w systemie świadczeń. Publikacja zawiera najważniejsze informacje dotyczące ubezpieczeń społecznych i zasad przyznawania zasiłków, w tym zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy w czasie ciąży oraz zasiłku opiekuńczego przysługującego na opiekę nad chorym dzieckiem. Poradnik obejmuje także różne formy aktywności zawodowej, takie jak praca na etacie, umowa zlecenie czy prowadzenie działalności gospodarczej, a także inne sytuacje nietypowe. Jest dostępny m.in. na stronie ZUS.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W ciągu 30 lat KSSE przyciągnęła blisko 700 firm, które zainwestowały ponad 50 mld zł i stworzyły około 100 tys. miejsc pracy.

Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna obchodzi w tym roku 30-lecie działalności. Jubileusz stał się okazją do podsumowania trzech dekad funkcjonowania instytucji, która odegrała istotną rolę w transformacji gospodarczej województwa śląskiego. Uroczysta gala z udziałem przedstawicieli biznesu, samorządów i instytucji publicznych odbyła się w Arenie Katowice.

– Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna jest motorem naszej regionalnej gospodarki, mając ogromny wpływ na jej rozwój. Dzięki niej wciąż powstają nowe miejsca pracy – podkreślił marszałek Wojciech Saługa, który został uhonorowany tytułem Ambasadora Marki KSSE w kategorii Partnerzy 30-lecia.

Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna została powołana 16 czerwca 1996 r. przez ówczesnego premiera jako państwowa spółka. Początkowo jej zadaniem było zachęcenie krajowych i zagranicznych przedsiębiorców do lokowania inwestycji na terenie ówczesnego województwa katowickiego. Oferowane przedsiębiorcom preferencje podatkowe miały wspierać rozwój działalności gospodarczej i pobudzać lokalny rynek pracy. Pierwszym inwestorem, który zdecydował się na działalność w strefie, był koncern General Motors.

W ciągu trzech dekad działalności KSSE stała się jednym z najważniejszych ośrodków wspierania inwestycji w Polsce. Obecnie skupia blisko 700 przedsiębiorstw, które zainwestowały łącznie ponad 50 mld zł i stworzyły niemal 100 tys. miejsc pracy. Skala tych przedsięwzięć znacząco przekroczyła pierwotne założenia, które zakładały utworzenie ponad 40 tys. miejsc pracy.

Międzynarodowe uznanie dla działalności strefy potwierdzają wyniki rankingu Financial Times fDi Intelligence Global Free Zones of the Year 2025 – Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna kolejny raz została uznana za najlepszą strefę przemysłową w Europie. Doceniono przede wszystkim skuteczność w pozyskiwaniu inwestycji, rozwijanie współpracy z przedsiębiorcami i samorządami oraz działania wspierające przedsiębiorczość i szkolnictwo zawodowe.

Aktualnie KSSE angażuje się także w projekty związane z bezpieczeństwem i nowoczesnymi technologiami. Wiosną wsparcie strefy otrzymała spółka Rosomak S.A., która realizuje inwestycję o wartości 57 mln zł mającą zwiększyć możliwości produkcyjne zakładu w Siemianowicach Śląskich.

Istotnym obszarem aktywności strefy pozostają również projekty związane z transformacją gospodarczą regionu. Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna od początku uczestniczyła w tworzeniu Jaworznickiego Obszaru Gospodarczego i wspierała inicjatywy związane z rozwojem elektromobilności. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest projekt hubu produkcyjno-rozwojowego w Jaworznie realizowany przez ElectroMobility Poland we współpracy z tajwańskim koncernem Hon Hai Technology Group, znanym na świecie pod marką Foxconn.

Strefa bierze także udział w rewitalizacji terenów poprzemysłowych. Przykładem jest realizowany wspólnie z miastem Bytom projekt KSSENON, który powstaje na terenach dawnej kopalni Centrum. Inwestycja o wartości blisko 100 mln zł ma stworzyć przestrzeń łączącą działalność biznesową, edukację i innowacje, wspierając rozwój przedsiębiorczości oraz powstawanie nowych miejsc pracy.

fot. Tomasz Żak/UMWS
oprac. /kp/

Marcin Kulasek wskazał, że PUZ wpływają na rozwój regionów, edukując młodzież z mniejszych miast, wspierając pracujących studentów i dostarczając kadr firmom.

Absolwenci Państwowych Uczelni Zawodowych szybciej rozpoczynają karierę zawodową, częściej podejmują pracę na etacie i osiągają wynagrodzenia porównywalne z absolwentami innych szkół wyższych. Takie wnioski płyną z 11. edycji systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów, który analizuje sytuację zawodową osób kończących studia w Polsce.

Wyniki badania przedstawiły Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Analiza objęła osoby, które uzyskały dyplom w 2020 r. Dane wykorzystywane przez system ELA pochodzą z bazy POL-on i z rejestrów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Z raportu wynika, że absolwenci Państwowych Uczelni Zawodowych szybciej znajdują pierwszą pracę na etacie niż osoby kończące inne uczelnie. W przypadku studiów pierwszego stopnia średni czas poszukiwania zatrudnienia wynosił 10,5 miesiąca, podczas gdy absolwenci pozostałych szkół wyższych potrzebowali na to średnio 13 miesięcy. Podobna tendencja widoczna jest wśród absolwentów studiów drugiego stopnia, którzy znajdowali zatrudnienie po ok. 4,2 miesiąca od ukończenia nauki, podczas gdy w przypadku innych uczelni było to przeciętnie 5,1 miesiąca.

Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek podkreślił, że wyniki badania potwierdzają znaczenie PUZ dla rozwoju regionalnego. – Celują w kształcenie studentów pochodzących głównie z mniejszych ośrodków, wspierają osoby łączące naukę z pracą zawodową oraz dostarczają lokalnym gospodarkom wysoko wykwalifikowanych specjalistów – zwrócił uwagę.

Badanie pokazuje również, że przewaga absolwentów PUZ nie ogranicza się jedynie do szybszego wejścia na rynek pracy. W kolejnych latach po ukończeniu studiów częściej pozostają oni zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, co wskazuje na większą stabilność ich sytuacji zawodowej.

Analiza uwzględniła także poziom wynagrodzeń z wykorzystaniem Względnego Wskaźnika Zarobków, który pozwala porównywać zarobki absolwentów z przeciętnym poziomem płac w miejscu ich zamieszkania. – Z danych ELA wynika, że osoby kończące PUZ osiągają rezultaty porównywalne z absolwentami pozostałych uczelni, a w niektórych okresach nawet lepsze. Oznacza to, że dyplom Państwowej Uczelni Zawodowej skutecznie wzmacnia pozycję absolwentów na lokalnych rynkach pracy – wskazał dr Marek Bożykowski, ekspert Ośrodka Przetwarzania Informacji.

Dane ELA pokazują również różnice w profilu absolwentów. Osoby kończące PUZ są przeciętnie starsze od absolwentów innych uczelni. Na studiach pierwszego stopnia średni wiek wynosi 26 lat wobec 25 lat na pozostałych uczelniach, natomiast na studiach drugiego stopnia jest to odpowiednio 31 i 27 lat. W grupie absolwentów PUZ większy jest także udział kobiet. Na studiach pierwszego stopnia stanowią one 63% wszystkich absolwentów, a na studiach drugiego stopnia – 76%. Na pozostałych uczelniach jest to odpowiednio 58% i 64%.

Raport zwraca również uwagę na znaczenie PUZ w wyrównywaniu szans edukacyjnych. Znaczna część ich absolwentów pochodzi z mniejszych miejscowości. W przypadku studiów pierwszego stopnia odsetek ten wynosi 67%, podczas gdy wśród absolwentów innych uczelni jest to 51%. Na studiach drugiego stopnia różnica jest jeszcze bardziej widoczna – 71% absolwentów PUZ mieszkało w mniejszych miejscowościach wobec 51% w przypadku pozostałych szkół wyższych. Wyniki te potwierdzają istotną rolę PUZ w zwiększaniu dostępu do szkolnictwa wyższego i wspieraniu rozwoju zawodowego mieszkańców mniejszych ośrodków.

fot. ANS w Raciborzu
oprac. /kp/

Do pociągu Adriatic Express będzie można wsiąść m.in. w Rybniku, Wodzisławiu Śląskim i Chałupkach.

5 maja rozpoczęła się sprzedaż biletów na Adriatic Express, sezonowe połączenie PKP Intercity do Rijeki i Kopru. Zainteresowanie ofertą jest bardzo duże, a dotychczasowa sprzedaż biletów przewyższyła już wyniki z ubiegłego roku. Pierwszy tegoroczny kurs zaplanowano na 26 czerwca.

W 2025 r. z połączenia do Rijeki skorzystało 9,3 tys. pasażerów, z czego większość podróżowała na całej trasie. W obecnym sezonie sprzedano już ok. 10 tys. biletów. PKP Intercity szacuje, że łączna sprzedaż może sięgnąć od 17 do 20 tys. biletów. Największym zainteresowaniem cieszy się Rijeka.

W tym roku pociąg będzie kursował częściej niż dotychczas, bo sześć razy w tygodniu, w okresie od 26 czerwca do końca sierpnia. Nowością jest włączenie do trasy wagonu do Kopru, który będzie odłączany w Lublanie, co ma poszerzyć ofertę o kolejną popularną destynację nad Adriatykiem.

Pociąg będzie odjeżdżał ze stacji Warszawa Wschodnia o godz. 13:41, by dotrzeć do Rijeki o 10:04 następnego dnia, a do Kopru – o godz. 9:37. Podróż powrotna z Rijeki rozpocznie się o 19:06, z Kopru o godz. 18:50, z planowanym przyjazdem do Warszawy Wschodniej o 14:15. Skład do Chorwacji zostanie dołączony do obecnego pociągu IC Sobieski i będzie kursował w jego rozkładzie jazdy do Wiednia, a dalej pojedzie jako osobny pociąg. Oznacza to, że z połączenia będą mogli także skorzystać mieszkańcy regionu. O godz. 17:44 pociąg odjedzie z Rybnika, o godz. 17:58 z Wodzisławia Śląskiego, a o godz. 18:15 z Chałupek.

W składzie znajdą się trzy wagony 2 klasy, w tym jeden wagon do Kopru, a także kuszetka do Rijeki. Wagon WARS będzie kursował tylko do Wiednia.

Bilety są dostępne w kasach międzynarodowych, a także na stronie internetowej i w aplikacji PKP Intercity. W przypadku odjazdu z Chałupek, Wodzisławia Śląskiego i Rybnika ceny zaczynają się od 39,90 euro, czyli ok. 170 zł. Miejsce w kuszetce kosztuje 69,90 euro, czyli ok. 298 zł.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Co dziesiąty badany przyznał, że przekazuje publicznym modelom AI wrażliwe dane firmowe.

Sztuczna inteligencja na dobre zadomowiła się w codziennej pracy Polaków. Z raportu „Cyberportret polskiego biznesu 2026” wynika, że z narzędzi opartych na AI korzysta 62% pracowników. Dynamiczny wzrost popularności tych rozwiązań przynosi jednak także nowe wyzwania związane z bezpieczeństwem danych i przestrzeganiem firmowych procedur.

Badanie pokazuje, że wielu użytkowników sztucznej inteligencji byłoby skłonnych omijać ograniczenia wprowadzone przez pracodawcę – 35% respondentów zadeklarowało, że próbowałoby obejść firmowe blokady w przypadku utraty dostępu do preferowanego narzędzia AI. Dodatkowo 26% ankietowanych przyznało, że w takiej sytuacji mogłoby korzystać z prywatnego sprzętu do generowania treści, a następnie przesyłać je na służbową pocztę elektroniczną.

Niepokój ekspertów budzi również sposób wykorzystywania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Co dziesiąty badany przyznał, że przekazuje publicznym modelom AI wrażliwe dane firmowe. Zdaniem autorów raportu z firm ESET i DAGMA Bezpieczeństwo IT takie działania wpisują się w zjawisko określane mianem „Shadow AI”, czyli korzystania ze sztucznej inteligencji bez wiedzy, zgody lub nadzoru organizacji.

Eksperci zwracają uwagę, że dokumenty i informacje przekazywane do otwartych modeli językowych mogą być przetwarzane na serwerach znajdujących się poza Unią Europejską lub wykorzystywane do dalszego trenowania algorytmów. W konsekwencji przedsiębiorstwa narażają się na ryzyko wycieku danych, ujawnienia tajemnic handlowych i potencjalne konsekwencje prawne związane z naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych.

Mimo rosnącej skali wykorzystania sztucznej inteligencji stosunkowo niewiele firm wdrożyło rozwiązania pozwalające skutecznie kontrolować związane z nią zagrożenia. Z raportu wynika, że jedynie 25% przedsiębiorstw korzysta ze specjalistycznych systemów monitorujących ruch sieciowy pod kątem zapobiegania wyciekom danych do narzędzi AI. 27% firm posiada formalnie opracowaną politykę korzystania ze sztucznej inteligencji, natomiast 38% zdecydowało się na zakup korporacyjnych licencji AI, które zapewniają większą ochronę przetwarzanych informacji i ograniczają ryzyko wykorzystania danych do trenowania zewnętrznych modeli.

Autorzy badania podkreślają, że gotowość pracowników do obchodzenia firmowych zasad nie zawsze wynika z lekceważenia kwestii bezpieczeństwa. – Pracownicy często po prostu nie wiedzą, jakie ryzyko niesie korzystanie z publicznych modeli językowych, i nie mają dostępu do bezpiecznych alternatyw. To właśnie brak jasnych zasad i odpowiednich narzędzi sprawia, że granica między efektywną a ryzykowną pracą z AI staje się coraz trudniejsza do wytyczenia. Dla organizacji to sygnał, że sama polityka zakazów nie wystarczy – podsumowują eksperci.

Czytaj także: Coraz więcej pracowników korzysta z AI. Polska poniżej światowej średniej

fot. pexels.com
oprac. /kp/

Choć prawo i firmy coraz częściej wspierają ojców, barierą w pełnym korzystaniu z uprawnień pozostają obawy przed reakcją pracodawców.

Perspektywa ojców staje się coraz ważniejszym elementem rynku pracy. Rosnąca liczba mężczyzn korzystających z uprawnień rodzicielskich i zmieniające się oczekiwania pracowników sprawiają, że pracodawcy coraz częściej wdrażają rozwiązania wspierające godzenie życia zawodowego z rodzinnym. Dotyczy to zarówno ustawowych świadczeń, jak i dodatkowych benefitów oferowanych przez firmy.

Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2024 r. z urlopu ojcowskiego skorzystało ponad 162 tys. mężczyzn, co stanowiło 64% wszystkich uprawnionych. W pierwszych czterech miesiącach 2026 r. na świadczenie zdecydowało się 42,8 tys. osób. Dane pokazują, że urlop ojcowski staje się coraz bardziej powszechnym elementem życia zawodowego mężczyzn i coraz częściej jest postrzegany jako naturalny etap związany z narodzinami dziecka. Znaczenie ojców na rynku pracy potwierdzają również statystyki Głównego Urzędu Statystycznego. W czwartym kwartale 2025 r. w Polsce pracowało niemal 3,58 mln mężczyzn wychowujących dzieci poniżej 18. roku życia. Wskaźnik zatrudnienia w tej grupie przekraczał 95%, co czyni ojców jedną z najbardziej aktywnych zawodowo grup społecznych.

– Urlop ojcowski przestaje być teorią, a staje się realnym elementem życia zawodowego mężczyzn. To już nie jest niszowe świadczenie – to coraz częstszy wybór i sygnał zmiany w podejściu do obowiązków nie tylko zawodowych, ale też prywatnych. Jeśli mówimy o rynku pracy, to nie możemy udawać, że ojcowie są marginalną grupą – to ogromna część pracowników, którzy łączą życie zawodowe z rodzinnym i realnie wpływają na funkcjonowanie firm. Obserwujemy jednak, że mimo stabilnych statystyk decyzje o korzystaniu z dłuższych form urlopów nadal są silnie uwarunkowane kulturą organizacyjną przedsiębiorstw. Tam, gdzie pracodawca aktywnie wspiera ojców, wykorzystanie uprawnień jest wyraźnie wyższe. To pokazuje, że prawo jest tylko jednym z elementów układanki – zwraca uwagę Paweł Dąbrowski, prezes spółek operacyjnych w Grupie Progres.

Z danych Grupy Progres wynika, że coraz więcej przedsiębiorstw rozwija programy wspierające rodziców. Standardem stają się elastyczne godziny pracy, możliwość wykonywania obowiązków zdalnie, dodatkowe dni wolne po narodzinach dziecka czy rozszerzone pakiety opieki medycznej. W wielu firmach funkcjonują również rozwiązania obejmujące dofinansowanie opieki nad dziećmi, prywatną opiekę pediatryczną i dodatkowe dni przeznaczone na opiekę nad dzieckiem.

Pojawiają się także bardziej rozbudowane formy wsparcia. Niektóre organizacje oferują budżety przeznaczone na wyprawkę dla noworodka, programy mentoringowe dla młodych ojców, wsparcie psychologiczne dla rodziców i dodatkowe płatne dni wolne służące budowaniu relacji z dzieckiem. Coraz większą popularność zyskują również benefity związane z dobrostanem pracowników, takie jak warsztaty rodzicielskie, szkolenia z zakresu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym czy dostęp do aplikacji wspierających rodziców. – Firmy, które rozumieją znaczenie pierwszych miesięcy rodzicielstwa, szybciej budują lojalność pracowników i ograniczają rotację. Co istotne, ojcowie nie oczekują dziś wyłącznie czasu wolnego, ale także realnego wsparcia w organizacji powrotu do pracy. To może oznaczać zarówno elastyczne grafiki, jak i stopniowe zwiększanie zakresu obowiązków. Nie we wszystkich firmach obserwujemy jednak taką otwartość — w wielu zespołach wciąż obecna jest obawa przed oceną ze strony pracodawcy i utratą pozycji zawodowej. To bariera przede wszystkim kulturowa, a nie prawna, ponieważ obowiązujące przepisy zapewniają ojcom szeroką ochronę oraz szereg uprawnień związanych z rodzicielstwem i godzeniem życia zawodowego z prywatnym – podkreśla Paweł Dąbrowski.

Z raportu przygotowanego na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że wielu mężczyzn wciąż obawia się negatywnej oceny ze strony pracodawcy lub wpływu dłuższej nieobecności na rozwój kariery zawodowej. Badania wskazują również na utrzymujący się stereotyp, zgodnie z którym ojcostwo postrzegane jest jako krótkotrwała przerwa w pracy, podczas gdy macierzyństwo wiązane jest z dłuższą nieobecnością zawodową. Ojcowie najczęściej korzystają z urlopu ojcowskiego, jednak inne rozwiązania, jak podział urlopu rodzicielskiego, wciąż są rzadkością. Z raportu wynika, że wielu mężczyzn nie zna szczegółowych zasad przyznawania tych świadczeń, przez co rezygnują z przysługującej im ochrony.

