W 2015 r. węgiel odpowiadał za ponad 80% produkcji energii, natomiast w 2025 r. udział ten spadł do 52,7%.

Polska stopniowo ogranicza wykorzystanie węgla w energetyce, realizując założenia transformacji energetycznej związanej zarówno z polityką klimatyczną, jak i kurczącymi się zasobami surowca. Eksperci podkreślają jednak, że proces dekarbonizacji wymaga zachowania stabilności krajowego systemu energetycznego i odpowiedniego połączenia różnych technologii.

Z raportu Forum Energii wynika, że przemysł w Polsce nadal opiera się głównie na paliwach kopalnych. Wysoki poziom uzależnienia od importu gazu ziemnego (82%) i ropy naftowej (97%) sprawia z kolei, że przedsiębiorstwa są narażone na gwałtowne wzrosty cen surowców. Eksperci wskazują, że rozwiązaniem może być zastępowanie pieców węglowych i gazowych energią elektryczną, a w najbardziej energochłonnych branżach wykorzystanie zielonego wodoru produkowanego z odnawialnych źródeł energii.

Dane pokazują również systematyczny spadek udziału węgla w produkcji energii elektrycznej w Polsce. W 2015 r. odpowiadał on za ponad 80% produkcji energii, w 2021 r. było to 72,5%, natomiast w 2025 r. udział ten spadł do 52,7%. Jednocześnie rośnie znaczenie odnawialnych źródeł energii. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska w 2025 r. OZE odpowiadały za ponad 31% produkcji energii elektrycznej w kraju, podczas gdy pięć lat wcześniej było to niespełna 18%. Udział OZE w mocy zainstalowanej przekroczył już 50%.

Zdaniem Angeliki Szufel z kancelarii CMS transformacja energetyczna w Polsce nadal stoi przed wieloma wyzwaniami. – Kluczowym jest znalezienie kompromisu pomiędzy różnymi technologiami, na które stawiamy na przestrzeni ostatnich lat, i zbilansowanie podejścia. Mamy takie, a nie inne położenie geopolityczne i warunki środowiska naturalnego. Musimy więc myśleć o transformacji energetycznej jako o miksie wielu składowych. Niewątpliwie kluczowym elementem będą magazyny energii – ocenia.

Temat ten podnosiła również ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas konferencji EuroPOWER & OZE POWER. Zwróciła uwagę, że magazyny energii stanowią fundament nowoczesnej energetyki, a rząd planuje rozwój zarówno dużych instalacji, jak i przydomowych magazynów. Docelowo w Polsce ma powstać co najmniej 200 tys. takich obiektów. Polskie Sieci Elektroenergetyczne wydały już warunki przyłączeniowe dla magazynów energii o łącznej mocy ok. 40 GW.

Eksperci wskazują, że bez rozwoju technologii magazynowania nie będzie możliwe skuteczne przeprowadzenie transformacji energetycznej. Jak tłumaczy Angelika Szufel, chodzi zarówno o zwiększenie opłacalności takich inwestycji, jak i stworzenie odpowiednich regulacji umożliwiających rozwój wielkoskalowych magazynów energii.

Według Krzysztofa Mrozka z Polskiej Zielonej Sieci przyszły system energetyczny ma opierać się przede wszystkim na odnawialnych źródłach energii, magazynowaniu oraz lokalnym bilansowaniu produkcji i zużycia energii. Oznacza to wytwarzanie energii możliwie blisko miejsca jej wykorzystania oraz magazynowanie nadwyżek. – Będą to systemy bateryjne, ale też biogazownie i biometanownie, które wykorzystując zieloną energię produkowaną w ciągu dnia przez fotowoltaikę czy w wietrzny dzień przez wiatraki, będą produkowały biogaz, biometan. Następnie będzie on wykorzystywany wtedy, kiedy mocy ze słońca czy z wiatru w systemie nie będzie – wyjaśnia.

Specjaliści zwracają jednocześnie uwagę na brak spójnej strategii transformacji energetycznej, która uwzględniałaby nie tylko cele klimatyczne. – Musimy sprawnie budować local content. Transformacja energetyczna oznacza nie tylko zachowanie konkurencyjności, ale również budowanie odporności klimatycznej czy odporności na czynniki związane z bezpieczeństwem geopolitycznym. To obecnie powinien być nasz kluczowy cel – podkreśla Angelika Szufel.

Zdaniem Krzysztofa Mrozka obecna sytuacja geopolityczna i rosnące ceny paliw kopalnych pokazują, że uzależnienie od węgla, gazu i ropy nie gwarantuje bezpieczeństwa energetycznego. – Polska gospodarka, aby być konkurencyjna w Unii Europejskiej i na arenie światowej, musi być zielona i zdekarbonizowana. W związku z tym musimy przyspieszyć rozwój OZE i inwestycje w efektywność energetyczną. Z jednej strony zwiększać więc podaż zielonej energii w systemie, a z drugiej zmniejszać zapotrzebowanie na energię tam, gdzie to jest możliwe. Musimy też elektryfikować przemysł, żeby nie musiał być napędzany paliwami kopalnymi – przekonuje ekspert.

Jednym z elementów wspierających stabilność systemu w ocenie ekspertów mogą być społeczności energetyczne. W ostatnich latach liczba takich inicjatyw dynamicznie wzrosła. Obecnie zarejestrowanych jest ich ok. 670, podczas gdy jeszcze kilka lat temu było ich zaledwie kilka. Rozwój w tej kwestii wspierany jest m.in. ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – na ten cel przeznaczono 845 mln zł.

Projekt zaktualizowanego Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu zakłada dalsze ograniczanie zużycia węgla w kolejnych latach. W scenariuszu ambitnym zużycie tego surowca w 2030 r. ma wynieść 19,4 mln ton, a w 2040 r. spaść do 0,7 mln ton.