Tymczasem polskie prawo zapewnia ojcom szeroki katalog uprawnień. Obejmuje on m.in. urlop ojcowski, rodzicielski i wychowawczy, możliwość korzystania z elastycznej organizacji pracy, pracy zdalnej czy indywidualnego rozkładu czasu pracy. Rodzice mogą również skorzystać ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem oraz z dodatkowych rozwiązań przewidzianych w sytuacjach wymagających pogodzenia obowiązków zawodowych i rodzinnych. Przepisy przewidują także szczególną ochronę zatrudnienia dla osób korzystających z urlopów związanych z rodzicielstwem. – W określonych sytuacjach pracodawca nie może bez zgody pracownika m.in. zatrudniać go w nadgodzinach, w nocy, w systemie przerywanego czasu pracy ani delegować poza stałe miejsce pracy — dotyczy to ojców wychowujących dziecko do 8. roku życia. Dodatkowo pracownicy opiekujący się dzieckiem do 4. roku życia nie mogą pracować powyżej 8 godzin na dobę bez swojej zgody. Istotnym elementem systemu jest także ochrona przed zwolnieniem, obejmująca m.in. okresy korzystania z urlopów rodzicielskich, ojcowskich i wychowawczych oraz czas bezpośrednio po złożeniu wniosków o ich udzielenie. W tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć ani przygotowywać wypowiedzenia umowy o pracę. Ważną zasadą jest również to, że część uprawnień rodzicielskich przysługuje tylko jednemu z rodziców zatrudnionych jednocześnie — rodzice decydują, kto z nich z nich korzysta, składając odpowiednie oświadczenie – podsumowuje Paweł Dąbrowski.

Czytaj także: Zaangażowanie ojców w opiekę nad dziećmi wspiera aktywność zawodową kobiet

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Eksperci wskazują na utrwalający się trend dezinflacyjny, do którego najbardziej przyczynia się wyhamowanie cen żywności i wojna cenowa między dyskontami.

Tempo wzrostu cen w sklepach detalicznych hamuje. Jak wynika z najnowszego raportu „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych” przygotowanego przez UCE Research i Uniwersytety WSB Merito, w maju ceny żywności, napojów i pozostałych produktów codziennego użytku były średnio o 3,4% wyższe niż rok wcześniej. To kolejny miesiąc spowolnienia podwyżek. W kwietniu wzrost cen wynosił 3,7% rok do roku, natomiast w marcu i lutym sięgał 3,8%.

Eksperci zwracają uwagę, że dane wskazują na utrzymujący się trend dezinflacyjny. – To trwałe, stopniowe hamowanie, a nie jednorazowe odchylenie. Co ważne, inflacja CPI według GUS wyniosła w maju 3,1% rdr. To było wynikiem wyraźnie niższym od konsensusu rynkowego na poziomie 3,7%. Dane detaliczne UCE Research są z nią spójne. Wzrost cen w sklepach wciąż jest faktem, ale jego impet wyraźnie słabnie – zwraca uwagę dr Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku.

Szczególnie widoczne wyhamowanie dotyczy żywności. W maju ceny produktów spożywczych wzrosły średnio o 2,4% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Dla porównania, w kwietniu wzrost ten wynosił 3,3%, w marcu 3,2%, a w lutym 3,4%. Zdaniem dr. Roberta Orpycha z Uniwersytetu WSB Merito żywność, która przez długi czas była jednym z głównych czynników napędzających inflację, obecnie coraz bardziej stabilizuje sytuację. – Składa się na to kilka czynników działających jednocześnie. Po pierwsze, to jest normalizacja cen na rynkach rolnych. Po drugie, występuje intensywna konkurencja między dyskontami w zakresie produktów podstawowych, czyli tych, które konsument najłatwiej porównuje między sieciami. Po trzecie, mamy efekt bazy statystycznej. Maj 2024 roku był okresem relatywnie wyższych cen żywności – wyjaśnia ekspert.

Dodatkowo dane GUS pokazują, że w maju ceny żywności i napojów bezalkoholowych były o ok. 1% niższe niż miesiąc wcześniej. W ujęciu rocznym wzrosły natomiast jedynie o 0,5%. Według dr inż. Anny Motylskiej-Kuźmy z Uniwersytetu DSW Ideis może to świadczyć nie tylko o spowolnieniu wzrostu cen, ale również o okresowej korekcie cenowej w części kategorii produktów spożywczych. – Na taki obraz rynku mogło wpłynąć jednoczesne oddziaływanie kilku czynników. Utrzymuje się silna konkurencja pomiędzy sieciami handlowymi, które w warunkach wysokiej wrażliwości cenowej konsumentów mają ograniczone możliwości podnoszenia cen. Poprawiła się także sytuacja podażowa w części kategorii żywnościowych, zwłaszcza produktów sezonowych. Co więcej, relatywnie stabilne pozostają koszty importu, wspierane przez stosunkowo mocnego złotego – wskazuje.

Eksperci podkreślają, że żywność jest szczególnie podatna na konkurencję cenową. To właśnie ceny podstawowych produktów, takich jak pieczywo, mleko czy mięso, są najczęściej porównywane przez klientów, dlatego sieci handlowe intensywnie rywalizują o konsumentów właśnie w tym obszarze. Dzięki temu ceny żywności rosną obecnie wolniej niż ceny wielu innych towarów i usług uwzględnianych w koszyku inflacyjnym.

Specjaliści zwracają również uwagę na sytuację międzynarodową. Mimo obaw związanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie jego wpływ na ceny żywności okazał się dotychczas ograniczony. Wyjątkiem pozostaje rynek olejów roślinnych, gdzie odnotowano wzrosty cen. Jednocześnie wysoka globalna podaż produktów rolnych nadal łagodzi presję cenową na światowych rynkach. – Obawialiśmy się, że napięcia na Bliskim Wschodzie wyraźnie przyspieszą inflację przez kanał paliwowy i energetyczny. Tymczasem program CPN, który obniżył ceny paliw o ok. 1-1,2 zł za litr, przytłumił oczekiwania inflacyjne. Dodatkowo ceny paliw obniżyły się w maju o 0,1% miesiąc do miesiąca. Do tego efekty drugiej rundy inflacyjnej, tj. przenoszenia wyższych kosztów energii na inne towary, nie zmaterializowały się w zauważalnym stopniu. Oczywiście presja nie zniknęła – podsumowuje dr Piotr Arak.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Dofinansowanie można przeznaczyć m.in. na zbiorniki na deszczówkę czy systemy zbierania wody z dachów, chodników i podjazdów.

22 czerwca ruszył program „Mikroretencja”, dzięki któremu właściciele domów jednorodzinnych będą mieli możliwość uzyskania dofinansowania na inwestycje związane z gromadzeniem i wykorzystaniem wód opadowych oraz roztopowych. W ramach programu można otrzymać refundację do 90% kosztów kwalifikowanych, a maksymalna kwota wsparcia wynosi 8 tys. zł.

O dotację mogą ubiegać się osoby fizyczne będące właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych budynkiem mieszkalnym przeznaczonym do stałego lub czasowego zamieszkania. Program obejmuje inwestycje zakończone po 1 lipca 2024 r.

Dofinansowanie można przeznaczyć na zakup, montaż, budowę, rozbudowę i uruchomienie instalacji służących do zbierania wód opadowych lub roztopowych z powierzchni nieprzepuszczalnych, takich jak dachy, chodniki czy podjazdy. Wsparciem objęte są również systemy magazynowania deszczówki w szczelnych zbiornikach o łącznej pojemności co najmniej 2 m³, rozwiązania umożliwiające retencjonowanie wody w gruncie, w tym studnie chłonne, drenaże, skrzynki rozsączające czy zbiorniki otwarte, a także urządzenia pozwalające na wykorzystanie zgromadzonej wody, m.in. pompy, zraszacze i systemy dystrybucji wody.

Warunkiem uzyskania dofinansowania jest realizacja inwestycji o wartości co najmniej 2 tys. zł. Instalacje muszą zapewniać zatrzymanie wody opadowej lub roztopowej na terenie nieruchomości oraz jej wykorzystanie na potrzeby gospodarstwa domowego i retencji przyrodniczej, w tym do nawadniania przydomowych ogrodów. Zasadą programu jest ograniczenie odprowadzania zgromadzonej wody poza teren nieruchomości, w szczególności do kanalizacji deszczowej, z wyjątkiem sytuacji awaryjnych.

Program ma przynieść korzyści zarówno mieszkańcom, jak i środowisku. Wykorzystanie deszczówki może przyczynić się do obniżenia rachunków za wodę, poprawy gospodarowania zasobami wodnymi oraz zmniejszenia ryzyka podtopień i skutków suszy.

Z programu nie mogą skorzystać osoby, które wcześniej otrzymały wsparcie w ramach programu „Moja Woda”.

Regulamin oraz niezbędne dokumenty do złożenia wniosku są dostępne na stronie internetowej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

fot. magnific.com.
oprac. /kp/

Dzień Leniwych Spacerów przypomina, że ruch nie zawsze musi oznaczać wysiłek i rywalizację, a spokojny spacer może być formą odpoczynku i relaksu.

19 czerwca obchodzony jest Dzień Leniwych Spacerów, znany na świecie jako World Sauntering Day. To nietypowe święto przypomina, że aktywność fizyczna nie zawsze musi wiązać się z rywalizacją, wyznaczaniem celów czy liczeniem kolejnych kilometrów. Jego ideą jest zachęcanie do niespiesznego spacerowania i świadomego zwolnienia tempa w codziennym życiu.

Początki Dnia Leniwych Spacerów sięgają 1979 r. Za jego inicjatora uznawany jest Amerykanin W.T. "Bill" Rabe, który stworzył tę akcję jako odpowiedź na rosnącą wówczas popularność joggingu. W latach 70. bieganie stało się w Stanach Zjednoczonych symbolem zdrowego stylu życia, a aktywność fizyczna coraz częściej była kojarzona z osiąganiem konkretnych wyników. Dzień Leniwych Spacerów miał przypominać, że ruch może służyć także relaksowi i przyjemności.

Nazwa święta wywodzi się od angielskiego słowa "sauntering" oznaczającego spacerowanie bez pośpiechu i presji dotarcia do celu. Nie chodzi jednak o bierność czy rezygnację z aktywności, lecz o spokojny ruch pozwalający oderwać się od codziennych obowiązków i skupić na otoczeniu.

Choć święto ma nieformalny charakter i nie stoi za nim żadna międzynarodowa organizacja, z roku na rok zyskuje popularność jako okazja do refleksji nad tempem współczesnego życia. W czasach, gdy wiele osób korzysta z aplikacji monitorujących aktywność fizyczną i liczbę kroków, Dzień Leniwych Spacerów przypomina, że równie ważne jak osiąganie wyników jest czerpanie przyjemności z samego ruchu.

Nie oznacza to jednak rezygnacji z dbania o zdrowie. Specjaliści od lat podkreślają znaczenie regularnych spacerów dla kondycji fizycznej i psychicznej. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje codzienną aktywność ruchową, a popularnym punktem odniesienia jest pokonywanie ok. 10 tys. kroków dziennie. Eksperci zaznaczają jednak, że korzyści zdrowotne można osiągnąć także przy mniejszej liczbie kroków, a najważniejsza jest systematyczność.

Coraz więcej badań wskazuje również na pozytywny wpływ spacerów, szczególnie w naturze, na zdrowie psychiczne. Naukowcy z Instytutu Rozwoju Człowieka im. Maxa Plancka w Niemczech wykazali, że już godzina spędzona na spacerze w otoczeniu przyrody może zmniejszać aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie stresu. Wyniki badań sugerują, że kontakt z naturą pomaga redukować napięcie i poprawia samopoczucie.

Dzień Leniwych Spacerów jest więc okazją, by przypomnieć sobie o prostych formach aktywności dostępnych niemal dla każdego. Krótki spacer po parku, lesie czy okolicy może być nie tylko sposobem na ruch, ale także chwilą wytchnienia od codziennego pośpiechu i nadmiaru obowiązków.

Gdzie można wybrać się na spacer w regionie? Zobacz nasze propozycje:

Zmiany w Parku Zdrojowym w Jastrzębiu-Zdroju. Zmodernizowano okolice letniej kawiarenki

Nowa atrakcja przy Zamku Piastowskim w Raciborzu – powstało Odrarium

Architektoniczne perełki Karniowa na nowej trasie dla turystów i mieszkańców

„Gucio” – nowy szczupak w centrum Rybnika zachęca do odwiedzin

Żorek Plastyk dołączył do miejskiej rodziny figurek

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Plany całkowitego odcięcia się od spraw zawodowych i stuprocentowego odpoczynku deklaruje ponad połowa ankietowanych, którzy wybierają się na urlop.

Ponad sześciu na dziesięciu Polaków planuje w tym roku wakacyjny wyjazd. Najczęściej wybierane są krótkie podróże, trwające do tygodnia, a głównymi kierunkami pozostają kraje europejskie i polskie wybrzeże Bałtyku.

63,1% Polaków zamierza spędzić urlop poza miejscem zamieszkania – wynika z najnowszego Barometru Providenta. Badanie pokazuje, że 30,1% ankietowanych planuje najdłuższy wakacyjny wyjazd trwający maksymalnie siedem dni. Szczególnie często taki wariant wskazują osoby w wieku od 25 do 34 lat (43,1%). Kolejne 25,8% respondentów zamierza wypoczywać od ośmiu do czternastu dni, natomiast ponad dwa tygodnie poza domem spędzi 7,1% badanych. Jednocześnie 21,6% Polaków deklaruje, że w tym roku nie wyjedzie na wakacje, a 15,3% nie podjęło jeszcze ostatecznej decyzji.

Wśród osób rozważających wyjazd największą popularnością cieszą się kraje europejskie, które wskazało 27% respondentów. Szczególnie chętnie wybierają je najmłodsi dorośli (40,7%). Niewiele mniejszym zainteresowaniem cieszy się polskie morze, które planuje odwiedzić 25,6% badanych. Na kolejnych miejscach znalazły się polskie góry (14,7%), wyjazdy poza Europę (8,9%), wypoczynek na wsi (8,1%) oraz pobyty w polskich miastach (7,6%) i na Mazurach (5,3%). Nadal jednak blisko jedna piąta respondentów nie wie jeszcze, gdzie spędzi tegoroczny urlop.

Jak podkreśla Karolina Łuczak, rzeczniczka prasowa Provident Polska, wakacyjne decyzje coraz częściej podejmowane są w sposób pragmatyczny. – Najczęściej wybierany jest wyjazd do tygodnia, a więc taki, który łatwiej dopasować zarówno do budżetu domowego, jak i obowiązków zawodowych czy rodzinnych. Widać też, że część osób wciąż odkłada decyzję – niepewność dotycząca miejsca wyjazdu czy samego terminu może wynikać właśnie z kalkulowania kosztów – wskazuje.

Najważniejszą przeszkodą dla osób, które nie planują wakacyjnego wyjazdu, pozostają kwestie finansowe – brak wystarczających środków wskazało 57,9% respondentów z tej grupy. Inne przyczyny to brak potrzeby wyjazdu i preferowanie odpoczynku w domu (17,5%), problemy zdrowotne (15,9%), obowiązki rodzinne (11,8%), trudności związane z opieką nad zwierzętami (8,2%), remonty i inne zobowiązania (8,2%), brak osoby towarzyszącej (7%) oraz niemożność uzyskania urlopu w pracy (4%).

Dla większości osób wakacyjny wyjazd ma oznaczać całkowite oderwanie od obowiązków zawodowych – taką deklarację złożyło 55,5% respondentów planujących lub rozważających wyjazd. Kolejne 18,3% zamierza unikać pracy, chyba że pojawi się wyjątkowa potrzeba. 7% zakłada częściową dostępność służbową podczas urlopu, a 3,8% pracę zdalną.

Najczęściej deklarowany budżet na wakacje mieści się w przedziale od 2001 do 4000 zł – taką kwotę planuje przeznaczyć 19,9% respondentów. Nieco ponad 15% zamierza wydać od 1001 do 2000 zł. Jednocześnie znacząca grupa badanych planuje większe wydatki. Wydatek rzędu 4001–6000 zł planuje 14,2% ankietowanych, a 9,6% zamierza przeznaczyć na wyjazd od 6001 do 8000 zł. Wycieczki kosztujące ponad 10 000 zł to wybór 6,9% pytanych, podczas gdy na budżet w granicach 8001–10 000 zł stawia 5,3%. Na drugim biegunie finansowym znajduje się 7,2% Polaków, którzy na tegoroczny urlop chcą wydać maksymalnie 1000 zł. Największą grupę – 21,6% – łączą jednak nieokreślone jeszcze plany finansowe.

Większość Polaków zamierza sfinansować wakacje z własnych środków. Najczęściej wskazywanym źródłem są oszczędności, z których skorzysta 38,6% respondentów. Kolejne 24,3% połączy oszczędności z bieżącymi dochodami, a 21,8% pokryje koszty wyjazdu wyłącznie z aktualnych dochodów. 1,5% badanych planuje skorzystać z pożyczki lub karty kredytowej, a 4% wskazuje, że za wyjazd zapłaci ktoś inny.

Wśród osób finansujących wyjazd przynajmniej częściowo z oszczędności najwięcej odkładało pieniądze przez okres krótszy niż pół roku (36,2%). 32,4% gromadziło środki od siedmiu do dwunastu miesięcy, a 7,9% oszczędzało na wakacje dłużej niż rok. 23,4% pytanych nie potrafi określić, jak długo to trwało.

– Polacy podchodzą do wakacyjnych wydatków ostrożnie. Zdecydowana większość chce finansować urlop ze środków własnych – oszczędności, bieżących dochodów albo połączenia tych dwóch źródeł. To pokazuje dużą świadomość finansową, ale również presję, jaką koszty wypoczynku wywierają na domowe budżety. Dla wielu rodzin decyzja o wakacjach jest efektem wcześniejszego planowania i odkładania pieniędzy – podsumowuje Karolina Łuczak.

fot. unsplash.com
oprac. /kp/

Ostatnia dekada była najcieplejszą w historii pomiarów, a świat wciąż pozostaje daleko od realizacji celu ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5°C.

Rosnące inwestycje w odnawialne źródła energii są jednym z filarów światowych działań na rzecz ograniczenia skutków zmian klimatu. Eksperci podkreślają jednak, że sama transformacja energetyczna nie wystarczy. Coraz większe znaczenie przypisuje się ochronie i odbudowie naturalnych ekosystemów, takich jak lasy, mokradła, rzeki czy oceany, które pełnią kluczową rolę w pochłanianiu dwutlenku węgla, regulacji obiegu wody oraz zwiększaniu odporności społeczeństw na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Jak wskazują naukowcy, tempo zmian klimatycznych jest obecnie szybsze, niż zakładano jeszcze kilka lat temu. W 2024 r. średnia temperatura na świecie po raz pierwszy przekroczyła próg 1,5°C powyżej poziomu z epoki przedprzemysłowej. To granica, której – zgodnie z wieloletnimi rekomendacjami środowiska naukowego – nie należało przekraczać, aby ograniczyć najpoważniejsze skutki globalnego ocieplenia.

Mimo zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego z 2015 r. emisje gazów cieplarnianych nadal rosną. Według danych Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP) w 2024 r. osiągnęły rekordowy poziom blisko 58 mld ton. Ostatnia dekada była jednocześnie najcieplejszą w historii pomiarów, a świat wciąż pozostaje daleko od realizacji celu ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5°C.

– Działania na rzecz klimatu przyspieszają w niektórych częściach naszej planety, a w niektórych są stopowane. Europa mówi o transformacji klimatycznej, również w Chinach następuje ogromna zmiana i widzimy, jak szybko rośnie zastosowanie zielonych technologii i produkcja zielonej energii. Z drugiej strony Stany Zjednoczone blokują swoje działania i wręcz negują informacje przekazywane przez naukowców. Decyzją administracji prezydenta Trumpa może nie tyle likwiduje się, ile w znacznym stopniu ogranicza system pomiarów i badań oceanicznych, który jest niezbędny do tego, żebyśmy w ogóle wiedzieli, w jaki sposób planeta się zmienia – wskazuje Maria Andrzejewska, dyrektor generalna UNEP/GRID-Warszawa.

Potwierdzeniem postępującej transformacji energetycznej są najnowsze dane Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej. W 2025 r. na świecie przybyło rekordowe 692 GW mocy w odnawialnych źródłach energii, co oznacza wzrost o 15,5% w porównaniu z rokiem poprzednim. Największy udział w tym rozwoju miała Azja odpowiadająca za ponad 74% nowych instalacji. Dynamiczny wzrost odnotowano także w Afryce i na Bliskim Wschodzie. W efekcie odnawialne źródła energii odpowiadają już za niemal połowę globalnej mocy wytwórczej energii elektrycznej.

Maria Andrzejewska zwraca jednak uwagę, że równie ważne jak inwestycje w nowe technologie są działania na rzecz ochrony przyrody. – Czyli odtwarzanie, utrzymywanie i ochronę środowiska, które jest naturalnym pochłaniaczem dwutlenku węgla. Najbardziej blokuje nas niewystarczająca wiedza na temat wagi ekosystemów przyrodniczych, ale z drugiej strony też brak myślenia w perspektywie wielu lat – podkreśla ekspertka.

Prognozy UNEP wskazują, że przy utrzymaniu obecnego tempa redukcji emisji średnia temperatura na Ziemi może wzrosnąć do końca stulecia o 2,5–4,6°C. Nawet pełna realizacja obecnych zobowiązań klimatycznych ograniczyłaby ten wzrost jedynie do poziomu 2,1–2,9°C. Taki scenariusz oznaczałby poważne konsekwencje dla środowiska naturalnego. Naukowcy ostrzegają przed niemal całkowitym zanikiem ciepłowodnych raf koralowych, destabilizacją pokryw lodowych Grenlandii i Antarktydy Zachodniej oraz możliwością przekształcenia części amazońskich lasów deszczowych w sawannę.

Zdaniem specjalistów konieczne jest przyspieszenie działań związanych z poprawą efektywności energetycznej i odchodzeniem od paliw kopalnych. – Powinniśmy też zawsze zastanowić się nad tym, czy to, co kupujemy, jest nam potrzebne, bo nadprodukcja dóbr konsumpcyjnych też bardzo negatywnie wpływa na planetę i pogłębia antropogeniczną zmianę klimatu – zaznacza Maria Andrzejewska.

UNEP podkreśla, że transformacja energetyczna i ochrona przyrody powinny być prowadzone równolegle. Degradacja ekosystemów osłabia ich zdolność do magazynowania dwutlenku węgla, zatrzymywania wody oraz łagodzenia skutków susz, powodzi i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych. Dodatkowo postępująca utrata bioróżnorodności stanowi jedno z największych wyzwań współczesności. Według szacunków nawet milion gatunków roślin i zwierząt jest obecnie zagrożonych wyginięciem.

– Najczęściej myślimy o tym, co będzie jutro, za tydzień czy za rok. Tymczasem w przypadku ekosystemów przyrodniczych musimy patrzeć w perspektywie wielu dziesięcioleci. Odtworzenie części z nich, choćby lasów, wymaga bardzo dużo czasu, a część gatunków utraconych w wyniku presji człowieka nie wróci już nigdy – podsumowuje dyrektor generalna UNEP/GRID-Warszawa.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

W sektorze górnictwa i wydobywania odnotowano najniższy wzrost wynagrodzeń, który wyniósł zaledwie 3,1%.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w 2025 r. wyniosło 8903,56 zł – wynika ze wstępnych danych Głównego Urzędu Statystycznego. Oznacza to wzrost o 9,1% w porównaniu z 2024 r., gdy średnia płaca brutto wynosiła 8181,72 zł.

Dane pokazują jednak, że poziom wynagrodzeń nadal jest mocno zróżnicowany pomiędzy poszczególnymi branżami. Najniższą przeciętną pensję odnotowano w sektorze zakwaterowania i gastronomii, gdzie wyniosła 5990,92 zł brutto, z kolei najwyższe zarobki osiągali pracownicy sektora informacji i komunikacji, otrzymując średnio 14 689,70 zł brutto miesięcznie. Były to wartości odpowiednio o 32,7% niższe i o 65% wyższe od średniej dla całej gospodarki.

W ubiegłym roku wzrost przeciętnych wynagrodzeń nominalnych wystąpił we wszystkich sekcjach Polskiej Klasyfikacji Działalności. Najmniejszą dynamikę odnotowano w górnictwie i wydobywaniu, gdzie płace wzrosły o 3,1%, natomiast największą w opiece zdrowotnej i pomocy społecznej, gdzie wzrost sięgnął 14%.

Według wstępnych danych przeciętne zatrudnienie w gospodarce narodowej w 2025 r. wyniosło 11,04 mln etatów i utrzymało się na poziomie zbliżonym do roku wcześniejszego. Największy udział w zatrudnieniu miało przetwórstwo przemysłowe, skupiające 22,5% wszystkich etatów. W większości sektorów liczba pracujących wzrosła, a najsilniejszy przyrost odnotowano w pozostałej działalności usługowej (o 3%), edukacji (2,1%) oraz obsłudze rynku nieruchomości (2%). Spadki zatrudnienia wystąpiły natomiast m.in. w górnictwie i wydobywaniu (o 3%) oraz handlu i naprawie pojazdów samochodowych (1,6%).

Rosnące wynagrodzenia i stabilna sytuacja na rynku pracy znajdują odzwierciedlenie w poziomie nastrojów konsumenckich – jak podał GUS, w czerwcu poprawiły się zarówno bieżące, jak i przyszłe. Obecny wskaźnik ufności konsumenckiej wzrósł do poziomu -9,9 z -11,3 pkt. miesiąc wcześniej, a wskaźnik wyprzedzający zwiększył się z -8,5 do -7,7 pkt. Oznacza to trzeci z rzędu miesiąc poprawy ocen dotyczących obecnej sytuacji oraz oczekiwań na przyszłość.

Jak zwraca uwagę główny ekonomista Konfederacji Lewiatan Mariusz Zielonka, szczególnie istotne są zmiany dotyczące postrzegania inflacji. – Saldo odpowiedzi dotyczących zmian cen w ciągu ostatnich 12 miesięcy spadło do 47,9 z 54,3 w maju. To jeden z najniższych wyników w całej historii badania. Niższy odczyt pojawił się tylko raz, w kwietniu 2018 r., kiedy inflacja była wielokrotnie niższa niż obecnie. Jeszcze bardziej spadły oczekiwania inflacyjne dotyczące kolejnych 12 miesięcy. W czerwcu wskaźnik obniżył się do 20,2 z 24,7 w maju. To najniższy poziom od trzech lat – podkreśla. Zdaniem eksperta może to oznaczać, że wcześniejsze obawy związane z rosnącymi cenami ropy i napięciami na Bliskim Wschodzie nie przełożyły się na trwałe pogorszenie nastrojów.

Badanie pokazuje jednocześnie, że Polacy nadal zachowują ostrożność w podejmowaniu większych decyzji zakupowych. Mimo dobrej oceny własnej sytuacji finansowej i utrzymującej się wysokiej skłonności do oszczędzania nie widać wyraźnego wzrostu planów dotyczących większych wydatków. Gospodarstwa domowe częściej wybierają gromadzenie oszczędności niż realizację kosztownych zakupów.

– Z punktu widzenia Rady Polityki Pieniężnej jest to kolejny argument za utrzymaniem dotychczasowego podejścia. Czerwcowe dane sugerują, że szok naftowy miał charakter przejściowy i nie doprowadził do trwałego wzrostu oczekiwań inflacyjnych. Jeżeli proces deeskalacji na Bliskim Wschodzie będzie kontynuowany, wzrost inflacji i cen producentów obserwowany w kwietniu może zacząć stopniowo wygasać już w danych za maj i czerwiec. W takim scenariuszu RPP nie będzie miała powodów do reakcji i będzie mogła nadal obserwować rozwój sytuacji bez zmian parametrów polityki pieniężnej – podsumowuje Mariusz Zielonka.

fot. pixabay.com
oprac. /kp/

Do pozostania w firmie najbardziej skłoniłyby pracowników wzrost wynagrodzenia, premie finansowe i możliwości rozwoju zawodowego.

Polski rynek pracy pozostaje stosunkowo stabilny. Jak wynika z „Barometru Rynku Pracy 2026” GI Group Holding, w ciągu ostatnich dwóch lat miejsca zatrudnienia nie zmieniło 67% pracowników. Jednocześnie ponad 70% badanych deklaruje zadowolenie z obecnej sytuacji zawodowej, co jest najwyższym wynikiem od trzech lat. Dane pokazują jednak, że za ogólnym obrazem rynku kryją się wyraźne różnice pomiędzy poszczególnymi grupami pracowników.

Największą skłonność do zmiany miejsca zatrudnienia wykazują osoby młode. W grupie wiekowej 18–24 lata pracodawcę zmieniło w ciągu ostatnich dwóch lat 55% respondentów, z czego co piąta osoba zrobiła to więcej niż jeden raz. Wśród pracowników w wieku od 25 do 44 lat odsetek ten wyniósł 33,5%, natomiast w grupie 45–54 lata – 20%. – Średnie rynkowe wskaźniki nie dają pełnego obrazu. Dopiero analiza uwzględniająca wiek, poziom wynagrodzeń, stanowisko czy etap kariery pozwala dostrzec ważne różnice w gotowości do odejścia lub pozostania w obecnym miejscu pracy. Na tym tle wyróżnia się najmłodsze pokolenie. Większa otwartość na zmiany pozwala zdobywać doświadczenie i wybrać właściwą zawodową drogę. Jest jeszcze jeden istotny element – młodsi pracownicy dużo większą uwagę zwracają dziś na zgodność swoich wartości z kulturą firmy i atmosferę. Nierzadko to one przesądzają o decyzji, czy związać swoją przyszłość z daną organizacją na dłużej – tłumaczy Grzegorz Gojny, dyrektor operacyjny Gi Group.

Różnice pojawiają się również w zależności od poziomu wynagrodzeń. W grupach zarabiających poniżej 7 tys. zł netto miesięcznie pracodawcę zmieniło ok. 30% badanych. Największą mobilnością wyróżniają się osoby osiągające dochody przekraczające 10 tys. zł netto – w tym przypadku miejsce zatrudnienia zmieniło 51% respondentów, przy czym 28% zrobiło to więcej niż jeden raz. Z kolei jeśli chodzi o branże, największą stabilnością zatrudnienia charakteryzuje się sektor publiczny, gdzie zmianę pracodawcy zadeklarowało 13,5% respondentów. Najwyższą mobilność odnotowano natomiast w transporcie i logistyce, gdzie połowa badanych podjęła pracę w innej firmie w ciągu ostatnich dwóch lat.

Jednocześnie rośnie poziom satysfakcji zawodowej. Zadowolenie z obecnej pracy deklaruje 70,9% respondentów, podczas gdy rok wcześniej było to 68%. Spadł również odsetek osób niezadowolonych ze swojej sytuacji zawodowej – z 11,6% do 6,7%. Najbardziej usatysfakcjonowani są najmłodsi i najstarsi pracownicy. W grupie osób w wieku 55–67 lat zadowolenie deklaruje blisko 78% badanych, a wśród osób mających od 18 do 24 lat – ponad 77%. Najbardziej zadowoleni są pracownicy zarabiający od 7 do 10 tys. zł netto miesięcznie (80,7%), natomiast najniższy poziom satysfakcji deklarują osoby osiągające dochody poniżej 4 tys. zł netto (62%).

Mimo rosnącego zadowolenia pracownicy nadal wskazują konkretne czynniki, które mogłyby skłonić ich do pozostania w obecnej firmie. Największe znaczenie ma wzrost wynagrodzenia, który za istotny uznało 84,3% respondentów. Niewiele mniejsze znaczenie mają premie finansowe (80,6%). Wysoko oceniane są również możliwości rozwoju zawodowego (76,4%), benefity pozapłacowe (72,2%), elastyczne godziny pracy (72,2%) i dobra atmosfera w miejscu zatrudnienia (71,3%). – Choć wynagrodzenie pozostaje najważniejszym czynnikiem wpływającym na decyzję o pozostaniu w firmie, coraz większą rolę odgrywają relacje, atmosfera i styl zarządzania oraz poczucie, że firma daje realne perspektywy rozwoju i awansu. Badania pokazują, jak bardzo te oczekiwania różnią się w zależności od wieku czy etapu kariery. Dlatego skuteczne działania związane z utrzymaniem pracowników wymagają od managerów indywidualnego podejścia i uwzględnienia różnic, a nie opierania się wyłącznie na uniwersalnych rozwiązaniach – podkreśla Piotr Wajgielt, senior partner w Wyser Executive Search.

Rotacja pracowników pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań dla pracodawców. W ostatnich miesiącach z odejściami pracowników zmagało się ponad 41% firm, choć jest to wynik nieco niższy niż rok wcześniej (47%). Problem dotyczy zarówno małych (44%), jak i dużych przedsiębiorstw (41%), a szczególnie widoczny jest w handlu, transporcie i logistyce.

W odpowiedzi na te wyzwania firmy coraz częściej wdrażają działania mające zatrzymać pracowników. Najpopularniejszym rozwiązaniem pozostają podwyżki wynagrodzeń, które stosuje co czwarta organizacja. Pracodawcy sięgają także po premie i programy rozwoju kompetencji (po 16,5%), benefity pozapłacowe (14,1%), poprawę warunków pracy (13,5%) i większą elastyczność czasu pracy (12,7%). Jednocześnie 29% przedsiębiorstw nadal nie prowadzi systemowych działań ograniczających rotację lub reaguje wyłącznie doraźnie.

Eksperci zwracają uwagę, że w warunkach zmian demograficznych i utrzymujących się trudności rekrutacyjnych skuteczne zatrzymywanie pracowników staje się jednym z kluczowych elementów budowania stabilności organizacji. – Jeszcze trzy lata temu ponad 40% firm nie miało strategii ograniczania rotacji. Ten odsetek maleje – coraz więcej organizacji dostrzega, że odejścia pracowników nie są wyłącznie naturalnym elementem rynku pracy, ale obszarem, na który można i trzeba realnie wpływać – podsumowuje Antonio Carvelli, prezes zarządu Gi Group.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

10% badanych deklaruje, że all inclusive jest ich ulubionym sposobem spędzania wakacji i nie dostrzega w nim większych wad.

Wakacje w formule all inclusive od lat należą do najpopularniejszych sposobów spędzania urlopu za granicą, jednak opinie Polaków na temat tego rodzaju wypoczynku pozostają podzielone. Z badania przeprowadzonego dla Wirtualnej Polski wynika, że najliczniejszą grupę stanowią osoby, które podchodzą do all inclusive neutralnie – dla 24% respondentów nie jest to preferowany sposób wypoczynku, ale jednocześnie nie widzą powodów, by go krytykować. W ich opinii każdy powinien wybierać formę urlopu zgodną z własnymi potrzebami i oczekiwaniami.

Taki sam odsetek ankietowanych przyznał, że temat ich nie dotyczy, ponieważ nie korzystają z zagranicznych wyjazdów lub ofert biur podróży. Z kolei 23% badanych pozytywnie ocenia wakacje all inclusive, wskazując przede wszystkim na wygodę i komfort. Dla zwolenników tej formy wypoczynku dużą zaletą jest brak konieczności planowania codziennych wydatków, organizowania posiłków czy szukania atrakcji na miejscu. Dzięki temu mogą w pełni skupić się na odpoczynku.

Nie wszyscy jednak podzielają ten entuzjazm. 19% respondentów uważa, że pobyt w hotelowym resorcie ogranicza możliwość poznawania odwiedzanego kraju. Krytycy wskazują, że prawdziwe podróżowanie wiąże się z odkrywaniem lokalnej kultury, tradycji i atrakcji, a nie z pozostawaniem przez większość czasu w obrębie jednego kompleksu turystycznego.

Jednocześnie 10% badanych deklaruje, że all inclusive jest ich ulubionym sposobem spędzania wakacji i nie dostrzega w nim większych wad.

Wyniki badań pokazują, że współczesna turystyka staje się coraz bardziej różnorodna. Choć wakacje w hotelowych resortach nadal cieszą się dużą popularnością, wielu Polaków wybiera inne formy wypoczynku. Ponad połowa osób planujących letni wyjazd zamierza spędzić urlop w kraju, najczęściej nad morzem, w górach lub w regionach oferujących aktywny wypoczynek na łonie natury. Czytaj więcej: Wakacje 2026. Ponad połowa Polaków zostaje w Polsce

Coraz większe znaczenie zyskuje także świadome podróżowanie. Turyści chętniej wybierają mniej zatłoczone miejsca, zwracają uwagę na autentyczność doświadczeń oraz starają się lepiej poznawać odwiedzane regiony. Czytaj więcej: Świadome podróżowanie coraz popularniejsze. Jak zmienia się turystyka?

Rosnące zainteresowanie obserwuje się także w przypadku turystyki industrialnej. Dawne kopalnie, huty i fabryki przyciągają odwiedzających zainteresowanych historią przemysłu i dziedzictwem technicznym regionów. Dzięki rewitalizacji takich obiektów turyści mogą poznawać mniej oczywiste atrakcje, które coraz częściej stają się ważnym elementem lokalnej oferty turystycznej. Czytaj więcej: Dawne huty, kopalnie i fabryki przyciągają turystów

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przepisy BHP jasno określają, kiedy firma musi zapewnić bezpłatne napoje, dodatkowe przerwy czy odpowiednie warunki w biurze i na zewnątrz.

Prognozy na najbliższe dni wskazują, że temperatura w regionie może przekroczyć 30°C. Wysokie temperatury oznaczają nie tylko dyskomfort, ale także zwiększone ryzyko dla zdrowia pracowników. Obowiązujące przepisy nakładają na pracodawców szereg obowiązków związanych z zapewnieniem bezpiecznych warunków pracy podczas upałów.

Zgodnie z przepisami pracodawca musi zapewnić nieodpłatnie zimne napoje pracownikom, jeśli temperatura w miejscu pracy przekracza 28°C w pomieszczeniach zamkniętych lub 25°C na otwartej przestrzeni. Napoje te powinny być dostępne stale i w ilości wystarczającej do zaspokojenia potrzeb zatrudnionych.

Pracodawcy są zobowiązani do dostosowania organizacji pracy do panujących warunków atmosferycznych. W skrajnych przypadkach możliwe jest wprowadzenie dodatkowych przerw, skrócenie czasu pracy lub rotacja na stanowiskach, jednak bez obniżania wynagrodzenia. W przypadku pracy na zewnątrz zalecane jest organizowanie przerw w zacienionych i zadaszonych miejscach, a także umożliwienie wykonywania obowiązków w chłodniejszych porach dnia. Pracownicy powinni być odpowiednio ubrani – w lekką odzież i nakrycia głowy chroniące przed słońcem.

Przy pracach brudzących, wykonywanych w wysokiej temperaturze lub wymagających wysokiej higieny procesów technologicznych, firma musi zapewnić co najmniej 90 litrów wody dziennie na każdego pracownika do celów higienicznych.

W biurach szczególną uwagę należy zwrócić na sprawność systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych oraz ochronę okien przed nadmiernym nasłonecznieniem. Urządzenia te nie mogą jednak powodować przeciągów ani wychładzać pomieszczeń do zbyt niskiej temperatury.

Dodatkowo obowiązują przepisy zabraniające zatrudniania młodocianych w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30°C przy wilgotności powietrza powyżej 65%.