Krzysztof Mrozek uważa, że całkowite odejście od węgla w energetyce jest możliwe, choć będzie to proces rozłożony na lata. – Ale jako Polska mamy plan, jak odchodzić od węgla. On wciąż jest zbyt mało ambitny, ale jednak pokazuje ścieżkę dekarbonizacji, czyli odchodzenia od paliw kopalnych w naszej energetyce. Czy będziemy krajem bez węgla w energetyce? Tak, z całą pewnością, bo zasoby się kończą, wydobycie węgla jest coraz droższe i musimy sprowadzać go z zagranicy. W związku z tym jest to naturalna droga rozwoju samowystarczalnego i przystępnego cenowo systemu energetycznego – podsumowuje.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Wraz z rozszerzaniem obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur zmienia się sposób współpracy firm z freelancerami.

Faktura staje się elementem decyzji biznesowej

Wraz z rozszerzaniem obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur zmienia się sposób współpracy firm z freelancerami. Coraz częściej już na początku rozmów o realizacji projektu pojawia się pytanie nie tylko o doświadczenie, portfolio czy stawkę, ale również o sposób rozliczenia usługi. Faktura przestaje być formalnością wystawianą po zakończeniu zlecenia, a zaczyna odgrywać istotną rolę w procesie podejmowania decyzji przez klienta.

Od 1 kwietnia 2026 r. kolejne grupy przedsiębiorców zostały objęte obowiązkiem wystawiania dokumentów w systemie KSeF. Dla firm oznacza to dalszą cyfryzację procesów księgowych i większą kontrolę nad obiegiem dokumentów. W praktyce wpływa to także na oczekiwania wobec współpracowników zewnętrznych, w tym freelancerów.

W wielu przypadkach klient oczekuje dziś jasnej informacji już na etapie ustalania warunków współpracy — kto wystawi fakturę, na jakiej podstawie nastąpi rozliczenie oraz kiedy dokument trafi do systemu księgowego. Dla części wykonawców może to stanowić problem, szczególnie jeśli działalność prowadzona jest poza klasycznym modelem B2B.

Freelancer bez gotowego modelu rozliczeń może stracić zlecenie

Rynek pracy freelancerskiej coraz silniej powiązany jest z sektorem przedsiębiorstw. Najczęściej klientami freelancerów są obecnie małe i średnie firmy, mikroprzedsiębiorstwa oraz duże organizacje, dla których faktura stanowi standardowy element współpracy biznesowej. W takim środowisku kwestie formalne zaczynają mieć realny wpływ na konkurencyjność wykonawców.

Znaczenie rozliczeń szczególnie widoczne jest przy większych projektach. Coraz więcej zleceń przekracza wartość kilku tysięcy złotych, a przy takich budżetach brak możliwości szybkiego i przejrzystego wystawienia faktury może opóźnić płatność lub całkowicie zablokować współpracę. W praktyce może dojść do sytuacji, w której freelancer dysponujący odpowiednimi kompetencjami przegra z mniej doświadczoną konkurencją wyłącznie dlatego, że nie posiada przygotowanego modelu rozliczeń.

Zmienia się również moment, w którym kwestie formalne muszą zostać ustalone. Dotychczas często odkładano je do końca projektu. Obecnie coraz częściej stają się one jednym z pierwszych elementów negocjacji. Dla firm funkcjonujących w środowisku cyfrowego obiegu dokumentów brak jasnych zasad rozliczenia może oznaczać dodatkowe ryzyko organizacyjne i księgowe.

Rynek freelancingu rozwija się szybciej niż świadomość formalna

Polski rynek freelancingu od dawna przestał być wyłącznie formą dorywczej pracy. Coraz większą część wykonawców stanowią doświadczeni specjaliści realizujący projekty dla biznesu, często o dużej wartości i wysokim poziomie odpowiedzialności. Jednocześnie nie wszyscy funkcjonują w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej lub posiadają wiedzę dotyczącą alternatywnych sposobów rozliczania usług.

To właśnie brak przygotowania formalnego może stać się jednym z głównych wyzwań rynku w najbliższych latach. Wielu wykonawców dopiero w momencie finalizacji projektu orientuje się, że klient oczekuje konkretnego sposobu fakturowania lub pełnej zgodności z procedurami obowiązującymi w KSeF. W efekcie problem pojawia się wtedy, gdy zakres prac został już ustalony, budżet zaakceptowany, a firma oczekuje dokumentów umożliwiających rozliczenie kosztów.

Rozwój cyfrowych systemów księgowych powoduje, że kwestie administracyjne zaczynają być równie istotne jak terminowość czy jakość wykonania usługi. W praktyce oznacza to, że freelancerzy coraz częściej będą musieli traktować model rozliczeń jako integralną część swojej oferty zawodowej, a nie jedynie formalny dodatek do współpracy. Osoby wykonujące pracę w charakterze freelancera, które mają więcej pytań i wątpliwości związanych z KSeF, mogą otrzymać pomoc w zaufanym biurze rachunkowym.

opracowanie: kk

źródło: infor.pl

Wprowadzenie nowych przepisów ma na celu przede wszystkim zapewnienie, aby wsparcie finansowe trafiało do osób rzeczywiście spełniających kryteria dochodowe.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt nowelizacji przepisów, który ma usprawnić proces kontroli wniosków o dofinansowanie w ramach programu „Czyste Powietrze”. Celem zmian jest uszczelnienie systemu i wyeliminowanie nieprawidłowości przy przyznawaniu dotacji, których wysokość jest uzależniona od dochodów i liczby osób w gospodarstwie domowym. Zgodnie z opublikowanymi założeniami, które rząd zamierza przyjąć w drugim kwartale 2026 r., urzędnicy zyskają dostęp do szerokiego wachlarza baz danych, co pozwoli na precyzyjne ustalenie faktycznej sytuacji finansowej i bytowej wnioskodawców.

Głównym elementem nowej regulacji jest rozszerzenie uprawnień organów weryfikujących o możliwość korzystania z rejestru PESEL i ewidencji mieszkańców, a także przyznanie urzędnikom wglądu do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Porównanie liczby osób zgłoszonych do „systemu śmieciowego” z danymi podanymi we wniosku o dotację ma być skutecznym sposobem na wykrywanie rozbieżności dotyczących liczby mieszkańców danego budynku. Dotychczas brakowało jasnych podstaw prawnych do łączenia tych informacji, co ograniczało możliwości kontrolne gmin i ośrodków pomocy społecznej wydających zaświadczenia o dochodach.