Wszelkie działania minimalizujące ryzyko udaru cieplnego czy odwodnienia są w tym wymagającym okresie przejawem odpowiedzialności biznesowej, zwłaszcza że zmiany klimatyczne wymuszają coraz większą elastyczność w organizacji pracy latem.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

22% respondentów doświadczyło dyskryminacji ze względu na wiek, a 42% było jej świadkami. Zjawisko ageizmu najczęściej dotyczy najmłodszych pracowników.

W polskich firmach coraz częściej spotykają się przedstawiciele kilku pokoleń jednocześnie, co jeszcze niedawno było raczej wyjątkiem niż standardem. Najnowsze dane pokazują, że 36% pracowników funkcjonuje w zespołach dwupokoleniowych, 35% w trzypokoleniowych, a 29% pracuje w środowisku, gdzie współistnieją aż cztery generacje. Oznacza to, że wielopokoleniowość stała się codziennością rynku pracy, a wkrótce będzie widoczna także obecność najmłodszych pracowników z pokolenia Alfa.

Wbrew często powielanej narracji o konflikcie między generacjami badanie Job Impulse wskazuje, że nie jest on zjawiskiem dominującym. 56% respondentów uważa, że opowieści o trwałej „wojnie pokoleń” są wyolbrzymione. Przeciwnego zdania jest 30% badanych, natomiast 14% nie ma w tej sprawie jednoznacznej opinii. Przekonanie o braku realnego konfliktu potwierdzają także osoby w różnym wieku. Wśród baby boomersów 64% uważa, że spór pokoleniowy jest przesadzony, a w pokoleniu X podobnego zdania jest 60% respondentów. Wśród milenialsów i przedstawicieli pokolenia Z odsetek ten również przekracza połowę.

Jednocześnie większość badanych podkreśla, że różnice między pracownikami różnych generacji są zauważalne, choć nie mają one charakteru konfliktowego. 82% ankietowanych deklaruje, że dostrzega je przynajmniej sporadycznie, z czego 39% obserwuje je często lub bardzo często. – Wokół relacji między pokoleniami narosło dziś wiele uproszczeń i stereotypów, które często wzmacniają medialne narracje i dyskusje w sieci. Choć stereotypy pokoleniowe są widoczne, badanie pokazuje, że sam wiek rzadko jest rzeczywistym źródłem problemów. W praktyce dużo częściej decydują o nim styl zarządzania, sposób organizacji pracy i jakość komunikacji w zespole – podkreśla Łukasz Koszczoł, prezes Job Impulse.

Analiza wyników pokazuje również, że poszczególne generacje inaczej interpretują źródła tych różnic. Dla przedstawicieli pokolenia Z istotnym obszarem odmienności są kompetencje technologiczne, na które wskazuje 54% badanych z tej grupy. Z kolei baby boomersi najczęściej podkreślają różnice w podejściu do pracy, co deklaruje 74% z nich. W ocenie ogółu badanych rozbieżności dotyczą więc głównie kwestii praktycznych, związanych z codziennym funkcjonowaniem w miejscu pracy.

Choć oficjalnie odrzuca się narrację o otwartym konflikcie pokoleń, na co dzień wciąż widać stereotypy. Jeden z nich dotyczy młodego pokolenia, które przez 63% ogółu badanych jest postrzegane jako roszczeniowe i nielojalne. Pogląd ten jest najsilniej zakorzeniony wśród przedstawicieli pokolenia X i baby boomersów, gdzie popiera go po 70% ankietowanych, podczas gdy 47% osób z generacji Z odrzuca tę łatkę. Drugie uprzedzenie odnosi się do starszych pracowników, których 46% respondentów uważa za nieelastycznych i zacofanych technologicznie. Ta opinia jest najbardziej popularna wśród młodszych pokoleń – zgadza się z nią 55% przedstawicieli generacji Z i 51% milenialsów – natomiast 64% najstarszych pracowników uznaje ten zarzut za całkowicie niesprawiedliwy.

Łukasz Koszczoł zwraca uwagę, że utrwalanie takich uproszczeń może prowadzić do niepełnego wykorzystania potencjału pracowników. Młodsi bywają postrzegani przez pryzmat stereotypów, a doświadczenie starszych nie zawsze jest w pełni doceniane. Tymczasem jak wynika z badania, 22% respondentów doświadczyło dyskryminacji ze względu na wiek, a 42% było jej świadkami.

Co ciekawe, zjawisko ageizmu najczęściej dotyczy najmłodszych pracowników – w pokoleniu Z 38% osób deklaruje osobiste doświadczenie dyskryminacji ze względu na wiek, podczas gdy w starszych grupach odsetek ten jest wyraźnie niższy, z czego wśród baby boomersów wynosi 13%.

– Wyniki naszego badania przedstawiają złożony obraz relacji międzypokoleniowych w pracy. Dowodzą, że spór w polskich firmach rzadko dotyczy metryki samej w sobie, a napięcia wynikają raczej z odmiennych stylów działania. To zupełnie zmienia perspektywę i dostarcza wskazówek, jak zapobiegać konfliktom. Dla menedżerów to doskonała wiadomość: faktycznymi różnicami można skutecznie zarządzać, PESEL-em – nie. Kluczem do sukcesu staje się elastyczność, transparentna komunikacja i odpowiedzialność w zespołach. To wyraźny sygnał dla nowoczesnego biznesu, by przestać wreszcie filtrować talenty przez pryzmat daty wydania dowodu osobistego, a zacząć zarządzać kompetencjami i warsztatem. Wielopokoleniowość w zespole nie jest ani chwilowym kryzysem, ani problemem do rozwiązania. Wręcz przeciwnie – to jeden najpotężniejszych zasobów, jakie dzisiaj może wykorzystać firma do budowania przyszłego rozwoju i odporności na wyzwania rynkowe – podsumowują autorzy.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Wśród najczęściej spotykanych schematów znajdują się fałszywe wiadomości informujące o błędach w rozliczeniu składki zdrowotnej.

Działania cyberprzestępców stają się coraz bardziej wyrafinowane, a metody wyłudzeń są stale modyfikowane w celu uśpienia czujności potencjalnych ofiar. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o zasadach, które mogą uchronić przed utratą pieniędzy i kradzieżą danych osobowych.

Mieszkaniec Zielonej Góry otrzymał na swój telefon komórkowy podejrzaną wiadomość SMS zawierającą link, który rzekomo prowadził do portalu eZUS. Zamiast otworzyć odnośnik, postanowił osobiście zweryfikować sprawę w najbliższej placówce ZUS-u, gdzie urzędnicy potwierdzili próbę wyłudzenia danych osobowych. Dzięki swojej czujności uniknął utraty poufnych informacji, a być może także oszczędności. ZUS podkreśla, że taka postawa powinna być wzorem dla innych użytkowników.

Próby oszustw z wykorzystaniem wiadomości SMS to tylko jedna z metod stosowanych przez cyberprzestępców. Oszuści stale udoskonalają swoje działania, aby zdobyć dane osobowe lub pieniądze. Wśród najczęściej spotykanych schematów znajdują się fałszywe wiadomości informujące o błędach w rozliczeniu składki zdrowotnej i konieczności dokonania niewielkiej dopłaty pod groźbą wysokiej kary. Do wiadomości dołączane są linki prowadzące do spreparowanych stron płatności.

Przestępcy wykorzystują również telefony do seniorów, proponując udział w rzekomych programach emerytalnych, które mają gwarantować wyższe świadczenia po wniesieniu jednorazowej opłaty. Coraz częściej pojawiają się także oszustwa inwestycyjne wykorzystujące technologię deepfake. W mediach społecznościowych publikowane są fałszywe reklamy z wizerunkami znanych osób lub urzędników państwowych zachęcające do udziału w fikcyjnych projektach finansowych. Innym zagrożeniem są wizyty domowe osób podających się za urzędników, które pod pretekstem weryfikacji dokumentów próbują wyłudzić dane osobowe lub dokonać kradzieży.

ZUS przypomina, że nigdy nie wysyła wiadomości SMS zawierających linki do zewnętrznych stron internetowych. Pracownicy ZUS nie proszą również telefonicznie o podawanie loginów, haseł ani danych kart płatniczych. Kontakt elektroniczny prowadzony jest wyłącznie z osobami posiadającymi aktywne konto na portalu eZUS i które samodzielnie wybrały taką formę komunikacji. Powiadomienia mogą dotyczyć spraw obsługiwanych wyłącznie drogą elektroniczną, m.in. świadczeń dla rodzin.

ZUS apeluje o zachowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa w internecie. Nie należy przekazywać danych osobowych ani innych poufnych informacji w odpowiedzi na podejrzane wiadomości. Warto również unikać klikania w linki przesyłane przez nieznanych nadawców oraz nie otwierać załączników pochodzących z niezweryfikowanych źródeł. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących autentyczności wiadomości zalecany jest bezpośredni kontakt z ZUS lub zgłoszenie sprawy policji.

Próby wyłudzenia można zgłaszać odpowiednim służbom. Podejrzane wiadomości SMS należy przekazywać na bezpłatny numer 8080, co pozwala na szybsze blokowanie złośliwych domen i ochronę innych użytkowników przed oszustwami. Fałszywe strony internetowe i podejrzane reklamy publikowane w sieci można zgłaszać do zespołu CERT Polska za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji mObywatel w zakładce „Bezpiecznie w sieci”.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przestępcy najczęściej dążą do wyłudzenia danych logowania, informacji o kartach płatniczych lub pieniędzy.

Organizacja wakacyjnych wyjazdów coraz częściej zaczyna się od przeglądania ofert noclegów w internecie. Możliwość szybkiego porównania cen i wygodnej rezerwacji sprawia, że sieć stała się podstawowym narzędziem planowania urlopu. Wraz ze wzrostem liczby rezerwacji rośnie jednak również aktywność cyberprzestępców, którzy próbują wykorzystać pośpiech i nieuwagę podróżnych.

Eksperci z CERT Polska działającego w strukturach NASK ostrzegają przed oszustwami związanymi z rezerwacją noclegów. Przestępcy najczęściej dążą do wyłudzenia danych logowania, informacji o kartach płatniczych lub pieniędzy. W tym celu podszywają się pod właścicieli obiektów noclegowych albo obsługę popularnych platform rezerwacyjnych. Często stosują presję czasu, informując o konieczności natychmiastowej płatności pod groźbą anulowania rezerwacji.

Jak podkreśla Iwona Prószyńska, kierująca w NASK zespołem ds. strategicznej komunikacji cyberbezpieczeństwa, okres wakacyjny to czas wzmożonej aktywności cyberprzestępców. – Rezerwacja noclegu ma być początkiem udanego odpoczynku, a nie prowadzić do stresu i utraty pieniędzy. Niestety w sezonie urlopowym oszuści wykorzystują pośpiech i emocje, by nakłonić użytkowników do podania swoich danych lub wykonania przelewu. Dlatego warto pamiętać o podstawowej zasadzie: zatrzymajmy się na chwilę i dokładnie sprawdźmy, z jaką stroną i z jakim podmiotem mamy do czynienia. Kilka minut ostrożności może uchronić nas przed utratą pieniędzy, ale też przed poważniejszymi konsekwencjami, takimi jak kradzież danych – przekonuje ekspertka.

Jednym z najczęściej spotykanych sposobów działania oszustów są fałszywe strony internetowe przypominające popularne serwisy rezerwacyjne. Użytkownicy dostają linki do witryn, które wyglądają niemal identycznie jak oryginalne platformy, jednak różnią się adresem internetowym. Często zawierają drobne błędy w nazwie domeny lub wykorzystują nietypowe rozszerzenia. Po wejściu na taką stronę użytkownik może zostać poproszony o podanie danych karty płatniczej lub loginu i hasła. – Naszą czujność powinny wzbudzić: błędny adres strony, link prowadzący poza platformę, presja czasu, groźba anulowania rezerwacji lub prośba o „ponowną weryfikację płatności” – wskazują eksperci CERT Polska.

Kolejnym zagrożeniem są sytuacje, w których przestępcy przejmują konto właściciela obiektu noclegowego działającego na platformie rezerwacyjnej. Następnie kontaktują się z osobami posiadającymi rezerwację i proszą o dokonanie dodatkowej opłaty. Wiadomości często zawierają prawdziwe informacje dotyczące pobytu, przez co wydają się wiarygodne. Ostrzeżeniem powinny być jednak prośby o płatność poza platformą i naglący ton korespondencji.

Eksperci zwracają również uwagę na przypadki nieuczciwych ofert publikowanych na legalnie działających portalach rezerwacyjnych. W takich sytuacjach problem dotyczy samej oferty lub osoby ją zamieszczającej. Tego typu przypadki należy zgłaszać bezpośrednio administratorom platform, a jeśli doszło do oszustwa, także odpowiednim organom ścigania.

CERT Polska podkreśla, że zgłaszanie prób wyłudzeń ma istotne znaczenie – pozwala monitorować skalę zjawiska, identyfikować nowe metody działania przestępców oraz blokować fałszywe strony internetowe. Przypadki phishingu można zgłaszać za pośrednictwem serwisu incydent.cert.pl lub w aplikacji mObywatel, korzystając z usługi „Bezpiecznie w sieci”.

Specjaliści przypominają, że podstawą bezpieczeństwa jest zachowanie ostrożności. Warto dokładnie sprawdzać adresy stron internetowych i nie działać pod presją czasu, a komunikaty typu „natychmiast”, „ostatnia szansa”, „anulujemy rezerwację” traktować jako czerwone flagi. Należy też dokonywać płatności wyłącznie za pośrednictwem oficjalnych platform oraz korzystać z uwierzytelniania dwuskładnikowego. W przypadku próśb o dodatkową opłatę lub ponowne logowanie do serwisu zalecane jest zweryfikowanie informacji bezpośrednio w panelu rezerwacji lub kontakt z właścicielem obiektu noclegowego.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przygotowywany projekt ustawy UD116 zakłada istotne zmiany w systemie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Nowe zasady opodatkowania najmu i działalności gospodarczej

Nowe regulacje mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Ich celem będzie ograniczenie praktyk wykorzystywanych do obniżania zobowiązań podatkowych oraz uszczelnienie systemu podatkowego.

Jedną z najważniejszych zmian będzie wprowadzenie 15-procentowej stawki ryczałtu dla części przychodów z najmu uzyskiwanych od podmiotów powiązanych, takich jak własne spółki czy firmy należące do członków rodziny spełniających ustawowe kryteria powiązań. Obecnie przychody z najmu prywatnego są opodatkowane stawką 8,5 proc. do kwoty 100 tys. zł rocznie oraz 12,5 proc. od nadwyżki ponad ten limit. Po zmianach nadwyżka przychodów z najmu realizowanego na rzecz podmiotów powiązanych będzie objęta stawką 15 proc.

Projektodawcy wskazują, że nowe rozwiązania mają ograniczyć przenoszenie dochodów do korzystniej opodatkowanej formy najmu, która w wielu przypadkach zastępuje wypłatę dywidendy i pozwala na obniżenie łącznych obciążeń podatkowych.

Wyższe podatki dla właścicieli znaków towarowych i jednoosobowych firm

Projekt przewiduje również zmiany dotyczące właścicieli znaków towarowych oraz innych praw własności intelektualnej udostępnianych podmiotom powiązanym. Dotychczas przychody z tytułu najmu lub dzierżawy takich praw mogły być opodatkowane ryczałtem według stawek 8,5 proc. lub 12,5 proc., podczas gdy wypłata środków w formie dywidendy wiązałaby się z 19-procentowym podatkiem.

Nowe przepisy zakładają objęcie tego rodzaju przychodów ryczałtem w wysokości 17 proc. Zmiana ma dotyczyć między innymi znaków towarowych, oznaczeń firmowych oraz innych praw majątkowych wykorzystywanych przez powiązane przedsiębiorstwa.

Istotne modyfikacje obejmą także przedsiębiorców świadczących usługi bez zatrudniania pracowników. Obecnie mogą oni korzystać z preferencyjnej 8,5-procentowej stawki ryczałtu niezależnie od struktury kosztów działalności. Po wejściu nowych przepisów nadwyżka przychodów przekraczająca 100 tys. zł będzie opodatkowana stawką 15 proc., jeśli przedsiębiorca nie zatrudnia co najmniej jednej osoby na pełny etat. W praktyce dla wielu jednoosobowych działalności gospodarczych oznaczać to będzie znaczący wzrost obciążeń podatkowych.

Warunek zatrudnienia i grupy najbardziej dotknięte zmianami

Projekt szczegółowo określa warunki zachowania preferencyjnej stawki 8,5 proc. Wymagane będzie utrzymanie zatrudnienia przynajmniej jednego pracownika w przeliczeniu na pełny etat przez cały okres prowadzenia działalności w danym roku podatkowym. W przypadku rozpoczęcia działalności w trakcie roku warunek ten będzie musiał zostać spełniony od momentu rozpoczęcia korzystania z ryczałtu.

Utrata pracownika w ciągu roku może skutkować koniecznością zastosowania podwyższonej 15-procentowej stawki do nadwyżki przychodów osiągniętych od początku roku, co będzie oznaczało obowiązek dopłaty podatku również za wcześniejsze miesiące.

Projekt przewiduje także odrębne zasady dla wspólników spółek prowadzących jednocześnie działalność indywidualną. Jeśli pracownik będzie zatrudniony przez spółkę, warunek zatrudnienia zostanie uznany za spełniony również dla wspólnika rozliczającego własną działalność. W przypadku zatrudnienia wyłącznie przez jednego wspólnika preferencja podatkowa będzie przysługiwała jedynie tej osobie.

Największe skutki nowych regulacji mogą odczuć właściciele nieruchomości wynajmujących je własnym spółkom lub innym podmiotom powiązanym, właściciele znaków towarowych i praw własności intelektualnej udostępniający je powiązanym firmom oraz przedsiębiorcy świadczący usługi bez zatrudniania pracowników. Jeśli proces legislacyjny zakończy się zgodnie z planem, nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku, skłaniając wielu podatników do ponownej analizy opłacalności rozliczania działalności w formie ryczałtu. Aby upewnić się, czy wprowadzane regulacje będą dotyczyły konkretnej firmy, zalecany jest kontakt z zaufanym biurem rachunkowym.

opracowanie: kk

źródło: infor.pl

Podobne krótkoterminowe wzrosty liczby ofert były obserwowane w poprzednich latach, jednak nie zawsze przekładały się one na trwały trend wzrostowy.

Barometr Ofert Pracy, który monitoruje zmiany liczby ogłoszeń rekrutacyjnych publikowanych w internecie, w maju odnotował wzrost. Jak wynika z raportu przygotowanego przez Katedrę Ekonomii i Finansów WSIiZ w Rzeszowie oraz Biuro Inwestycji i Cykli Ekonomicznych, wskaźnik zwiększył się o 4,7 pkt. i osiągnął poziom 258,2 pkt. wobec 253,5 pkt. w kwietniu. Autorzy opracowania zwracają jednak uwagę, że mimo pozytywnego kierunku zmian dane należy interpretować ostrożnie, ponieważ część wzrostu może wynikać z rotacji pracowników, a nie realnego zwiększenia zatrudnienia.

Z raportu wynika, że od lutego obserwowane jest stopniowe odbicie na rynku ofert pracy, które doprowadziło do wzrostu liczby publikowanych ogłoszeń do poziomu zbliżonego do tego sprzed roku. Po wyłączeniu ofert o charakterze sezonowym wzrost liczby wakatów odnotowano we wszystkich województwach, przy czym jego skala była zbliżona zarówno w regionach o niskiej, jak i wysokiej stopie bezrobocia. Największy przyrost nowych ofert w ujęciu miesięcznym odnotowano w województwach podkarpackim, lubuskim i podlaskim, natomiast w województwie opolskim zmiana była minimalna.