Ponadto projekt przewiduje wprowadzenie dodatkowego mechanizmu w postaci wywiadów środowiskowych. Włodarze gmin, tacy jak wójtowie, burmistrzowie czy prezydenci miast, będą mogli zlecić przeprowadzenie takiego wywiadu w sytuacjach, gdy dostępne dane będą budzić uzasadnione wątpliwości lub okażą się niespójne. Ma to być rozwiązanie stosowane w ostateczności, gdy standardowe metody oparte na danych z ZUS, KRUS czy administracji skarbowej nie pozwolą na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy.

Wprowadzenie nowych przepisów ma na celu przede wszystkim zapewnienie, aby wsparcie finansowe trafiało do osób rzeczywiście spełniających kryteria dochodowe. Dla potencjalnych beneficjentów oznacza to konieczność zachowania szczególnej staranności przy wypełnianiu dokumentacji, ponieważ urzędnicy będą dysponować narzędziami pozwalającymi na szybkie i skuteczne potwierdzenie informacji o składzie osobowym gospodarstwa domowego.

fot. pixabay.com
oprac. /kp/

30 czerwca tego roku to ostateczny, przedłużony termin na złożenie wymaganej informacji o pomocy lub skorygowanie dokumentów wysłanych wcześniej.

Przedsiębiorcy i rolnicy, którzy w drugiej połowie 2024 r. korzystali z preferencyjnych stawek za energię elektryczną, muszą dopełnić formalności związanych z dokumentacją pomocy publicznej. Brak złożenia odpowiedniego oświadczenia lub pozostawienie w nim błędów może skutkować dotkliwymi konsekwencjami finansowymi, w tym koniecznością wstecznego opłacenia rachunków według znacznie wyższych stawek rynkowych.

Wsparcie państwa, obowiązujące od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r., gwarantowało wybranym grupom odbiorców cenę maksymalną na poziomie 693 zł/MWh. Z mechanizmu tego korzystały przede wszystkim mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz gospodarstwa rolne. Ponieważ obniżona stawka była traktowana jako pomoc publiczna (de minimis), jej przyznanie musi zostać formalnie udokumentowane zgodnie z przepisami ustawy o bonie energetycznym. Sprzedawcy energii nie mogą uznać uprawnień do zniżki automatycznie, bazując jedynie na dotychczasowej historii rozliczeń.

Kluczową datą dla beneficjentów tego wsparcia jest 30 czerwca 2026 r. Jest to ostateczny, przedłużony termin na złożenie wymaganej informacji o pomocy lub skorygowanie dokumentów wysłanych wcześniej. Możliwość poprawy oświadczeń jest szczególnie istotna dla osób, które w pierwotnym terminie popełniły błędy formalne, takie jak nieczytelne podpisy, pomyłki w numerach NIP czy literówki. Samodzielna weryfikacja poprawności dokumentacji leży w gestii odbiorcy, ponieważ błędne oświadczenie jest traktowane na równi z jego całkowitym brakiem.

Zignorowanie wezwań do uzupełnienia dokumentacji niesie za sobą ryzyko korekty faktur. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do stosowania ceny maksymalnej sprzedawcy energii przeliczą zużycie prądu z drugiej połowy 2024 r. według standardowych stawek zapisanych w umowach. Ze względu na dużą różnicę między ceną gwarantowaną a komercyjną dopłaty mogą wynosić od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Proces składania dokumentów został uproszczony przez firmy energetyczne. Odbiorcy mogą przekazać niezbędne formularze za pośrednictwem elektronicznych biur obsługi klienta, drogą mailową, listowną lub osobiście w placówkach stacjonarnych.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Polska jako pierwszy kraj Unii Europejskiej podpisała z KE umowę SAFE. Ok. 90% środków ma zostać skierowanych do polskich przedsiębiorstw.

Rynek pracy w Polsce szybko reaguje na rozwój sektora obronnego i planowane wielomiliardowe inwestycje związane z bezpieczeństwem państwa. Jak wynika z analiz Grupy Progres, w momencie finalizacji programu SAFE i podpisania przez Polskę umowy z Komisją Europejską na portalach rekrutacyjnych pojawiło się ponad 1400 ofert pracy związanych z przemysłem obronnym i firmami współpracującymi z branżą zbrojeniową. Eksperci przewidują, że w kolejnych miesiącach liczba rekrutacji będzie systematycznie rosnąć.

8 maja Polska jako pierwszy kraj Unii Europejskiej podpisała z KE umowę SAFE. Do 2030 r. do kraju ma trafić niemal 44 mld euro przeznaczonych m.in. na rozwój systemów obronnych, realizację projektu Tarcza Wschód, ochronę infrastruktury krytycznej, obronę przeciwlotniczą i technologie związane z cyberbezpieczeństwem. Według szacunków ok. 90% środków ma zostać skierowanych do polskich przedsiębiorstw.

Jak podkreśla prezeska Grupy Progres Magda Dąbrowska, firmy rozpoczęły przygotowania do zwiększania zatrudnienia jeszcze przed formalnym podpisaniem umowy. – W ciągu zaledwie jednej doby na portalach rekrutacyjnych pojawiło się niemal półtora tysiąca ofert pracy związanych z sektorem obronnym i branżami współpracującymi. Dziś widzimy już wyraźny wzrost liczby ofert pracy w sektorze obronnym i branżach współpracujących – wskazuje.

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że już teraz sektor bezpieczeństwa i obronności zatrudnia w Polsce setki tysięcy osób. Pod koniec listopada 2025 r. przy produkcji broni i amunicji pracowało blisko 8,9 tys. osób, natomiast w produkcji statków powietrznych, kosmicznych i podobnych maszyn zatrudnionych było ponad 22,8 tys. pracowników. Tysiące osób pracują również przy produkcji wojskowych pojazdów bojowych (1548), naprawie i konserwacji statków powietrznych (5599) oraz obsłudze systemów bezpieczeństwa (15 755). Łączne zatrudnienie w sektorze administracji publicznej i obrony narodowej przekracza milion osób, z czego ponad 230 tys. pracuje bezpośrednio w obronie.