Autorzy raportu przypominają jednocześnie, że w kwietniu stopa bezrobocia rejestrowanego po uwzględnieniu wyłączenia osób pracujących wyłącznie sezonowo wzrosła o 0,1 p.p. i wyniosła 6%. – Liczba bezrobotnych wzrasta trzeci miesiąc z rzędu i w kwietniu osiągnęła najwyższy poziom od czerwca 2021 r. Choć w stosunku do wartości sprzed roku wzrost bezrobocia rejestrowanego był odczuwalny, z perspektywy historycznej pozostaje jednak na dość niskim poziomie. Mimo obserwowanego ożywienia aktywności rekrutacyjnej wyższe niż przed rokiem bezrobocie sprawia, że konkurencja o wakat rośnie – wskazują.

Eksperci podkreślają, że obecne ożywienie na rynku ofert pracy nie musi oznaczać trwałej poprawy sytuacji. Zaznaczają, że tzw. zegar rynku pracy nadal znajduje się w obszarze dekoniunktury, choć zbliża się do fazy ożywienia. – Podobne wzrosty były już widoczne w ubiegłych latach i dodatnie tempo zmian nie zawsze okazało się trwałe. Dodatkowo biorąc pod uwagę tendencje z ostatnich kilku lat, nie obserwujemy jeszcze wyraźnego wzrostowego trendu, a jedynie wzrost do poziomu sprzed roku. Niewielki wzrost liczby wakatów na tle wzrostu bezrobocia może również wskazywać na to, że pracodawcy nie powiększają zasobów kadrowych, a jedynie wymieniają pracowników – tłumaczą analitycy BIEC i WSIiZ.

W raporcie zwrócono uwagę na zróżnicowanie sytuacji w poszczególnych segmentach rynku pracy. W ostatnim czasie widoczne jest zwiększenie liczby ofert dla specjalistów z obszaru nauk ścisłych, a także krótkotrwałe ożywienie w sektorze usług. Jednocześnie spada liczba wakatów w zawodach fizycznych mimo utrzymującego się wysokiego zapotrzebowania na pracowników w tym obszarze. Stabilny pozostaje natomiast popyt na pracowników z zakresu nauk społecznych, który nie zmienia się od początku roku.

Czytaj także: Jedna trzecia firm chce zwiększyć zatrudnienie

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Z możliwości odroczenie terminu płatności składek mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy przejściowo nie są w stanie opłacić bieżących należności.

Przedsiębiorcy, którzy mają problemy z terminowym opłacaniem składek, mogą skorzystać z rozwiązań oferowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W sytuacji przejściowych trudności finansowych ZUS umożliwia odroczenie terminu płatności składek lub rozłożenie zadłużenia na raty. Dzięki temu firmy mogą uniknąć postępowania egzekucyjnego i zyskać czas na poprawę swojej sytuacji finansowej.

Jak podkreśla Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim, problemy z płynnością finansową mogą dotknąć przedsiębiorstwa niezależnie od ich wielkości czy branży. – Ważna jest właściwa reakcja. Zamiast zwlekać i bezczynnie obserwować rozwój wydarzeń, w zależności od sytuacji przedsiębiorca może zwrócić się do ZUS o ulgę, która pozwoli mu bezpiecznie przetrwać trudniejszy moment – przypomina.

Jednym z dostępnych rozwiązań jest odroczenie terminu płatności składek. Z takiej możliwości mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy przejściowo nie są w stanie opłacić bieżących należności, np. z powodu opóźnień w regulowaniu faktur przez kontrahentów. Odroczenie dotyczy składek, których termin płatności jeszcze nie minął, a warunki spłaty ustalane są indywidualnie z uwzględnieniem sytuacji finansowej płatnika. Korzyścią jest również brak odsetek za zwłokę. Zamiast nich naliczana jest opłata prolongacyjna, której wysokość stanowi połowę obowiązującej stawki odsetek.

Przedsiębiorcy posiadający już zaległości mogą natomiast wystąpić o rozłożenie długu na raty. Z takiej formy wsparcia mogą korzystać wszyscy płatnicy składek, także ci, wobec których zostało już wszczęte postępowanie egzekucyjne. Po zawarciu umowy z ZUS egzekucja zostaje zawieszona, a zadłużenie można spłacać zgodnie z ustalonym harmonogramem. Także w tym przypadku zamiast odsetek naliczana jest niższa opłata prolongacyjna.

Układ ratalny może obejmować nie tylko zaległe składki, ale również koszty egzekucyjne, należności związane z pracownikami oraz zobowiązania ciążące na osobach trzecich, takich jak spadkobiercy czy następcy prawni.

Terminowe regulowanie rat i bieżących składek daje dodatkowo możliwość uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu, które często jest wymagane przy ubieganiu się o kredyty, dotacje lub udział w przetargach.

Wnioski o udzielenie ulgi można składać elektronicznie za pośrednictwem platformy eZUS, telefonicznie – pod warunkiem posiadania profilu na platformie – a także w formie pisemnej lub osobiście w placówkach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS przypomina jednak, że samo złożenie wniosku nie oznacza automatycznego przyznania ulgi ani wstrzymania działań egzekucyjnych. W przypadku odmownej decyzji przedsiębiorca jest zobowiązany do natychmiastowej spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami.

Osoby zainteresowane skorzystaniem z ulg mogą liczyć na bezpłatne wsparcie doradców ds. ulg i umorzeń, którzy działają w każdym oddziale ZUS. Specjaliści pomagają dobrać odpowiednie rozwiązanie do sytuacji przedsiębiorstwa i wyjaśniają obowiązujące procedury. Kontakt z doradcą możliwy jest telefonicznie, podczas wizyty w placówce lub za pośrednictwem e-wizyty.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Liczba młodych osób wybierających kształcenie zawodowe pozostaje niewystarczająca, co może prowadzić do pogłębiania się luki pokoleniowej.

Rosnąca automatyzacja i rozwój sztucznej inteligencji zmieniają rynek pracy, jednak nie wszystkie profesje są tak samo podatne na zastąpienie przez nowe technologie. Szczególnie wysoką pozycję utrzymują wykwalifikowani fachowcy, których doświadczenie i praktyczne umiejętności są dziś coraz bardziej cenione, a w wielu przypadkach ich zarobki przewyższają wynagrodzenia osiągane przez osoby wykonujące zawody wymagające wyższego wykształcenia.

Krzysztof Inglot – prezes Polskiego Stowarzyszenia Outsourcingu, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service – zwraca uwagę, że od kilku lat obserwowany jest wzrost znaczenia zawodów technicznych i rzemieślniczych. – Dziś doświadczeni fachowcy należą do najbardziej poszukiwanych specjalistów na rynku. Dobry elektryk, stolarz czy kamieniarz buduje swoją renomę przez lata, zdobywając doświadczenie i zaufanie klientów. To właśnie rekomendacje przekładają się na kolejne zlecenia, a w konsekwencji na wynagrodzenia, które coraz częściej dorównują zarobkom specjalistów pracujących w biurach, a nierzadko je przewyższają. Problem w tym, że młodych osób wybierających kształcenie zawodowe nadal jest zbyt mało. W efekcie luka pokoleniowa w tych profesjach będzie się pogłębiać, co w kolejnych latach może jeszcze bardziej zwiększyć wartość fachowych umiejętności – prognozuje ekspert.

Według danych Personnel Service najwyższe dochody osiągają obecnie elektrycy, których miesięczne wynagrodzenie może wynosić od 8 do nawet 26 tys. zł netto. Niewiele mniej zarabiają kamieniarze, osiągający dochody sięgające 25 tys. zł. W czołówce znajdują się także mechanicy samochodowi z wynagrodzeniami dochodzącymi do 23 tys. zł oraz stolarze, którzy mogą liczyć na zarobki rzędu 10–20 tys. zł netto miesięcznie. Wysokość wynagrodzeń zależy od doświadczenia, jakości świadczonych usług, liczby klientów oraz regionu działalności, jednak trend pozostaje wyraźny – rynek coraz bardziej docenia specjalistyczne umiejętności.

Duże zapotrzebowanie utrzymuje się również w branży budowlanej. Dekarze mogą zarabiać od 7 do 18 tys. zł netto miesięcznie, cieśle od 7 do 15 tys. zł, a brukarze od 8 do 14 tys. zł. Zbrojarze osiągają dochody na poziomie 6–12 tys. zł, natomiast kowale od 6,5 do 11 tys. zł netto miesięcznie. Choć zawody te nie należą obecnie do najczęściej wybieranych przez młode osoby wchodzące na rynek pracy, pozostają jednymi z najbardziej poszukiwanych przez pracodawców.

W zestawieniu znalazły się także mniej popularne profesje, które mimo swojej niszowości wciąż cieszą się zainteresowaniem klientów. Krawcy mogą liczyć na miesięczne dochody od 4 do 8,5 tys. zł netto, guwernantki od 4 do 8 tys. zł, a rymarze od 4 do 7,5 tys. zł netto. Specjaliści wykonujący tego typu usługi korzystają z rosnącego zainteresowania indywidualnym podejściem do klienta i wysoką jakością świadczonych usług, co pozwala im utrzymywać stabilną pozycję na rynku.

Zdaniem ekspertów znaczenie zawodów technicznych i rzemieślniczych będzie w najbliższych latach nadal rosło. W warunkach postępującej automatyzacji i niedoboru wykwalifikowanych pracowników praktyczne umiejętności stają się jednym z najcenniejszych atutów na rynku pracy.

Czytaj także: Licea nadal najpopularniejsze, ale rośnie znaczenie szkół branżowych

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Nowoczesne technologie w branży spożywczej pozwalają na lepsze, szybsze lub bardziej efektywne wyprodukowanie danego produktu.

Patrząc na obecny rynek spożywczy z reguły widzimy tylko ładnie wyglądający produkt, opakowanie lub nawet reklamę produktu spożywczego, jednak wszyscy zdają sobie sprawę, że produkt nie bierze się ze sklepu, tylko jest to efekt całego procesu technologicznego. Podobnie jak w innych branżach nowoczesne technologie pozwalają na lepsze, szybsze lub bardziej efektywne wyprodukowanie danego produktu. Technologie próżniowe w branży spożywczej pozwalają na przykład wykonywać produkty lepszej jakości: poprzez uzyskanie czystej atmosfery otoczenia mniej zanieczyszczeń może się dostawać do produktu, więc jest on czystszy, mniej zanieczyszczony, czyli jakościowo lepszy. Dobrym przykładem jest tutaj na przykład metalizacja folii, która jest używana do pakowania produktów spożywczych takich jak np. czipsy. Pokrywanie folii spożywczej warstwą aluminium odbywa się w skomplikowanym i wymagającym procesie termicznej ewaporacji aluminium w warunkach głębokiej próżni, osiągającej 0,000 01% ciśnienia atmosferycznego.

Nowoczesne technologie próżniowe są także wykorzystywane do poprawy bezpieczeństwa produktów spożywczych, w tym przypadku atmosfera próżni pozwala zabezpieczyć produkty łatwopsujące się taki jak np. mięso i przechowywać je świeże znacznie dłużej w atmosferze próżniowej lub ochronnej, która zabezpiecza produkt i nie pozwala na rozwijanie się bakterii oraz nie zmienia smaku oraz konsystencji tak jak mrożenie produktów.

Kolejne interesujące rozwiązania dotyczą innowacji w procesach spożywczych z zastosowaniem technik próżniowych to różnego rodzaju odgazowania produktów spożywczych. Z technicznego punktu widzenia prawdopodobnie najlepszym rozwiązaniem do odgazowania jest zastosowanie pierścieniowej pompy próżniowej, jednak pompy te charakteryzują się słabą efektywnością energetyczną, co oznacza większe zużycie energii niż w przypadku nowoczesnych rozwiązań. Dodatkowo pompy próżniowe z pierścieniem cieczowym niosą ze sobą ryzyko skażenia całej partii produkcyjnej w przypadku zatrzymania awaryjnego co z reguły skutkuje koniecznością utylizacji całej partii co oznacza spore koszty oraz konieczność dezynfekcji układu.

Wykorzystanie próżni w przemyśle – gdzie technologia spotyka efektywność

Zastosowanie wspomnianej już pompy próżniowej z pierścieniem cieczowym wiąże się z dużym zużyciem wody zasilającej oraz wytwarzaniem sporej ilości ścieków, dodatkowo pompy te charakteryzują się słabą efektywnością energetyczną, co oznacza większe zużycie energii niż w przypadku nowoczesnych rozwiązań. Ciągły ruch obrotowy pierścienia cieczowego z natury rzeczy powoduje większe straty niż ruch obrotowy opartych na smarowaniu olejowym lub nawet pozbawianych jakiegokolwiek środka uszczelniającego – tzw. pomp „suchych”. Dzięki zastosowaniu pomp „suchych” możemy poprawić wszystkie parametry procesu próżniowego zaczynają od znacznie mniejszego zużycia prądu, poprzez brak konieczności dostarczania medium, brak ścieków, aż po znacznie lepszą próżnię: głębszą, czystszą oraz o większej wydajności na żądanie, a w przypadku awaryjnego zatrzymania nie dochodzi do skażenia produktu.

Jak technologie wspierają rozwój nowoczesnej produkcji przemysłowej

Ciekawym przykładem technologicznego wspierania nowoczesnej produkcji jest proces odgazowania produktów spożywczych takich jak np. napoje zaczynając od butelkowanej wody do picia poprzez napoje aż po… odgazowanie piwa (bezalkoholowego). Tak podczas standardowej produkcji piwa stosuje się odgazowanie napoju w trakcie procesu produkcyjnego, aby zmniejszyć jego gazowanie a także pienienie podczas produkcji. O ile pienienie się piwa jest pożądanym efektem podczas jego nalewania oraz spożywania to w trakcie procesu produkcyjnego nie jest wskazane. Do odgazowania zazwyczaj stosowało się pompy z pierścieniem cieczowym.

Pompy z pierścieniem wodnym mogą osiągać wyższą wydajność, jeśli wewnątrz pompy występuje znaczny efekt kondensacji jednak, ponieważ głównymi składnikami mieszanki gazowej stosowanej podczas rozlewania piwa jest powietrze i dwutlenek węgla, kondensacja praktycznie nie zachodzi. Różnica w sprawności (= wydajność pompowania/moc) może z łatwością osiągnąć 20 – 30%, co oznacza 40 (m3/h) /kW zamiast 50 (m3/h) /kW. Ciśnienia znacznie niższe niż 100 mbar, które mogą być wymagane przy napełnianiu butelek piwem, co staje się jeszcze większym wyzwaniem dla pompy z pierścieniem wodnym. Przy ciśnieniu 10 mbar nowoczesne pompy śrubowe mogą osiągnąć sprawność 90 (m3/h) /kW – jest to ciśnienie nieosiągalne dla pomp z pierścieniem wodnym.

Nowoczesne pompy próżniowe suche jak na przykład pompa DryVac DV 650 produkcji LEYBOLD korzysta z bardzo zawansowanych technologii: stosowane są najnowsze silniki elektryczne o bardzo wysokiej sprawności, dzięki zaawansowanej obróbce detali podczas produkcji, można je wykonać w bardzo dokładnych tolerancjach, które są wymagane, aby mogły pracować dłużej i stabilniej pod większymi obciążeniami oraz ze znacznie większymi prędkościami niż standardowe pompy pierścieniowe. Dzięki zastosowaniu bardzo precyzyjnej produkcji oraz nowoczesnych łożysk pompy suche nie wymagają bieżącej obsługi serwisowej lub obsługa jest ograniczona do minimum np. raz w roku jest do wymiany jedynie ok 1 litr oleju.

Zastosowanie suchej pompy próżniowej typu DryVac DV 650 produkcji Leybold jest idealnym rozwiązaniem dla produkcji spożywczej, gdzie czystość, jakość i efektywność są głównymi parametrami określającymi stopień możliwości produkcyjnych odnoszących się do minimalizacji kosztów obsługowych oraz minimalizacja odpadów, które są kosztem ubocznym produkcji.

Suche pompy próżniowe typy DrvVac DV 650 produkcji Leybold nie korzystają z żadnego smaru w komorze ssania i mogą być najlepszą opcją do butelkowania piwa, przynajmniej do czasu, gdy zostanie wynaleziony sposób na zniwelowanie przenoszenia resztek produktu z procesu napełniania.

Co dziesiąty respondent deklaruje, że korzysta z jednośladu przez cały rok, niezależnie od warunków pogodowych.

79% Polaków przynajmniej raz w roku korzysta z roweru, a dla wielu z nich jazda na dwóch kółkach stała się nie tylko formą rekreacji, ale także elementem zdrowego stylu życia. Takie wnioski płyną z badania „Polak na rowerze 2026” przeprowadzonego na zlecenie Nationale-Nederlanden.

46% respondentów uprawia amatorsko lub wyczynowo jedną z dyscyplin rowerowych. Ponad jedna trzecia ankietowanych określa siebie jako sportowców-amatorów, natomiast blisko co dziesiąty rowerzysta trenuje na poziomie wyczynowym. Ponad jedna czwarta uczestników badania została zakwalifikowana do grup określanych jako „rowerowi pasjonaci” lub „smart aktywni”, czyli osób, dla których rower odgrywa szczególnie ważną rolę w codziennym życiu. – Do „rowerowych pasjonatów” zaliczamy osoby, które traktują rower jako narzędzie treningu, pokonywania własnych granic i stawania się lepszą wersją siebie. Często trenują amatorsko lub wyczynowo, a jazda na rowerze jest bardzo ważnym elementem ich życia i źródłem dużej satysfakcji. Z kolei dla „smart aktywnych” liczy się głównie możliwość elastycznego przemieszczania się i docierania gdzieś szybciej, co daje im dodatkową satysfakcję i ładuje ich wewnętrzne baterie. Z rowerem nieraz nie rozstają się przez cały rok – to bardzo ważny punkt ich codzienności – tłumaczy Diana Rychter, menedżerka ds. badań rynkowych i analiz w Nationale-Nederlanden.

Jednocześnie 41% respondentów deklaruje, że jazda na rowerze pozostanie istotnym elementem ich stylu życia i dbałości o zdrowie również w najbliższych latach.

Najważniejszą motywacją do korzystania z roweru pozostaje rekreacja. Mimo to wielu Polaków dostrzega także korzyści zdrowotne wynikające z regularnej aktywności fizycznej – dla 39% badanych główną zachętą do jazdy jest poprawa kondycji i utrzymanie dobrej formy.

Największą popularnością rower cieszy się w okresie letnim, kiedy korzysta z niego 96% rowerzystów. Wiosną na rower wsiada 83% badanych. Co dziesiąty respondent deklaruje natomiast, że korzysta z jednośladu przez cały rok, niezależnie od warunków pogodowych.

Wielu rowerzystów wypracowało również własne nawyki związane z tą aktywnością. Co trzeci ma ulubioną trasę, do której regularnie wraca, a co czwarty preferuje jazdę o określonej porze dnia lub słucha podczas przejażdżek muzyki i podcastów.

Wyniki badania wskazują także na dużą wagę, jaką użytkownicy rowerów przywiązują do kwestii bezpieczeństwa. 71% respondentów uważa, że poczucie bezpieczeństwa jest niezbędne, aby w pełni cieszyć się jazdą, 69% badanych zwraca uwagę na znaczenie wsparcia finansowego w przypadku wypadku lub kradzieży roweru, a 59% jest zdania, że posiadanie odpowiedniego ubezpieczenia zwiększa komfort psychiczny.