Dane Grupy Progres wskazują, że obecnie największe zapotrzebowanie dotyczy operatorów CNC, monterów, spawaczy, automatyków, elektromechaników, logistyków, programistów maszyn produkcyjnych oraz specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa. Firmy poszukują także techników utrzymania ruchu, kontrolerów jakości, magazynierów i pracowników obsługujących nowoczesne linie technologiczne. Coraz więcej ofert pojawia się również w branży IT, analizie danych, technologiach związanych z dronami i systemami bezzałogowymi. Rosnące inwestycje zwiększają też zapotrzebowanie na inżynierów zajmujących się systemami elektronicznymi, technologiami radarowymi, automatyką przemysłową i projektowaniem infrastruktury krytycznej. – Rekrutacje kierowane są zarówno do doświadczonych specjalistów, jak i absolwentów szkół technicznych, branżowych oraz uczelni wyższych. Firmy coraz częściej deklarują gotowość do przyuczania nowych pracowników i finansowania szkoleń zawodowych, ponieważ skala planowanych inwestycji powoduje, że rynek już dziś odczuwa niedobór wykwalifikowanej kadry – tłumaczy Magda Dąbrowska.

Według raportu Deloitte do 2035 r. polski przemysł obronny i wojsko mogą potrzebować nawet 250 tys. nowych pracowników. W dniu podpisania umowy SAFE tylko w Polskiej Grupie Zbrojeniowej dostępnych było ponad 200 ofert pracy. Ponadto w drugiej połowie 2024 r. i pierwszej połowie 2025 r. do Centralnej Bazy Ofert Pracy wpłynęło ponad 17 tys. ofert związanych z bezpieczeństwem i służbami mundurowymi.

Tymczasem liczba absolwentów szkolnictwa branżowego przygotowanych do pracy w tym sektorze jest niewystarczająca – według danych było to jedynie 175 osób. W ocenie Magdy Dąbrowskiej firmy będą coraz intensywniej inwestować w programy szkoleniowe i pozyskiwanie pracowników z innych gałęzi przemysłu, zwłaszcza z obszaru produkcji, automatyki, logistyki i nowych technologii.

Rozwój sektora obronnego wpływa także na poziom wynagrodzeń. Pracownicy produkcyjni mogą obecnie liczyć na pensje wynoszące od ok. 8 do 11 tys. zł brutto miesięcznie. Wynagrodzenia specjalistów zatrudnionych przy strategicznych projektach przekraczają 14 tys. zł brutto, natomiast doświadczeni inżynierowie i eksperci techniczni mogą zarabiać od 12 do nawet 20 tys. zł brutto miesięcznie.

– Sektor obronny ma szansę stać się jednym z najlepiej wynagradzanych obszarów przemysłu. Firmy konkurują dziś o pracowników nie tylko między sobą, ale także z branżą lotniczą, automotive czy nowymi technologiami. To przekłada się na szybszy wzrost płac i bardziej atrakcyjne warunki zatrudnienia – podsumowuje Magda Dąbrowska. Analitycy Grupy Progres prognozują, że uruchomienie środków z programu SAFE przełoży się nie tylko na rozwój największych spółek zbrojeniowych, ale również na wzrost zatrudnienia wśród podwykonawców oraz firm działających w obszarze transportu, energetyki, infrastruktury, IT i nowoczesnych usług przemysłowych.

Firmy z tego sektora będą szukały pracowników również w Raciborzu. Na terenie po Rafako odbywa się już produkcja specjalistycznych pojazdów dla wojska, a zatrudnienie ma wzrosnąć z obecnych 80 do 500 osób. Czytaj więcej: Nowe życie terenów po Rafako. Jelcz i Rosomak ruszają z produkcją w Raciborzu

fot. arch. red.
oprac. /kp/

67% firm pozytywnie ocenia korzystanie z AI podczas przygotowań do spotkania, a 57% akceptuje pomoc sztucznej inteligencji przy tworzeniu CV.

Sztuczna inteligencja coraz mocniej wpływa na rynek pracy i procesy rekrutacyjne, jednak wiele firm nadal nie posiada jasnych zasad dotyczących korzystania z AI przez kandydatów. Tymczasem z narzędzi tych korzysta niemal co druga osoba, wspierając się nimi na etapie tworzenia dokumentów aplikacyjnych i podczas przygotowań do spotkań rekrutacyjnych

Jedynie 7% przedsiębiorstw w Polsce wdrożyło i komunikuje kandydatom politykę wykorzystania sztucznej inteligencji podczas rekrutacji – wynika z raportu „Od candidate do shared experience. Partnerskie relacje z kandydatami w zmieniającym się świecie” przygotowanego przez Pracuj.pl. Jednocześnie niemal połowa kandydatów korzysta z narzędzi opartych na AI na różnych etapach ubiegania się o pracę – 48% respondentów przyznało, że używało sztucznej inteligencji m.in. do przygotowania CV lub przygotowania się do rozmowy kwalifikacyjnej. Dla 43% badanych takie działanie jest naturalnym sposobem zwiększenia swoich szans na rynku pracy.

Raport pokazuje jednak wyraźne różnice pomiędzy podejściem kandydatów a oczekiwaniami rekruterów. Firmy najczęściej akceptują wykorzystanie AI jako wsparcia w przygotowaniu do rozmowy kwalifikacyjnej (67%) lub tworzeniu dokumentów aplikacyjnych (57%). Znacznie mniej przychylne podejście dotyczy jednak późniejszych etapów. Tylko 19% rekruterów akceptuje wykorzystanie AI przy wykonywaniu zadań rekrutacyjnych, a 3% zgadza się na korzystanie z takich narzędzi podczas odpowiadania na pytania w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że brak jednoznacznych zasad powoduje, iż kandydaci i pracodawcy często funkcjonują w niepewności. Wielu kandydatów obawia się negatywnej oceny ze strony rekruterów – 45% respondentów uważa, że korzystanie z AI mogłoby zostać odebrane jako próba oszustwa lub brak samodzielności.