Czytaj także:

Powstanie nowa ścieżka rowerowa łącząca Nędzę i Kuźnię Raciborską

Nowa transgraniczna trasa rowerowa łączy Rydułtowy z Orłową

Ścieżka pieszo-rowerowa połączy osiedle Batory z „Trzema Wzgórzami”

fot. arch. red.
oprac. /kp/

Najwyższe zadłużenie wśród JDG odnotowano w województwie mazowieckim, a drugie miejsce zajmuje województwo śląskie z zaległościami na poziomie 687,5 mln zł.

Zadłużenie jednoosobowych działalności gospodarczych w Polsce nadal rośnie. Jak wynika z danych Krajowego Rejestru Długów, łączna wartość nieuregulowanych zobowiązań przedsiębiorców prowadzących działalność na własny rachunek osiągnęła 5,55 mld zł. To o 40 mln zł więcej niż rok wcześniej.

Choć liczba zadłużonych JDG zmniejszyła się w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy o 7,3 tys. i obecnie wynosi 155,4 tys., zwiększyła się wartość ich zaległości. Przeciętne zadłużenie przypadające na jednego przedsiębiorcę obecnie wynosi 35,7 tys. zł, co oznacza wzrost o 1,8 tys. zł w porównaniu z poprzednim rokiem.

Największe zaległości mają firmy działające w handlu – łączna wartość ich zadłużenia sięga 1,43 mld zł. Na kolejnych miejscach znajdują się przedsiębiorstwa transportowe z długami wynoszącymi 918,4 mln zł oraz firmy budowlane, których zobowiązania osiągnęły poziom 849,1 mln zł.

Pod względem regionalnym najwyższe zadłużenie odnotowano w województwie mazowieckim, gdzie przedsiębiorcy są winni wierzycielom 987,3 mln zł. Drugie miejsce zajmuje województwo śląskie z zadłużeniem na poziomie 687,5 mln zł, a trzecie wielkopolskie, gdzie zaległości wynoszą 600,8 mln zł. Najniższe zadłużenie mają natomiast jednoosobowe działalności gospodarcze z województw opolskiego (97,6 mln zł), podlaskiego (116 mln zł) i świętokrzyskiego (118,4 mln zł).

Największymi wierzycielami przedsiębiorców są instytucje finansowe, w tym firmy zarządzające wierzytelnościami, banki, firmy leasingowe i ubezpieczeniowe. Łączna kwota należności wobec tych podmiotów wynosi 4,1 mld zł. Znaczne sumy do odzyskania mają także przedsiębiorstwa budowlane (183,3 mln zł), operatorzy telefoniczni, internetowi i telewizyjni (181 mln zł), sprzedawcy paliw (159,5 mln zł) oraz dostawcy energii (148,3 mln zł).

Jednocześnie mikroprzedsiębiorcy sami oczekują na zapłatę od swoich kontrahentów – według danych KRD są im winni łącznie 693,4 mln zł. Największe zaległości wobec jednoosobowych działalności gospodarczych mają firmy budowlane (185,9 mln zł), handlowe (96,4 mln zł) i przemysłowe (93 mln zł).

Analiza struktury dłużników pokazuje, że ponad połowę nierzetelnych kontrahentów stanowią spółki, które odpowiadają za 57% zaległości wobec mikroprzedsiębiorców. Kolejne 27% przypada na inne jednoosobowe działalności gospodarcze, natomiast 16% stanowią konsumenci.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Ponad połowa Polaków deklaruje, że przeznaczy na wakacje więcej pieniędzy niż rok wcześniej, a średni budżet planowany na wypoczynek wynosi obecnie 5647 zł.

Rosnące koszty życia sprawiają, że Polacy coraz uważniej planują wakacyjne wydatki. Mimo to większość nie zamierza rezygnować z letniego wypoczynku. W 2026 r. osoby planujące urlop mogą skorzystać z wielu form wsparcia finansowego, obejmujących zarówno programy publiczne, jak i świadczenia oferowane przez pracodawców.

Z badania „Holiday Barometer 2026” przeprowadzonego przez Europ Assistance we współpracy z Ipsos wynika, że między czerwcem a wrześniem podróż planuje 75% Polaków. To wynik o 7 p.p. niższy niż przed rokiem. Jednocześnie 72% respondentów wskazuje inflację i wysokie ceny jako główny czynnik wpływający na wakacyjne decyzje, a 65% zwraca uwagę na skutki konfliktów zbrojnych, które przekładają się na wzrost kosztów podróżowania.

Pomimo ostrożniejszego podejścia do wydatków Polacy nadal planują wyjazdy. Blisko jedna trzecia badanych zamierza odbyć więcej niż jeden urlop w okresie letnim, a 56% deklaruje, że przeznaczy na wakacje więcej pieniędzy niż rok wcześniej. Średni budżet planowany na wypoczynek wynosi obecnie 5647 zł. – Jeszcze kilka lat temu głównym pytaniem było „dokąd pojechać?”. Dziś coraz częściej jest nim „na co mnie stać?”. Polacy szukają sposobów, by utrzymać swoje wakacyjne plany mimo rosnących kosztów życia. Widać to m.in. w rosnącym zainteresowaniu wszelkimi formami wsparcia finansowego – od świadczeń socjalnych po benefity oferowane przez pracodawców. Coraz częściej to właśnie pracownicy pytają o dostępne formy dofinansowania wypoczynku. Dla wielu rodzin nawet kilkaset złotych dodatkowego wsparcia, a czasem kilka tysięcy złotych, może przesądzić o tym, czy wyjazd dojdzie do skutku – zwraca uwagę Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres.

Jak wynika z analiz Grupy Progres, najbardziej rozpowszechnioną formą pomocy pozostają dopłaty do wypoczynku finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, określane potocznie jako „wczasy pod gruszą”. Wysokość świadczenia zależy od regulaminu obowiązującego w danej firmie oraz sytuacji materialnej pracownika i może wynosić od kilkuset do ok. 3 tys. zł. Zazwyczaj warunkiem otrzymania dopłaty jest wykorzystanie co najmniej 14 dni nieprzerwanego urlopu.

Na dodatkowe wsparcie mogą liczyć nauczyciele, którzy otrzymują ustawowe świadczenie urlopowe. W 2026 r. jego wysokość wynosi 2943,23 zł brutto i zgodnie z przepisami powinno zostać wypłacone do końca sierpnia.

Dostępne są także programy skierowane do rodzin z dziećmi. W ramach programu „Aktywne Wakacje 2026” organizatorzy obozów sportowych mogą otrzymać dofinansowanie, które obniża koszt pobytu uczestników. Wsparcie obejmuje zarówno tradycyjne obozy wyjazdowe, jak i pobyty w ośrodkach Centralnego Ośrodka Sportu. Funkcjonują również programy dofinansowujące wypoczynek dzieci rolników objętych ubezpieczeniem w KRUS.

W niektórych regionach kraju dostępne są dodatkowe formy wsparcia turystyki. Przykładem jest Podlaski Bon Turystyczny, który umożliwia uzyskanie dopłaty do noclegów w wysokości 300 lub 400 zł.

Coraz większą rolę w finansowaniu wypoczynku odgrywają także pracodawcy. Obok tradycyjnych świadczeń socjalnych wiele firm oferuje pracownikom dodatkowe benefity związane z urlopem. Należą do nich dopłaty do rodzinnych wyjazdów, dofinansowanie kolonii i obozów dla dzieci, premie wakacyjne, specjalne budżety urlopowe oraz vouchery umożliwiające pokrycie kosztów noclegów lub atrakcji turystycznych. W części przedsiębiorstw pracownicy mogą korzystać z preferencyjnych stawek w hotelach i apartamentach współpracujących z firmą, a także ze zniżek na transport, obejmujących m.in. bilety lotnicze, kolejowe i autobusowe. Coraz częściej oferowane są również pakiety ubezpieczeń podróżnych, zwroty części kosztów przejazdów i programy cashbackowe pozwalające odzyskać część wydatków poniesionych podczas urlopu.

Wsparcie pracodawców nie ogranicza się wyłącznie do kwestii finansowych. W wielu firmach pojawiają się dodatkowe dni wolne, dni przeznaczone na regenerację, urlopy przyznawane za staż pracy czy możliwość wykonywania obowiązków zawodowych z atrakcyjnych turystycznie lokalizacji w formule workation.

– Wsparcie urlopowe coraz częściej staje się jednym z elementów wpływających na ocenę pracodawcy. Można spodziewać się, że firmy będą rozwijać tego typu rozwiązania, bo odpowiadają one na konkretną potrzebę zespołów i są jednym ze świadczeń najbardziej odczuwalnych w portfelach pracowników w pozytywny sposób. Jednocześnie wiele osób wciąż nie wykorzystuje wszystkich dostępnych form wsparcia, często dlatego, że nie wie o ich istnieniu lub nie sprawdza przysługujących mu świadczeń. Tymczasem przed planowaniem urlopu warto zweryfikować nie tylko oferty biur podróży i hoteli, ale również możliwości dofinansowania dostępne w miejscu pracy czy w ramach programów publicznych. W niektórych przypadkach może to oznaczać oszczędność sięgającą nawet kilku tysięcy złotych – podsumowuje Magda Dąbrowska.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Nowe projekty badawcze, w tym realizowany przez UŚ w Katowicach, mają pomóc w lepszym zrozumieniu zachowań turystów i przewidywaniu trendów w branży.

Sztuczna inteligencja ma pomóc w lepszym zrozumieniu zachowań turystów i przewidywaniu zmian na rynku turystycznym w Polsce. Dwa projekty wybrane do dofinansowania w ramach programu INFOSTRATEG otrzymają łącznie 44 mln zł na opracowanie zaawansowanych narzędzi służących analizowaniu i prognozowaniu ruchu turystycznego.

Program INFOSTRATEG, realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, wspiera rozwój krajowych kompetencji w obszarze sztucznej inteligencji oraz tworzenie rozwiązań odpowiadających na potrzeby administracji publicznej. Tegoroczna edycja konkursu została poświęcona wykorzystaniu technologii AI i zaawansowanej analityki danych w zarządzaniu ruchem turystycznym. – Sztuczna inteligencja nie może być wyłącznie technologiczną ciekawostką. Musi pomagać państwu podejmować lepsze decyzje, a obywatelom korzystać z lepszych usług publicznych. Dzięki INFOSTRATEG inwestujemy w polskie rozwiązania AI, które odpowiadają na konkretne wyzwania – w tym przypadku pomagają lepiej rozumieć ruch turystyczny i planować rozwój regionów w oparciu o dane – tłumaczy Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji.

Jak wskazuje resort cyfryzacji, potrzeba stworzenia nowych narzędzi wynika z dynamicznego rozwoju sektora turystycznego w Polsce. Zmieniające się trendy podróżnicze, sezonowość ruchu turystycznego i rosnące obciążenie infrastruktury sprawiają, że coraz większego znaczenia nabierają decyzje oparte na rzetelnych danych. Celem konkursu jest opracowanie systemów, które pozwolą analizować ruch turystyczny, prognozować jego kierunki oraz wspierać administrację publiczną i przedsiębiorców w planowaniu działań. Gotowe rozwiązania mają zostać wdrożone do końca 2029 r.

Pierwszym projektem, który otrzymał dofinansowanie, jest „Inteligentna Platforma Monitorowania, Analiz i Predykcji Ruchu Turystycznego w Polsce MAPTur” realizowana przez Uniwersytet Warszawski we współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą. Przedsięwzięcie zakłada stworzenie systemu umożliwiającego monitorowanie, analizowanie i prognozowanie ruchu turystycznego z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz technologii cyfrowego bliźniaka. Projekt ma odpowiedzieć na problem braku zintegrowanych i precyzyjnych narzędzi do kompleksowej analizy zjawisk zachodzących w turystyce.

Drugim wybranym przedsięwzięciem jest „exPLo AI – Inteligentny analizator aktywności turystycznej” realizowany przez Politechnikę Świętokrzyską wspólnie z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach oraz firmą Altar. Projekt zakłada budowę platformy wykorzystującej sztuczną inteligencję, uczenie maszynowe oraz technologie Big Data do monitorowania i prognozowania ruchu turystycznego. System będzie integrował dane pochodzące m.in. od operatorów telekomunikacyjnych, operatorów płatności, portali rezerwacyjnych, serwisów społecznościowych oraz źródeł administracyjnych i środowiskowych. Dzięki temu możliwe będzie śledzenie aktywności turystycznej, przewidywanie przyszłych trendów oraz wizualizacja przepływu turystów niemal w czasie rzeczywistym.

Ministerstwo Sportu i Turystyki, które jest odbiorcą rezultatów konkursu, zadeklarowało wdrożenie opracowanych rozwiązań do praktycznego wykorzystania. Oznacza to, że wyniki badań mają zostać wykorzystane w procesie planowania i zarządzania rozwojem turystyki w Polsce.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Wśród osób określających własną sytuację materialną jako złą niemal połowa nie ma żadnych oszczędności.

Prawie co czwarty Polak po utracie głównego źródła dochodu byłby w stanie utrzymać się z własnych oszczędności przez maksymalnie trzy miesiące, a co siódmy nie posiada żadnych rezerw finansowych.

Po utracie głównego źródła dochodu 26% Polaków byłoby w stanie utrzymać się z posiadanych oszczędności przez maksymalnie trzy miesiące – wynika z najnowszego badania zrealizowanego na zlecenie Santander Consumer Banku. Oszczędności pozwalające na funkcjonowanie przez okres od trzech do sześciu miesięcy posiada 18% ankietowanych, a kolejne 13% zgromadziło środki wystarczające na sześć do dwunastu miesięcy życia bez stałych dochodów. Taki sam odsetek respondentów deklaruje oszczędności umożliwiające utrzymanie się przez ponad rok. Z kolei 7% badanych przyznaje, że ich rezerwy finansowe wystarczyłyby na mniej niż miesiąc. Jednocześnie 14% osób deklaruje, że nie posiada żadnych rezerw finansowych.

Autorzy badania zwracają uwagę, że wielkość oszczędności jest ściśle powiązana z oceną własnej sytuacji materialnej. Wśród osób określających ją jako złą niemal połowa, bo 49%, nie ma żadnych oszczędności. Dla porównania – w grupie respondentów oceniających swoją sytuację finansową jako dobrą brak rezerw deklaruje jedynie 6% badanych. Jednocześnie prawie co czwarta osoba z tej grupy posiada oszczędności pozwalające na utrzymanie się przez ponad rok.

Badanie pokazuje również, jakie kwestie budzą obecnie największe obawy Polaków. Na pierwszym miejscu znalazła się sytuacja geopolityczna i możliwość wystąpienia konfliktów zbrojnych, które wskazało 44% respondentów. Niewiele mniej osób, bo 43%, obawia się dalszego wzrostu kosztów życia, w tym cen żywności i usług.

Kolejne miejsca na liście zagrożeń zajmują rosnące ceny energii i paliw, na które wskazało 34% ankietowanych, oraz koszty leczenia i pogarszający się stan zdrowia, wymienione przez 32% respondentów. Co piąta osoba obawia się wzrostu podatków, natomiast 18% wskazuje na niestabilność rynku pracy. Mniej powszechne są obawy związane z cyberbezpieczeństwem i kradzieżą danych, które deklaruje 15% badanych. Rozwój sztucznej inteligencji budzi niepokój 12% respondentów, a ryzyko recesji gospodarczej oraz wysokie raty kredytów i pożyczek wskazuje po 10% ankietowanych.

Wyniki badania pokazują także różnice pokoleniowe w postrzeganiu zagrożeń. Konflikty zbrojne są głównym źródłem niepokoju dla 64% seniorów, podczas gdy wśród osób w wieku od 18 do 29 lat obawia się ich 23% respondentów. Młodsi Polacy częściej zwracają natomiast uwagę na kwestie ekonomiczne. W tej grupie wiekowej 39% ankietowanych wskazuje na wzrost kosztów życia, a 37% obawia się wyższych podatków.

fot. pixabay.com
oprac. /kp/

Dla 62% osób poszukujących pracy istotnym argumentem przy wyborze między podobnymi firmami jest jasne komunikowanie planów rozwoju na najbliższe lata.

Pracownicy zmieniają swoje podejście do wyboru miejsca zatrudnienia. Na znaczeniu tracą elementy związane z wizerunkiem pracodawcy czy nieformalnymi benefitami, a coraz większą rolę odgrywają stabilność zatrudnienia, transparentność i troska o dobrostan psychiczny.

45% Polaków obawia się niestabilności gospodarczej i jej wpływu na bezpieczeństwo pracy – wynika z raportu „Od candidate do shared experience” Pracuj.pl. W związku z tym kandydaci zwracają większą uwagę nie tylko na warunki zatrudnienia, ale także na przyszłość organizacji. Dla 62% osób poszukujących pracy istotnym argumentem przy wyborze między podobnymi ofertami jest jasne komunikowanie przez firmę planów rozwoju na najbliższe lata. Równie ważne okazuje się wsparcie w zdobywaniu nowych kompetencji. Jeśli dwie oferty zapewniają podobne wynagrodzenie i zakres obowiązków, 71% kandydatów wybierze pracodawcę oferującego możliwość rozwijania umiejętności przydatnych w przyszłości.

Jednym z najważniejszych oczekiwań pozostaje także przejrzystość wynagrodzeń. Połowa kandydatów deklaruje, że rezygnuje z zainteresowania ofertą pracy, jeśli nie zawiera ona informacji o proponowanych zarobkach. Mimo to skala zmian po stronie pracodawców jest nadal ograniczona. W maju 2026 r. widełki płacowe znalazły się w 33% ogłoszeń publikowanych na Pracuj.pl, podczas gdy rok wcześniej odsetek ten wynosił 26%. Choć widoczny jest wzrost transparentności, tempo zmian wciąż nie odpowiada oczekiwaniom rynku pracy.

Jak podkreśla Agata Roszkiewicz, starszy menedżer HR w Grupie Pracuj, brak informacji o wynagrodzeniu może być odbierany przez kandydatów jako zły znak. – Podanie w ofercie pracy widełek wynagrodzenia to niewielka cena za pozyskanie wartościowego, dopasowanego do profilu firmy pracownika. Organizacje muszą mieć świadomość, że brak takiej informacji w ofercie może być przez kandydatów interpretowany jako sygnał ostrzegawczy, sugerujący, że potencjalny pracodawca ma coś do ukrycia lub wynagrodzenie nie jest adekwatne do zakresu obowiązków. Transparentność w rekrutacyjnym dialogu jest obecnie traktowana przez rynek jako podstawowy miernik sprawiedliwości oraz szacunku do czasu kandydata – przekonuje ekspertka.

Coraz większe znaczenie dla pracowników ma również zdrowie psychiczne. Ryzyko wypalenia zawodowego wskazuje jako jeden z głównych lęków związanych z przyszłością zawodową 39% respondentów. Dodatkowo 27% obawia się negatywnego wpływu pracy na swoje samopoczucie i kondycję psychiczną. Według Jolanty Lewandowskiej-Bitkowskiej, ekspertki ds. rekrutacji i rozwoju talentów w Pracuj.pl, działania wspierające dobrostan psychiczny powinny stać się stałym elementem strategii zarządzania personelem i budowania wizerunku pracodawcy. – Aplikujący coraz częściej badają, czy firmy oferują realne narzędzia wspierające radzenie sobie z presją i czy środowisko pracy nie opiera się na kulturze ciągłego napięcia. Z punktu widzenia komunikacji wewnętrznej i zarządzania zespołami wdrożenie odpowiednich procedur i narzędzi chroniących dobrostan psychiczny pracowników powinno stać się stałym elementem strategii employer brandingowej. Reagowanie na pojedyncze przypadki w obecnych czasach to już za mało – podkreśla.