Na potrzebę tworzenia jasnych zasad dotyczących wykorzystywania sztucznej inteligencji w procesach rekrutacyjnych zwraca uwagę Kacper Lasota, Head of Talent Acquisition w XTB. Jak podkreśla, firmy powinny wyraźnie określać, w jakich sytuacjach korzystanie z AI jest dopuszczalne, a kiedy nie. – Na przykład: research, przygotowanie i redakcja CV są dozwolone. Niedozwolone są natomiast odpowiedzi w trakcie rozmowy generowane przez AI. W trakcie rekrutacji technicznych oczywiste jest, że zadajemy pytanie o technologię, jeśli inżynier nie ma o niej pojęcia, próbuje po prostu czytać z ekranu, by udawać, że ma odpowiednią wiedzę. Wymaga to przebudowania metod oceniania, a nie samej walki ze sztuczną inteligencją. Jeśli wysyłamy zadanie domowe albo przeprowadzamy live case study, wyraźnie komunikujemy, że korzystanie z AI w trakcie rozwiązywania na żywo jest zabronione. Jeżeli o tym nie mówimy, w domyśle wyrażamy zgodę na użycie narzędzi. W przypadku konkretnych etapów zaznaczamy brak zgody na AI, ponieważ chcemy poznać proces myślowy kandydata – tłumaczy ekspert.

Badanie wskazuje również na rosnące obawy związane z wpływem sztucznej inteligencji na przyszłość zawodową. Osoby korzystające z AI w pracy częściej deklarują lęk o swoją sytuację zawodową (45%) niż ci, którzy z takich narzędzi nie korzystają (29%). Połowa respondentów oczekuje również od pracodawców jasnych informacji na temat tego, jak rozwój sztucznej inteligencji wpłynie na stanowiska pracy.

Eksperci zwracają uwagę, że problem ma charakter globalny. Według danych firmy McKinsey & Company już 80% przedsiębiorstw na świecie korzysta z generatywnej sztucznej inteligencji. Mimo to niewiele organizacji w Polsce posiada formalne procedury regulujące użycie AI w rekrutacji.

Raport pokazuje także, że firmy rzadko monitorują swój wizerunek w popularnych modelach językowych, takich jak OpenAI czy Google. Zaledwie 2% rekruterów sprawdza, jakie informacje na temat ich organizacji prezentują narzędzia takie jak ChatGPT czy Gemini, natomiast 61% firm nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.

– Widzimy wyraźnie, że rynek pracy znalazł się w momencie przejściowym. Z jednej strony kandydaci coraz częściej traktują AI jako naturalne narzędzie wspierające ich w procesie rekrutacji, z drugiej – organizacje nie zawsze nadążają za tymi zmianami na poziomie zasad i komunikacji. Brak jasnych reguł sprawia, że zamiast budować transparentność, wprowadzamy niepewność i dystans między stronami. W odpowiedzi na te wyzwania coraz większego znaczenia nabiera tworzenie jasnych i komunikowanych zasad korzystania z AI. To one mogą stać się podstawą do budowania bardziej partnerskich relacji w rekrutacji – opartych na transparentności i wzajemnym zrozumieniu – podsumowuje Alina Michałek, HR Business Partner w Pracuj.pl.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Ponad 80% Polaków korzysta już z systemu kaucyjnego lub planuje rozpocząć korzystanie z niego w najbliższym czasie.

Od momentu uruchomienia systemu kaucyjnego w Polsce zebrano już ponad miliard opakowań. Jak przekazało Ministerstwo Klimatu i Środowiska, dynamicznie rozwija się również sieć punktów zbiórki działających w całym kraju.

Obecnie funkcjonuje ok. 57 tys. miejsc, w których można oddać opakowania objęte systemem kaucyjnym. Wśród nich znajduje się 12,5 tys. punktów wyposażonych w automaty do zwrotu opakowań. Jeszcze dwa tygodnie wcześniej takich urządzeń było ok. 9,5 tys. Coraz większy udział w systemie mają także małe sklepy – ok. 32 tys. punktów stanowią placówki o powierzchni poniżej 200 m².

– Od startu systemu kaucyjnego zebrano już ponad miliard opakowań – podkreśliła wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska. Dodała, że podstawą funkcjonowania systemu jest zasada, zgodnie z którą "kaucja podąża za opakowaniem". – To przejrzysty i sprawiedliwy obieg, w którym każda złotówka ma swoje miejsce i pozostaje pod stałym nadzorem. Na każdym etapie łańcucha – od producenta, przez hurtownię i sklep, aż po klienta zwracającego opakowanie – podmioty same dbają o prawidłowość całego procesu – zaznaczyła.

Przypomniała także, że środki pochodzące z niezwróconej kaucji mogą być wykorzystywane wyłącznie na potrzeby funkcjonowania systemu. Obejmują one m.in. koszty logistyki, transportu, administracji i wynagrodzenia dla sklepów obsługujących zwroty opakowań.

Pod koniec kwietnia ministerstwo informowało, że od początku działania systemu do obrotu trafiło ok. 2,8 mld opakowań, natomiast liczba zebranych odpadów opakowaniowych wyniosła ok. 800 mln sztuk.

Rosnące zainteresowanie systemem potwierdzają także wyniki badania przeprowadzonego przez Agencję Badawczą PBS dla Krajowego Systemu Kaucyjnego „Zwrotka”. Z badania wynika, że ponad 80% Polaków korzysta już z systemu kaucyjnego lub planuje rozpocząć korzystanie z niego w najbliższym czasie. 62,3% ankietowanych zadeklarowało, że już zwraca opakowania objęte kaucją i zamierza robić to nadal. Kolejne 18,8% planuje dołączyć do systemu, z kolei 10,4% respondentów przyznało, że nie zamierza korzystać z tego rozwiązania.

Większość badanych deklaruje również dobrą znajomość zasad funkcjonowania systemu – taką odpowiedź wskazało 71,8% uczestników badania. Ponadto 77,5% respondentów rozumie, że celem systemu jest ograniczenie ilości odpadów i zwiększenie poziomu recyklingu. 63,5% ankietowanych przyznało natomiast, że dzięki nowym zasadom rzadziej wyrzuca opakowania po napojach do zwykłych koszy na śmieci.

fot. unsplash.com
oprac. /kp/

Najwyższy odsetek osób pracujących w weekendy odnotowano w Grecji (41%), na Malcie i Cyprze (po 32%) oraz we Włoszech (31%).

Polska należy do krajów Unii Europejskiej, w których praca w weekendy wykonywana jest najrzadziej. Według najnowszych danych jedynie 8% pracujących deklaruje wykonywanie obowiązków zawodowych w soboty lub niedziele. To trzeci najniższy wynik we Wspólnocie, po Litwie i Węgrzech. Dla porównania – średnia unijna wynosi nieco ponad 20%.

Najwyższy odsetek osób pracujących w weekendy odnotowano w krajach południowej Europy. W Grecji dotyczy to 41% pracowników, na Malcie i Cyprze po 32%, a we Włoszech 31%. W większości państw UE nieco częściej w weekendy pracują mężczyźni niż kobiety, choć różnice są niewielkie, poniżej 2 p.p. Podobnie sytuacja wygląda w Polsce, gdzie pracę w weekendy deklaruje 8% mężczyzn i 7% kobiet.

Jak zwraca uwagę Anna Szymańska, kierowniczka Zespołu Wsparcia Badań w Polskim Instytucie Ekonomicznym, wykonywanie pracy w weekendy znacznie częściej dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą niż pracowników etatowych. W całej Unii Europejskiej weekendową pracę deklaruje średnio 19% zatrudnionych na etacie, 36% samozatrudnionych bez pracowników i 46% właścicieli firm zatrudniających pracowników. – W Polsce, odwrotnie niż w większości krajów UE, najwyższy udział pracujących w weekendy występuje wśród osób samozatrudnionych niezatrudniających pracowników (23% vs. 15% wśród osób zatrudniających pracowników) – wskazuje ekspertka.

Najczęściej w weekendy pracują osoby zatrudnione w usługach i handlu oraz wykwalifikowani pracownicy rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa – w całej Unii Europejskiej odsetek ten wynosi odpowiednio 48% i 47%. Najrzadziej weekendowa praca dotyczy z kolei pracowników administracyjnych (10%). W Polsce także wyróżniają się pracownicy rolnictwa, wśród których 46% wykonuje obowiązki zawodowe również w weekendy. Z kolei w sektorze usług i sprzedaży odsetek ten jest wyraźnie niższy od średniej unijnej i wynosi 16%.

Anna Szymańska podkreśla, że w ostatnich latach w większości państw UE obserwowany jest spadek liczby osób pracujących w weekendy. – Od 2015 r. ten odsetek obniżył się w UE średnio o ponad 5 p.p. W Polsce udział takich osób zmniejszył się prawie o połowę (z 15%). Największe spadki w porównaniu z 2015 r. odnotowano w Holandii i na Litwie (po 15 p.p.). Odwrotna sytuacja miała miejsce w Portugalii, w której udział pracujących w weekendy wzrósł aż o 12 p.p. – wymienia przedstawicielka PIE.

Jak wyjaśnia, różnice pomiędzy krajami wynikają przede wszystkim ze struktury gospodarki. – Najwyższy udział pracujących w weekendy mają kraje południowej Europy, w której silnie rozwinięty jest sektor turystyczny, wymagający świadczenia usług przez siedem dni w tygodniu. Na drugim biegunie znajdują się kraje Europy Środkowo-Wschodniej, w których w większości przypadków udział turystyki w gospodarce jest wyraźnie niższy, istnieje też silnie zakorzeniona tradycja „wolnych niedziel”. W Polsce dodatkowym czynnikiem powodującym niższy udział pracy w weekendy, szczególnie wśród pracowników usług i handlu, jest wprowadzony w 2018 r., restrykcyjny na tle regulacji z innych państw, zakaz handlu w niedziele. Niestety, w Polsce niski udział pracujących w weekendy idzie w parze z dużą liczbą godzin przepracowanych w tygodniu, co może wpływać na przeciążenie pracą i zakłócenie work-life balance polskich pracowników – podsumowuje Anna Szymańska.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Największe zaległości dotyczą branży transportowej, ale wysokie zadłużenie odnotowano także w handlu i przemyśle.

Coraz więcej przedsiębiorców ma problemy z terminową spłatą leasingu. Jak wynika z danych Krajowego Rejestru Długów, ponad 13 tys. firm zalega z płatnościami wobec leasingodawców, a łączna kwota zadłużenia przekracza 1,3 mld zł. Największą grupę niesolidnych klientów stanowią jednoosobowe działalności gospodarcze, które odpowiadają za blisko 56% wszystkich przypadków odnotowanych w rejestrze.

Największe zaległości dotyczą branży transportowej – prawie 3 tys. przedsiębiorstw ma do oddania leasingodawcom ok. 330 mln zł. Sektor ten znajduje się obecnie pod silną presją kosztową i regulacyjną, co wpływa na problemy z utrzymaniem płynności finansowej. Przewoźnicy zwracają uwagę przede wszystkim na rosnące ceny paliw i opłat drogowych, spadające stawki za zlecenia i coraz wyższe koszty utrzymania floty. Wysokie zadłużenie odnotowano także w handlu, gdzie zaległości sięgają 229 mln zł, oraz w przemyśle, którego firmy mają do spłaty 156 mln zł.

Najwięcej nierzetelnych leasingobiorców działa w woj. mazowieckim – tamtejsze firmy są winne leasingodawcom łącznie 324 mln zł. Drugie miejsce zajmuje woj. śląskie z zadłużeniem wynoszącym 138 mln zł, a w wielkopolskim przedsiębiorcy mają do oddania 127 mln zł. Najmniejsze zaległości odnotowano z kolei w woj. opolskim, gdzie zadłużenie wynosi 15,7 mln zł.

Dane organizacji Leaseurope pokazują, że leasing pozostaje jednym z najważniejszych źródeł finansowania inwestycji przedsiębiorstw w Polsce. W ten sposób finansowanych jest ok. 44% firmowych inwestycji, co stanowi najwyższy wynik w Europie. 70% klientów branży stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa.