Raport wskazuje jednocześnie na wyraźną rozbieżność między oczekiwaniami kandydatów a tematami poruszanymi podczas rekrutacji. Informacje o kompetencjach, które będą potrzebne na danym stanowisku w przyszłości, przekazuje jedynie 48% rekruterów. Jeszcze rzadziej omawiane są długoterminowe plany rozwoju organizacji, o których mówi 31% osób prowadzących rekrutacje.

Największe braki dotyczą kwestii związanych z bezpieczeństwem zatrudnienia i dobrostanem pracowników. Temat przyszłej stabilności pracy porusza zaledwie 17% rekruterów, a wsparcie w radzeniu sobie ze stresem pojawia się w rozmowach rekrutacyjnych tylko w 12% przypadków. Rzadko omawiany jest także wpływ sztucznej inteligencji na stanowiska pracy (11%), mimo że zmiany technologiczne należą do najczęściej wskazywanych źródeł obaw pracowników.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

70% Polaków ma obawy związane z wyjazdami zagranicznymi, choć tylko co czwarty określa je jako poważne.

Napięta sytuacja geopolityczna nie zniechęca Polaków do zagranicznych podróży, ale wyraźnie wpływa na sposób planowania wakacji. Coraz większe znaczenie mają kwestie bezpieczeństwa, stabilności regionu i możliwość uzyskania wsparcia organizacyjnego podczas wyjazdu.

Prawie połowa dorosłych Polaków planuje w 2026 roku spędzić urlop poza granicami kraju – wynika z badania ARC Rynek i Opinia przeprowadzonego na zlecenie Europa Ubezpieczenia. 55% respondentów zamierza wyjechać w podobnym terminie jak rok wcześniej, jednak 45% badanych rozważa zmianę terminu podróży lub nie podjęło jeszcze ostatecznej decyzji. Najczęściej przesunięcie wyjazdu dotyczy okresu od jednego do dwóch miesięcy.

Choć część osób modyfikuje plany urlopowe, większość nadal wybiera sezon letni. 62% ankietowanych deklaruje wyjazd do końca sierpnia. Jednocześnie rośnie grupa osób planujących zagraniczne podróże jesienią i zimą (22%), a 9% badanych zamierza wyjechać więcej niż raz w ciągu roku.

Badanie pokazuje również, że ok. 70% Polaków ma obawy związane z wyjazdami zagranicznymi, choć tylko co czwarty określa je jako poważne. Aktualna sytuacja geopolityczna wpływa przede wszystkim na wybór kierunku podróży. 50% pytanych częściej decyduje się na wyjazdy do krajów europejskich, natomiast 22% wybiera miejsca oddalone od obszarów konfliktów i postrzegane jako bardziej stabilne. 24% deklaruje, że sytuacja międzynarodowa nie ma wpływu na ich decyzje urlopowe.

Zmiany w postawach podróżnych przekładają się również na wzrost znaczenia zorganizowanej turystyki. Ponad połowa respondentów przyznaje, że obecna sytuacja geopolityczna zwiększa ich skłonność do korzystania z usług biur podróży. Dla 41% wybór zorganizowanej formy nie zależy przy tym od kierunku wyjazdu, a 22% szczególnie chętnie korzysta z usług organizatorów przy dalszych i bardziej wymagających logistycznie podróżach.

Najważniejszym argumentem przemawiającym za wyborem biura podróży pozostaje poczucie bezpieczeństwa, na które wskazuje 41% badanych. Niewiele mniej respondentów podkreśla wygodę wynikającą z przejęcia przez organizatora kwestii związanych z planowaniem i logistyką wyjazdu (39%). Istotne znaczenie ma także możliwość uzyskania pomocy podczas pobytu za granicą (32%) oraz obecność rezydenta na miejscu (31%). Znaczącą rolę odgrywają również kwestie finansowe – 27% respondentów uważa, że oferty biur podróży są korzystne cenowo, a 23% zwraca uwagę na atrakcyjność propozycji typu last minute.

Badani wyrażają też obawy dotyczące możliwego wzrostu kosztów podróżowania. 75% ankietowanych spodziewa się, że sytuacja na Bliskim Wschodzie przełoży się na wyższe ceny paliw, a w konsekwencji wielu badanych przewiduje wzrost cen biletów lotniczych, transportu, żywności i samych wyjazdów zagranicznych.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przedsiębiorcy najczęściej wybierają wakacje składkowe w okresie od listopada do stycznia.

Program wakacji składkowych, który funkcjonuje od grudnia 2024 r., cieszy się dużym zainteresowaniem wśród właścicieli małych firm. Do tej pory obsłużono 3,2 mln wniosków o przyznanie ulgi, a łączna wartość zwolnień ze składek przekroczyła 4,2 mld zł.

Wakacje składkowe umożliwiają przedsiębiorcom zwolnienie z opłacania przez jeden wybrany miesiąc składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Składki za ten okres finansowane są z budżetu państwa, a czas objęty ulgą jest uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury i renty. Przedsiębiorca zachowuje w tym czasie ciągłość ubezpieczenia i może normalnie prowadzić działalność gospodarczą, osiągać przychody i wystawiać faktury. Może również zdecydować się w tym czasie na urlop.

Z rozwiązania mogą korzystać osoby prowadzące działalność gospodarczą wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w tym wspólnicy spółek cywilnych, a także komornicy sądowi. Warunkiem jest podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności przez co najmniej jeden dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Dodatkowo liczba osób zgłoszonych do ubezpieczeń wraz z właścicielem firmy nie może przekraczać dziesięciu. Przychód z działalności gospodarczej w co najmniej jednym z dwóch poprzednich lat nie może być wyższy niż 2 mln euro, a wartość otrzymanej pomocy de minimis w ciągu ostatnich trzech lat nie może przekroczyć 300 tys. euro. Przedsiębiorca nie może również wykonywać na rzecz byłego pracodawcy tych samych usług, które świadczył wcześniej jako pracownik etatowy.

Zakres zwolnienia zależy od rodzaju opłacanych składek. W przypadku przedsiębiorców korzystających z preferencyjnych składek budżet państwa pokrywa składki naliczone od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. Dla osób opłacających pełne składki podstawę stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, którą przedsiębiorca musi opłacić samodzielnie. Nie dotyczy także składek za pracowników, zleceniobiorców ani osoby współpracujące.

Zwolnienie może objąć również dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Warunkiem jest podleganie temu ubezpieczeniu przez co najmniej jeden dzień zarówno w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, jak i w miesiącu, którego dotyczy ulga.

Wniosek o wakacje składkowe, oznaczony symbolem RWS, można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną za pośrednictwem profilu płatnika na platformie eZUS. Dokument należy przesłać w miesiącu poprzedzającym okres, za który przedsiębiorca chce uzyskać zwolnienie. Oznacza to, że wniosek dotyczący lipca należy złożyć do końca czerwca, natomiast w przypadku sierpnia najpóźniej do 31 lipca. Z ulgi mogą korzystać również wspólnicy spółek cywilnych, którzy powinni składać wnioski za pośrednictwem własnych indywidualnych kont płatnika na eZUS, a nie z profilu spółki.

Dane ZUS pokazują, że przedsiębiorcy najczęściej wybierają wakacje składkowe w okresie od listopada do stycznia. Największym zainteresowaniem cieszy się grudzień. W pierwszym miesiącu obowiązywania programu, czyli w grudniu 2024 r., z ulgi skorzystało ponad 1,2 mln firm. W 2025 r. najwięcej wniosków również złożono w grudniu – było ich 366 tys. Kolejne miejsca zajęły styczeń z liczbą 323 tys. wniosków i listopad, kiedy wpłynęło ich 202 tys. W 2026 r. dotychczas największą liczbę wniosków odnotowano w styczniu, gdy przedsiębiorcy złożyli blisko 134 tys. formularzy.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Najważniejszym kryterium wyboru atrakcji jest oferta dostosowana do całych rodzin, a także wysoki standard infrastruktury i atrakcyjność wizualna miejsc.

Polacy coraz częściej wybierają wypoczynek i rozrywkę bliżej domu. Wpływ na to mają rosnące koszty zagranicznych podróży, problemy logistyczne związane z transportem lotniczym oraz coraz większa popularność tzw. staycation, czyli urlopu spędzanego w kraju. Najnowsze analizy wskazują, że krajowa turystyka rozrywkowa notuje wyraźny wzrost zainteresowania, a parki rozrywki, aquaparki i centra edukacyjno-rozrywkowe stają się ważnym elementem wakacyjnych planów Polaków.

Z raportu „Wakacyjne plany Polaków 2026” opracowanego przez Małopolską Organizację Turystyczną we współpracy z Grupą Pingwina i Triverna.pl wynika, że 51,5% Polaków zamierza spędzić tegoroczny urlop w kraju. Trend ten znajduje odzwierciedlenie również w zainteresowaniu medialnym. Według analizy Instytutu Monitorowania Mediów liczba publikacji dotyczących turystyki rozrywkowej wzrosła w pierwszych pięciu miesiącach 2026 r. o 38% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. W okresie od stycznia 2025 r. do maja 2026 r. temat parków rozrywki, aquaparków i innych atrakcji czasu wolnego pojawił się w mediach blisko 150 tys. razy. Łączny zasięg publikacji osiągnął 1,82 mld potencjalnych kontaktów z odbiorcami, a wartość reklamowa przekazu została oszacowana na 499 mln zł. Eksperci wskazują, że wzrost zainteresowania krajową ofertą turystyczną jest związany m.in. z rosnącymi cenami podróży lotniczych oraz większym poczuciem bezpieczeństwa podczas wypoczynku w Polsce.

Zmieniają się również oczekiwania samych turystów. Analiza ponad 21 tys. wpisów i komentarzy w mediach społecznościowych pokazuje, że najważniejszym kryterium wyboru atrakcji jest oferta dostosowana do całych rodzin – takie oczekiwania pojawiają się w 30% dyskusji internetowych. Dla 25% użytkowników istotny jest wysoki standard infrastruktury, natomiast 18% zwraca uwagę na atrakcyjność wizualną miejsc i możliwość publikowania zdjęć w mediach społecznościowych. Znaczenie mają również jakość obsługi i oferta gastronomiczna (15%) oraz łatwość dojazdu (12%).

Badania pokazują jednak, że przy wyborze atrakcji Polacy zwracają uwagę nie tylko na ofertę, ale również na koszty. Najczęściej wskazywaną obawą są ceny, które pojawiają się w 35% krytycznych komentarzy analizowanych przez IMM. Na kolejnych miejscach znalazły się obawy dotyczące tłumów i kolejek (28%), poziomu czystości (16%) oraz wpływu niekorzystnej pogody na wypoczynek (12%). – Największym zagrożeniem wizerunkowym dla obiektów okazuje się nie sama wysokość cen, lecz brak transparentności w komunikowaniu oferty. Internauci szczególnie ostro reagują na sytuacje, w których część kosztów pobytu jest ukryta, a pierwszy efekt "taniości" przeradza się w paragony grozy. Równie ważne jest szybkie reagowanie na komentarze i opinie gości oraz rzeczowe odpowiedzi na zarzuty dotyczące kolejek czy standardów sanitarnych – tłumaczy Sebastian Bykowski, wiceprezes Instytutu Monitorowania Mediów.

Jednocześnie obserwowany jest wzrost popularności wcześniejszego planowania wyjazdów i zakupu biletów z wyprzedzeniem. Coraz więcej turystów korzysta z pakietów rodzinnych i ofert łączonych, które pozwalają lepiej kontrolować wydatki.

– Branża turystyczna i rozrywkowa wchodzi w sezon 2026 w bardzo dobrej kondycji medialnej – liczba publikacji rośnie systematycznie, a ekwiwalent reklamowy pokazuje realną wartość tej obecności. Co istotne, wzrost widoczności napędza nie tylko aktywność samych obiektów, ale przede wszystkim zmiana kontekstu zewnętrznego: drożejące podróże lotnicze, trudności logistyczne i rosnąca popularność staycation. Jeżeli dodamy do tego kluczowy temat, jakim jest bezpieczeństwo, tworzy to dla polskich obiektów turystycznych, parków i aquaparków prawdziwe okno możliwości. Istotnym wyzwaniem pozostaje jednak zarządzanie reputacją tych obiektów oraz obawami konsumentów – przede wszystkim w zakresie transparentności cenowej przy jednoczesnym prowadzeniu uważnego dialogu z gośćmi w social mediach – podsumowuje Sebastian Bykowski.

Turystyka rozrywkowa w regionie opiera się przede wszystkim na rodzinnych atrakcjach, parkach tematycznych, obiektach rekreacyjnych oraz centrach nauki i rozrywki. W ostatnich latach coraz większą popularnością cieszą się krótkie, jednodniowe wyjazdy, podczas których mieszkańcy odwiedzają miejsca oferujące aktywny wypoczynek i edukację połączoną z zabawą. Jednym z głównych punktów na mapie regionu są Żory, gdzie turyści wybierają Park Rozrywki Twinpigs, czyli miasteczko westernowe oferujące karuzele, pokazy kowbojskie i rozrywkę w stylu Dzikiego Zachodu. W Wodzisławiu Śląskim rozwija się Rodzinny Park Rozrywki "Trzy Wzgórza", który przyciąga amatorów aktywnego spędzania czasu. Rybnik oferuje warunki letniego wypoczynku w Ośrodku Rekreacyjno-Sportowym Ruda dysponującym kompleksem basenów, a miłośnicy nauki połączonej z zabawą mogą odwiedzić Zabytkową Kopalnię Ignacy w Rybniku. Racibórz przyciąga miłośników wodnych szaleństw przez cały rok dzięki aquaparkowi H2Ostróg, a Jastrzębie-Zdrój zaprasza do rekreacji na Kąpielisku Zdrój i w krytej pływalni Laguna.

Kierując się na południe w stronę Beskidów, turystyka rozrywkowa łączy się z atrakcjami górskimi. W Ustroniu jedną z największych atrakcji dla rodzin jest Leśny Park Niespodzianek – nietypowy ogród zoologiczny umożliwiający bezpośredni kontakt ze zwierzętami i oglądanie pokazów lotów ptaków drapieżnych. Sąsiednia Wisła zapewnia całoroczne stacje narciarskie, nowoczesne aquaparki w kompleksach hotelowych oraz liczne parki linowe.

fot. Ośrodek Rekreacyjno-Sportowy RUDA, Rodzinny Park Rozrywki/Facebook, UM Wisła
oprac. /kp/

Ochrona ekosystemów narażonych na ruch turystyczny wymaga budowy infrastruktury chroniącej glebę i wodę.

Kryzys bioróżnorodności pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnego świata. Ponad połowa światowego produktu krajowego brutto jest zależna od usług ekosystemowych, a utrata bioróżnorodności i degradacja ekosystemów zostały uznane przez Światowe Forum Ekonomiczne za jedno z największych globalnych zagrożeń najbliższej dekady.

Trwa ustanowiona przez ONZ Dekada Odtwarzania Ekosystemów, której celem jest zatrzymanie degradacji środowiska i przywracanie wartości przyrodniczych obszarów już zniszczonych. Inicjatywa obejmuje lata 2021–2030 i ma wspierać działania na rzecz ochrony oraz regeneracji ekosystemów na lądach i w oceanach. – Dekada Odtwarzania Ekosystemów jest ważna z tego względu, że globalne ocieplenie jest skorelowane z pogarszającym się stanem ekosystemów i to, co możemy zrobić, żeby ten trend odwrócić, to właśnie regeneracja środowiska naturalnego. Według danych World Economic Forum ponad połowa globalnego PKB jest średnio lub wysoce zależna od środowiska naturalnego i usług ekosystemowych świadczonych nam przez przyrodę. Jest to właśnie istotne z punktu widzenia działań regeneracyjnych, które prowadzimy – tłumaczy Magdalena Jaśkiewicz, ESG manager, koordynatorka obszaru bioróżnorodność w UNEP/GRID Warszawa.

Europejska Agencja Środowiska informuje, że ok. 72% przedsiębiorstw niefinansowych w strefie euro jest w krytycznym stopniu zależnych od usług ekosystemowych. Z kolei trzy czwarte kredytów korporacyjnych trafia do firm opierających swoją działalność na zasobach i procesach przyrodniczych. Oznacza to, że pogarszający się stan środowiska może mieć bezpośrednie konsekwencje dla stabilności gospodarczej i finansowej.

Działania związane z ochroną i odbudową przyrody coraz częściej stają się również elementem strategii zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw. Projekty realizowane w ramach programów środowiskowych mogą być uwzględniane w raportowaniu pozafinansowym zgodnie z unijnymi regulacjami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju, w tym dyrektywą CSRD i standardami ESRS dotyczącymi wpływu działalności na bioróżnorodność.

Istotnym krokiem na rzecz ochrony przyrody było także przyjęcie podczas konferencji COP15 w Montrealu Globalnych Ram dla Różnorodności Biologicznej. Dokument zakłada objęcie ochroną 30% powierzchni lądów, wybrzeży i oceanów oraz odtworzenie 30% zdegradowanych ekosystemów do 2030 r. Celem jest również znaczące ograniczenie utraty najcenniejszych przyrodniczo obszarów świata.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego Polska należy do krajów o dużym bogactwie przyrodniczym. Na jej terenie znajdują się 23 parki narodowe, 1580 rezerwatów przyrody, 126 parków krajobrazowych, 394 obszary chronionego krajobrazu, ok. 8 tys. użytków ekologicznych i ponad 35 tys. pomników przyrody. Łącznie obszary chronione zajmują ok. 32% powierzchni kraju. Znaczna część z nich wchodzi w skład europejskiej sieci Natura 2000 obejmującej blisko jedną piątą powierzchni Polski.

W Polsce w realizację zadań na rzecz bioróżnorodności angażuje się m.in. UNEP/GRID Warszawa, które od pięciu lat prowadzi program Re:Generacja. Inicjatywa łączy instytucje publiczne, organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa i obywateli wokół działań służących ochronie i odbudowie cennych przyrodniczo terenów. W ramach programu zrealizowano już kilkadziesiąt projektów w różnych częściach kraju, obejmujących między innymi parki narodowe, parki krajobrazowe oraz ekosystemy miejskie.

Znaczna część przedsięwzięć realizowanych w ramach programu dotyczy ochrony torfowisk. Choć zajmują one zaledwie ok. 3% powierzchni Ziemi, magazynują blisko 30% światowych zasobów węgla. Pełnią również ważną rolę w retencjonowaniu wody, ograniczaniu skutków susz i powodzi oraz stanowią siedlisko wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. – To ekosystemy bardzo wrażliwe na zakłócenia. W większości są już zdegradowane, więc zachowanie tego, co pozostało, w dobrym stanie lub poprawa stanu tego, co zostało zdegradowane, to jest bardzo ważny cel. „Mekką” mokradeł w Polsce jest Biebrzański Park Narodowy, więc od kilku lat prowadzimy w nim działania, w różnych typach ekosystemów mokradłowych – wskazuje dr Piotr Mikołajczyk, główny specjalista w UNEP/GRID Warszawa.

Projekty związane z ochroną torfowisk realizowane są również w Kampinoskim i Słowińskim Parku Narodowym. Obejmują one m.in. zatrzymywanie wody na terenach osuszonych przez dawną sieć melioracyjną, usuwanie niepożądanej roślinności oraz przywracanie naturalnych warunków siedliskowych.