Eksperci podkreślają, że osoby rozpoczynające prowadzenie własnego biznesu powinny ostrożnie podejmować decyzje dotyczące leasingu kosztownych pojazdów. – Przedsiębiorcy, którzy dopiero zaczynają działalność, powinni dobrze przemyśleć, czy nowy, drogi samochód rzeczywiście jest im niezbędny do jej prowadzenia – komentuje Mateusz Lasota z Kaczmarski Inkasso. Jego zdaniem nie należy opierać decyzji jedynie na chwilowym wzroście przychodów, a ocenić swoje możliwości finansowe w dłuższej perspektywie.

Jak wyjaśnia ekspert, w przypadku problemów ze spłatą rat firmy leasingowe najpierw próbują rozwiązać sprawę przez windykację polubowną. Jeśli jednak dochodzi do wypowiedzenia umowy, kluczowe znaczenie ma odzyskanie przedmiotu leasingu, np. samochodu. – Jeśli nie zostanie on zwrócony, firma leasingowa poniesie stratę. Dlatego sprawne przejęcie i zabezpieczenie pojazdu bądź sprzętu jest jednym z najważniejszych działań windykacyjnych na tym etapie postępowania – tłumaczy Mateusz Lasota.

Mimo rosnących zaległości sektor leasingowy nadal notuje wzrosty. Z danych Związku Polskiego Leasingu wynika, że w ubiegłym roku branża sfinansowała inwestycje o wartości blisko 120 mld zł, a cały rynek urósł o 8% rok do roku. Prognozy wskazują, że podobne tempo wzrostu może utrzymać się także w tym roku.

Od tego roku limit kosztów w leasingu samochodów osobowych zależy od emisji dwutlenku węgla. Dla aut emitujących co najmniej 50 g CO2 na kilometr limit wyniesie 100 tys. zł. W przypadku pojazdów o niższej emisji będzie to 150 tys. zł, natomiast dla samochodów elektrycznych i wodorowych przewidziano limit na poziomie 225 tys. zł.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Dzięki współpracy różnych instytucji osoby zainteresowane mogą uzyskać informacje dotyczące m.in. możliwości rozwoju zawodowego czy dostępnych dofinansowań.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął kolejną edycję ogólnopolskiej akcji skierowanej do osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin oraz opiekunów. W maju i czerwcu w oddziałach ZUS w całym kraju, w tym także w regionie, odbywają się spotkania informacyjne, konsultacje i dyżury ekspertów. Tegoroczna odsłona wydarzenia przebiega pod hasłem „Wsparcie na każdym etapie życia”.

Celem inicjatywy jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz przekazywanie informacji dotyczących praw i dostępnych form pomocy, w tym świadczeń finansowych dla osób z niepełnosprawnościami. Program został przygotowany we współpracy z partnerami i lokalnymi instytucjami, a uczestnicy mogą liczyć na praktyczne porady i wsparcie ekspertów. Podczas spotkań pracownicy ZUS wyjaśniają zasady przyznawania świadczeń i udzielają informacji dotyczących ubezpieczeń społecznych. Uczestnicy mogą również dowiedzieć się, jak korzystać z elektronicznych usług ZUS, w tym platformy eZUS oraz aplikacji mobilnej mZUS.

W organizację wydarzenia zaangażowały się także Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowy Fundusz Zdrowia i Biuro Rzecznika Praw Pacjenta. Dzięki współpracy różnych instytucji osoby zainteresowane mogą uzyskać informacje dotyczące m.in. możliwości rozwoju zawodowego, dostępnych dofinansowań ze środków publicznych, leczenia uzdrowiskowego czy praw pacjenta w systemie ochrony zdrowia.

Akcja prowadzona jest na terenie całego kraju. Harmonogram wydarzeń dostępny jest na stronie internetowej ZUS. W województwie śląskim działania organizują oddziały w Bielsku-Białej, Chorzowie, Częstochowie, Rybniku, Sosnowcu i Zabrzu. Lista wydarzeń jest na bieżąco aktualizowana.

W ramach działań prowadzonych przez oddział ZUS w Rybniku zaplanowano m.in. terenowe punkty konsultacyjne w Żorach, Pszowie, Raciborzu, Rybniku, Godowie i Kuźni Raciborskiej. Podczas wydarzeń eksperci będą udzielać porad indywidualnych i promować materiały informacyjne przygotowane specjalnie z okazji Dni Osób z Niepełnosprawnościami. W programie znalazły się również targi pracy organizowane w Rybniku i Tychach. ZUS zaprezentuje tam oferty praktyk i staży z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz przedstawi informacje dotyczące dostępności swoich placówek.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przejrzystość płac nie jest wśród najważniejszych priorytetów pracodawców – tylko 18% wskazuje ten obszar jako jedno z kluczowych zagadnień na 2026 r.

Do 7 czerwca państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek wdrożenia przepisów wynikających z dyrektywy dotyczącej przejrzystości wynagrodzeń. Polska częściowo wprowadziła już nowe regulacje, m.in. dotyczące stosowania neutralnych nazw stanowisk w ogłoszeniach o pracę i publikowania widełek płacowych. Nadal jednak trwają prace nad pełną implementacją unijnych przepisów, a w ocenie ekspertów ustawowy termin nie zostanie dotrzymany.

W tym tygodniu opublikowano nowy projekt ustawy wdrażającej dyrektywę do polskiego prawa. Zakłada on sześciomiesięczne vacatio legis, co oznacza, że pracodawcy otrzymają dodatkowy czas na przygotowanie się do nowych obowiązków. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami ministerstwa nowe przepisy miałyby wejść w życie od początku 2027 r.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2023/970 nakłada na pracodawców szereg nowych obowiązków związanych z transparentnością wynagrodzeń. Każdy pracownik będzie mógł wystąpić do firmy z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących średnich poziomów wynagrodzeń osób wykonujących tę samą lub porównywalną pracę z podziałem na płeć. Dodatkowo przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 100 pracowników będą zobowiązane do regularnego raportowania luki płacowej.