Ochrona ekosystemów obejmuje również miejsca szczególnie narażone na presję turystyczną. – Ruch turystyczny potrafi dokonać sporych zniszczeń. To duża liczba osób, które mogą rozdeptywać czy ugniatać glebę, wtedy woda spływa po stoku w sposób nieprawidłowy, więc powinna być zbudowana specjalna drobna infrastruktura w postaci kładek, którymi turysta wygodnie się przemieszcza, natomiast cały spływ wody i ekosystemy torfowiskowe działają w sposób bardziej niezakłócony. W Karkonoszach są bardzo cenne torfowiska wierzchowinowe na samej górze – wskazuje dr Piotr Mikołajczyk.

arch. red.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami pracodawcy muszą przed podpisaniem umowy poinformować kandydatów o wysokości oferowanego wynagrodzenia.

Po wejściu w życie przepisów wdrażających unijną dyrektywę dotyczącą równości wynagrodzeń pracodawcy będą musieli zweryfikować stosowane wzory umów i zrezygnować z zapisów ograniczających pracownikom możliwość ujawniania informacji o własnych zarobkach.

Do 7 czerwca państwa członkowskie Unii Europejskiej były zobowiązane do wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn wykonujących taką samą pracę lub pracę o tej samej wartości. Polska nie zrealizowała jeszcze w pełni tego obowiązku, choć pod koniec 2025 r. weszły w życie przepisy zwiększające przejrzystość wynagrodzeń w procesie rekrutacji.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami pracodawcy muszą przed podpisaniem umowy poinformować kandydatów o wysokości oferowanego wynagrodzenia. Jednocześnie podczas rekrutacji nie mogą pytać o wysokość zarobków uzyskiwanych w poprzednich miejscach pracy. Jak podkreśla dr Monika Wieczorek, ekspertka prawa pracy, wbrew pojawiającym się opiniom nowe przepisy nie nakładają jednak obowiązku publikowania widełek płacowych w ogłoszeniach o pracę. – Pracodawca może przesunąć te informacje nawet na chwilę przed zawarciem umowy o pracę, co spotyka się społecznie z dużym niezadowoleniem – tłumaczy.

Jak zwraca uwagę, obecne regulacje nie realizują najważniejszych założeń unijnej dyrektywy. – Nie zrobiliśmy tego jako kraj członkowski Unii Europejskiej, ale nie jesteśmy w tym osamotnieni. Ostatnio, właśnie 7 czerwca, kiedy te przepisy w całej Europie powinny być implementowane, zrobiła to Słowacja. Myślę, że Europa nie poradziła sobie z wdrożeniem tej dyrektywy – ocenia dr Monika Wieczorek.

Ekspertka wskazuje również na błędne przekonania dotyczące tzw. jawności płac. Wyjaśnia, że dyrektywa nie przewiduje pełnego ujawniania wynagrodzeń poszczególnych pracowników. Jej celem jest zwiększenie przejrzystości i zapewnienie równego traktowania w zakresie wynagradzania. W praktyce oznacza to obowiązek tworzenia systemów płacowych opartych na obiektywnych i neutralnych pod względem płci kryteriach.

Po wdrożeniu nowych regulacji pracownicy będą mogli uzyskać informacje pozwalające porównać poziom własnego wynagrodzenia z wynagrodzeniami osób wykonujących pracę tej samej lub porównywalnej wartości. – To nie będzie oznaczało, że pracodawcy będą musieli podawać wysokość wynagrodzenia z listą płac ze wskazaniem, ile zarabia kolega lub koleżanka – zaznacza dr Monika Wieczorek.

Jednym z istotnych elementów dyrektywy jest zakaz stosowania klauzul uniemożliwiających pracownikom ujawnianie informacji o własnych zarobkach. Takie zapisy są obecnie spotykane w wielu umowach o pracę. Po wprowadzeniu nowych przepisów pracodawcy będą musieli usunąć je ze stosowanej dokumentacji. Ekspertka przypomina, że informacja o wynagrodzeniu stanowi dobro osobiste pracownika, dlatego to on decyduje o zakresie jej ujawniania.

Prace nad wdrożeniem unijnych regulacji trwają. Pod koniec listopada 2025 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło założenia projektu ustawy mającej wzmocnić stosowanie zasady równego wynagradzania kobiet i mężczyzn. Na początku maja 2026 r. projekt został skierowany do konsultacji społecznych. Zgodnie z propozycją nowe przepisy miałyby wejść w życie po upływie sześciu miesięcy od ich ogłoszenia.

Projekt zakłada m.in. obowiązek tworzenia struktur wynagrodzeń umożliwiających ocenę sytuacji pracowników wykonujących porównywalną pracę. Pracodawcy będą musieli stosować co najmniej cztery kryteria oceny wartości pracy: umiejętności, wysiłek, odpowiedzialność i warunki pracy. Kryteria te mają być stosowane w sposób obiektywny, neutralny pod względem płci i wykluczający wszelkie formy dyskryminacji.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Świadomi podróżni wyróżniają się większą otwartością na mniej popularne kierunki i preferencją wyjazdów poza głównym sezonem turystycznym.

Turystyka w Europie przechodzi wyraźną transformację, a jej kierunek w coraz większym stopniu wyznaczają tzw. świadomi podróżni. Z analizy Europejskiej Komisji Podróży (European Travel Commission) wynika, że 64% Europejczyków można zaliczyć do tej grupy, co czyni ją nie tylko dominującym, ale również perspektywicznym segmentem rynku turystycznego.

Jak podkreśla ETC w podsumowaniu badania „Zrozumieć europejskiego świadomego podróżnego" („Understanding European Conscious Traveller”), rosnąca liczba osób podróżujących w sposób bardziej przemyślany i odpowiedzialny wpływa zarówno na ofertę turystyczną w Europie, jak i sposób jej promocji. Organizacja wskazuje, że świadomi i odpowiedzialni turyści będą w coraz większym stopniu kształtować przyszłość europejskiej turystyki.

Z raportu wynika, że coraz więcej Europejczyków uwzględnia wpływ turystyki na środowisko naturalne, lokalne społeczności i gospodarkę, a jednocześnie poszukuje bardziej autentycznych doświadczeń związanych z kulturą i naturą. W efekcie rośnie zainteresowanie podróżami, które mają wymiar nie tylko wypoczynkowy, ale także rozwojowy i kulturowy. ETC zwraca uwagę, że ta zmiana stawia przed zarządcami kierunków turystycznych nowe wyzwania, związane z koniecznością dostosowania się do zmieniających się oczekiwań podróżnych.

Jednocześnie – mimo zmiany podejścia – utrzymuje się wysoka gotowość do podróżowania. Aż 80% spośród niemal 24 tys. ankietowanych z dziesięciu kluczowych europejskich rynków, w tym z Polski, deklaruje zamiar odbycia podróży z noclegiem w Europie w ciągu najbliższych sześciu miesięcy.

Świadomi podróżni wyróżniają się większą otwartością na mniej popularne kierunki (51%) i preferencją wyjazdów poza głównym sezonem turystycznym (26%). Częściej wybierają także podróże bliżej miejsca zamieszkania, zarówno w obrębie własnego kraju (34%), jak i państw sąsiednich (44%), co może oznaczać ograniczenie podróży lotniczych na rzecz transportu kolejowego lub autobusowego. Istotne znaczenie mają dla nich również dłuższe pobyty, a połowa badanych preferuje wyjazdy trwające co najmniej siedem nocy.

Wśród kluczowych czynników decydujących o wyborze kierunku podróży wymieniane są bezpieczeństwo (45%), stabilne warunki pogodowe (35%), atrakcyjność cenowa (30%) i gościnność mieszkańców (28%). Jednocześnie badanie pokazuje, że rośnie znaczenie obaw związanych z kosztami podróży i pobytu (75%), przeludnieniem (25%) oraz ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi (21%).

ETC wskazuje, że 64% ankietowanych spełnia kryteria świadomych podróżnych, czyli bierze pod uwagę przynajmniej jedno z analizowanych kryteriów związanych z odpowiedzialnym podróżowaniem. Według organizacji jest to segment łączący wysoką aktywność turystyczną z bardziej przemyślanymi wyborami, co może sprzyjać równoważeniu ruchu turystycznego, wydłużaniu pobytów oraz większemu zainteresowaniu mniej uczęszczanymi destynacjami.

Autorzy badania wyróżnili pięć typów świadomych podróżnych. Do pierwszej grupy należą poszukiwacze nietypowych kierunków, czyli głównie osoby powyżej 45. roku życia, unikające tłumów i preferujące mniej popularne miejsca oraz podróże krajowe. Drugą stanowią zdalni odkrywcy z pokolenia Z, którzy łączą pracę lub naukę z podróżami, wybierając mniej znane kierunki i dłuższe pobyty poza sezonem. Kolejni są miłośnicy bezproblemowego wypoczynku, nastawieni na komfort i prostotę, wybierający sprawdzone kierunki wakacyjne, ale często w okresach poza szczytem sezonu. Czwartą grupę tworzą podróżni świadomi wpływu, którzy zwracają uwagę na środowisko i preferują krótsze wyjazdy o charakterze miejskim i kulturowym. Piątą kategorią są ekologiczni odkrywcy, najbardziej zaangażowani w kwestie zrównoważonego rozwoju, wybierający dłuższe pobyty w mniej zatłoczonych miejscach i stawiający na kontakt z naturą.

ETC podkreśla, że zrozumienie tych segmentów jest kluczowe dla dalszego rozwoju turystyki w Europie, ponieważ pozwala lepiej dopasować ofertę do zmieniających się potrzeb podróżnych. W rekomendacjach wskazuje na konieczność rozwoju produktów opartych na lokalnym dziedzictwie i autentyczności, a także większego promowania podróży poza sezonem.

Organizacja zwraca również uwagę na rosnące znaczenie zmian klimatycznych, które wpływają na decyzje turystów i zwiększają atrakcyjność kierunków o łagodniejszym klimacie. Jednocześnie rośnie potencjał dłuższych pobytów, które mogą obejmować oferty wellness, warsztaty czy doświadczenia kulturowe. Coraz większą rolę odgrywa także transport publiczny, co stwarza nowe możliwości dla obiektów położonych w pobliżu węzłów komunikacyjnych.

ETC podkreśla, że pomimo rosnącej świadomości ekologicznej dla wielu turystów nadal najważniejsze pozostają cena, bezpieczeństwo i komfort. Dlatego w promocji kierunków turystycznych te elementy wciąż powinny być akcentowane jako podstawowe, a dopiero w dalszej kolejności rozwijane treści związane ze zrównoważonym podróżowaniem.

Czytaj także: Dawne huty, kopalnie i fabryki przyciągają turystów

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W ocenie organizacji pracodawców wzrost płacy minimalnej powinien być umiarkowany i odpowiadać sytuacji gospodarczej oraz możliwościom przedsiębiorstw.

Rząd przedstawił propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę i minimalnej stawki godzinowej, które miałyby obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Zgodnie z przyjętym przez Radę Ministrów projektem płaca minimalna wzrosłaby do 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa do 32,30 zł brutto. Oznacza to wzrost odpowiednio o 144 zł i 90 gr w porównaniu z obowiązującymi obecnie stawkami.

Propozycja zakłada podwyżkę płacy minimalnej o ok. 3% wobec obowiązującej obecnie kwoty 4806 zł brutto. Według szacunków rządu zmiany objęłyby ok. 1,58 mln pracowników. Projekt zostanie teraz skierowany do Rady Dialogu Społecznego, w której zasiadają przedstawiciele rządu, pracodawców i związków zawodowych. Strony mają 30 dni na wypracowanie wspólnego stanowiska.

Jeżeli porozumienie zostanie osiągnięte, wysokość minimalnego wynagrodzenia zostanie ogłoszona do 15 września w Monitorze Polskim. W przypadku braku uzgodnień ostateczną decyzję podejmie rząd, wydając odpowiednie rozporządzenie, które zostanie opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Wokół wysokości przyszłorocznej płacy minimalnej utrzymują się różnice zdań pomiędzy partnerami społecznymi. NSZZ „Solidarność”, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych i Forum Związków Zawodowych opowiedziały się za podniesieniem minimalnego wynagrodzenia do poziomu co najmniej 5200 zł brutto. Zdaniem organizacji związkowych wyższa podwyżka pozwoliłaby lepiej chronić poziom życia pracowników i emerytów w warunkach rosnących kosztów utrzymania.

Odmienne stanowisko prezentują organizacje pracodawców, które wskazują na potrzebę stosowania mechanizmów wynikających z obowiązujących przepisów. W ich ocenie wzrost płacy minimalnej powinien być bardziej umiarkowany i odpowiadać sytuacji gospodarczej oraz możliwościom przedsiębiorstw.

Wcześniej własną propozycję przedstawiło także Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort proponował ustalenie minimalnego wynagrodzenia na poziomie 4986 zł brutto oraz minimalnej stawki godzinowej w wysokości 32,60 zł. Kwota ta miałaby pozwolić na utrzymanie relacji płacy minimalnej do prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na poziomie 50%.

Do rządowych propozycji odniosła się również Konfederacja Lewiatan. Jej przedstawiciele podkreślają, że tegoroczne negocjacje powinny uwzględniać zarówno sytuację na rynku pracy, jak i kondycję finansów publicznych. Zdaniem prof. Jacka Męciny, doradcy zarządu Konfederacji Lewiatan i członka Rady Dialogu Społecznego, sygnały płynące z gospodarki przemawiają za ostrożnym podejściem do wzrostu wynagrodzeń, którego głównym celem powinno być utrzymanie ich realnej wartości poprzez dostosowanie do poziomu inflacji. – W warunkach słabnącej dynamiki wzrostu gospodarczego, rosnących kosztów działalności i napięć geopolitycznych decyzje o płacy minimalnej wpływają na inwestycje, zatrudnienie i skłonność firm do zwiększania miejsc pracy. Za ostrożnym podejściem do wzrostu płacy minimalnej skłaniają wyniki badania koniunktury GUS (maj 2026). W przetwórstwie przemysłowym, budownictwie, handlu detalicznym, transporcie koszty zatrudnienia uznawane są za najbardziej uciążliwą barierę, choć wymieniane są nieco rzadziej niż przed rokiem. Na trudną sytuację zwraca uwagę sektor MŚP, zwłaszcza ze ściany wschodniej – podkreśla prof. Jacek Męcina. Jego zdaniem rządowy projekt jest racjonalny, zwłaszcza w obliczu obecnych wyzwań budżetowych.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Ponad dwie trzecie świadczeniobiorców ukończyło 70 lat, a średni wiek osoby otrzymującej rentę wypadkową wynosi obecnie 73,9 roku.

Liczba osób pobierających renty wypadkowe w Polsce systematycznie maleje. Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazują, że trend ten utrzymuje się od wielu lat i obejmuje wszystkie główne rodzaje świadczeń przyznawanych w związku z wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i wypadkami w drodze do pracy lub z pracy.

W 2025 r. renty wypadkowe z tytułu niezdolności do pracy pobierało 123,3 tys. osób. Dla porównania, w 2016 r. świadczeniobiorców było 180,5 tys., co oznacza spadek o 57,2 tys. osób, czyli blisko jedną trzecią w ciągu dziesięciu lat.

Najliczniejsze grupy stanowią osoby otrzymujące renty w związku z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi. W przypadku pierwszej kategorii liczba świadczeniobiorców zmniejszyła się z 78,4 tys. do 57,2 tys., natomiast w drugiej – z 90,3 tys. do 58,7 tys. W tym samym okresie spadła również liczba osób pobierających renty z tytułu wypadków w drodze do pracy lub z pracy – z 11,8 tys. do 7,5 tys.

Podobną tendencję odnotowano w przypadku rent rodzinnych wypadkowych. W 2016 r. świadczenie to pobierało przeciętnie 24,3 tys. osób, podczas gdy w 2025 r. było ich już 16,5 tys. Oznacza to spadek o ok. 32%. Największą grupę wśród uprawnionych nadal stanowią osoby otrzymujące renty rodzinne po bliskich, którzy zginęli w wyniku wypadku przy pracy.

Statystyki pokazują również, że osoby pobierające renty wypadkowe są coraz starsze. Ponad dwie trzecie świadczeniobiorców ukończyło 70 lat, a średni wiek osoby otrzymującej rentę wypadkową wynosi obecnie 73,9 roku. Nadal dominują mężczyźni, którzy pod koniec 2025 r. stanowili 64,1% wszystkich pobierających tego rodzaju świadczenia.

ZUS podkreśla, że spadek liczby rent wypadkowych nie jest zjawiskiem jednorazowym, lecz długotrwałym trendem obserwowanym od wielu lat. – Na zmniejszającą się liczbę rencistów wypadkowych wpływa prawdopodobnie kilka czynników jednocześnie. W ostatnich latach spada liczba wypadków przy pracy, rośnie kultura bezpieczeństwa w przedsiębiorstwach, a pracodawcy coraz częściej wdrażają rozwiązania ograniczające ryzyko zawodowe. W efekcie mniej osób doświadcza trwałych skutków zdrowotnych, które prowadzą do przyznania renty wypadkowej – tłumaczy ZUS.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W ubiegłym miesiącu w urzędach pracy zarejestrowanych było 917,2 tys. osób bezrobotnych, czyli o 17,1 tys. mniej niż miesiąc wcześniej.

W maju szacowana stopa bezrobocia w Polsce wyniosła 5,9%, co oznacza spadek o 0,1 p.p. w porównaniu z kwietniem – wynika ze wstępnych danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W tym samym czasie w urzędach pracy zarejestrowanych było 917,2 tys. osób bezrobotnych, czyli o 17,1 tys. mniej niż miesiąc wcześniej.

Resort pracy zwrócił uwagę, że prognozy dotyczące wzrostu gospodarczego Polski na 2026 r. pozostają korzystne, co może sprzyjać dalszej poprawie sytuacji na rynku pracy. Spadek bezrobocia odnotowano w wielu częściach kraju, a liczba powiatów, w których stopa bezrobocia zmniejszyła się, wyniosła 280. Widać jednak różnice w poszczególnych regionach – stopa bezrobocia wahała się od 3,8% w województwie wielkopolskim do 9,4% w województwie warmińsko-mazurskim. Najniższe wartości odnotowano w powiecie poznańskim, gdzie wyniosła 1,4%, w Poznaniu – 1,6%, w Warszawie – 1,7% i w powiecie kępińskim – 1,7%.

Jednocześnie liczba osób podejmujących niesubsydiowaną pracę lub rozpoczynających działalność gospodarczą była o 12,3% wyższa niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.

MRPiPS przypomniało także dane Eurostatu, według których w kwietniu stopa bezrobocia w Polsce wyniosła 3%, co plasuje kraj na drugim miejscu w Unii Europejskiej pod względem najniższego bezrobocia, tuż za Bułgarią (2,8%). Dla porównania – średnia stopa bezrobocia w Unii Europejskiej wyniosła 6%, a w strefie euro 6,3%. – Wyniki Polski pozostają więc wyraźnie lepsze od unijnej średniej – podkreślił resort.

Liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Raciborzu wyniosła na koniec maja 1940 osób, w tym 1018 kobiet. W porównaniu do danych z kwietnia oznacza to mniej o 82 osoby. W tym okresie zgłoszono i pozyskano 109 wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej. Stopa bezrobocia w powiecie raciborskim na koniec kwietnia wyniosła 4,7%, czyli tyle samo, co miesiąc wcześniej.

fot. arch. red.
oprac. /kp/