Katarzyna Wilczyk, starszy prawnik w Kancelarii Raczkowski, podkreśla, że przygotowanie organizacji do nowych regulacji może być procesem czasochłonnym. Firmy będą musiały zweryfikować systemy wynagrodzeń, przeanalizować kryteria przyznawania podwyżek i sprawdzić, czy występujące różnice płacowe mają obiektywne uzasadnienie. – Konieczne będzie także ułożenie procesu udzielania informacji indywidualnych o poziomie wynagrodzenia. Ten proces należy zacząć od analizy wszystkich składników wynagrodzenia i świadczeń związanych z pracą – nie wszystkie bowiem trzeba będzie uwzględniać na potrzeby udzielania informacji. Podobnie w przypadku liczenia luki płacowej – już teraz warto sprawdzić, czy luka u nas występuje, a jeśli tak, to na jakim poziomie i czy mamy obiektywne powody do różnicowania wynagrodzeń pracowników – tłumaczy.

Szczególne wyzwania mogą pojawić się w grupach kapitałowych. Nowe przepisy mogą umożliwić porównywanie wynagrodzeń pracowników pomiędzy spółkami należącymi do jednej grupy, także międzynarodowej, jeśli zasady wynagradzania są ustalane centralnie przez jeden podmiot.

Mimo że temat przejrzystości wynagrodzeń jest obecny w debacie publicznej od kilku lat, badanie „2026 HR & Payroll Pulse” SD Worx pokazuje, że świadomość pracowników w tym zakresie pozostaje ograniczona. 58% respondentów w Polsce i 66% w Europie deklaruje, że nie zna zapisów dyrektywy i nie wie, jakie prawa będą im przysługiwać. Badanie wskazuje również na niski poziom satysfakcji pracowników z obecnych zasad wynagradzania. 32% Polaków uważa, że ich pensja nie odpowiada wykonywanej pracy, a 48% ocenia swoje zarobki jako uczciwe w porównaniu z wynagrodzeniami osób zatrudnionych na podobnych stanowiskach w tej samej firmie.

Z danych wynika także, że przejrzystość płac nie znajduje się obecnie wśród najważniejszych priorytetów pracodawców – tylko 18% polskich firm wskazuje ten obszar jako jedno z pięciu kluczowych zagadnień dotyczących polityki wynagrodzeń na 2026 r. Jednocześnie 74% deklaruje świadomość istnienia unijnej dyrektywy, choć jedynie niewielka część przedsiębiorstw oferuje pracownikom konkretne narzędzia zwiększające transparentność płac, takie jak jawne widełki wynagrodzeń czy określone poziomy płac dla poszczególnych stanowisk (19%). Ponadto jedynie 63% pracodawców jest przekonanych o sprawiedliwości swoich systemów płac, podczas gdy 18% przyznaje się do braku uczciwości w tym zakresie.

64% menedżerów HR w Polsce i 62% w Europie deklaruje, że ich organizacje są przygotowane do wdrożenia nowych przepisów, jednak poziom gotowości różni się w zależności od wielkości firmy. Najlepiej oceniają się największe przedsiębiorstwa, zatrudniające ponad tysiąc osób (68%), natomiast mniejsze firmy znacznie częściej wskazują na trudności związane z dostosowaniem się do nowych wymogów (52%).

Transparentność wynagrodzeń staje się coraz ważniejszym elementem budowania konkurencyjności pracodawców – według badania 74% polskich pracowników uznaje przejrzystość płac za istotny czynnik przy wyborze miejsca zatrudnienia. W ocenie Pauliny Zasempy, People Country Lead w SD Worx Poland, istnieje wiele obszarów, które zarówno pracodawcy, jak i pracownicy muszą nadrobić. – Jednocześnie jest to element, który będzie wzmacniał konkurencyjność pracodawców, ponieważ już dziś 3 na 4 Polek i Polaków wskazuje właśnie przejrzystość wynagrodzeń jako aspekt decydujący o wyborze miejsca pracy. Aby pozostać konkurencyjnym na rynku, warto już teraz podejmować działania, które przybliżą organizację do transparentności, m.in. wartościując stanowisk, czy przygotowując tabele wynagrodzeń zasadniczych, zanim jeszcze przepisy dyrektywy UE zostaną w pełni wdrożone do prawa krajowego. Warto wykorzystać potencjał i możliwości, które oferują nam nowoczesne technologie i sztuczna inteligencja. Przeniesienie danych z formy papierowej lub arkuszy Excel do profesjonalnych systemów HR może w mierzalny sposób usprawnić przygotowanie działów kadr i płac na nowe obowiązki, takie jak raportowanie związane z dyrektywą o przejrzystości wynagrodzeń – podsumowuje Paulina Zasempa.

Zdaniem prof. Andrzeja Falkowskiego, psychologa biznesu i kierownika Katedry Psychologii Ekonomicznej i Biznesu Uniwersytetu SWPS w Warszawie, nowe przepisy początkowo mogą wywołać napięcia wśród pracowników i wpłynąć na ich poczucie satysfakcji z pracy. Czytaj więcej: Jawność płac w firmach od czerwca. Mogą pojawić się konflikty

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Najwyższy poziom zadowolenia z płac odnotowano w sektorze energetyki i usług komunalnych oraz w branży IT i nowych technologii.

Większość Polaków pozytywnie ocenia wysokość swoich wynagrodzeń. Zadowolenie z zarobków deklaruje obecnie 69% respondentów, co oznacza wzrost o 7 p.p. w porównaniu z ubiegłym rokiem – wynika z najnowszych danych opublikowanych przez ManpowerGroup. Natomiast 25% badanych przyznaje, że nie jest usatysfakcjonowanych poziomem swoich dochodów – to o 5 p.p. mniej niż w 2025 r. – Coraz więcej osób jest zadowolonych, bo średnie wynagrodzenia rosną o ponad 6% w skali roku. Jednocześnie inflacja jest dwa razy niższa niż wzrost płac. Oznacza to, że pensje rosną szybciej niż ceny, więc realnie pracownicy mają więcej pieniędzy niż zabiera im inflacja – tłumaczy Rafał Mróz, ekspert rynku pracy w Manpower.

Największą satysfakcję z wysokości wynagrodzenia deklarują osoby pracujące w trybie zdalnym i hybrydowym. W pierwszej grupie pozytywnie swoje zarobki ocenia 79% ankietowanych, natomiast w drugiej – 75%. Nieco niższy poziom zadowolenia odnotowano wśród osób pracujących stacjonarnie z własnego wyboru (70%). Najgorzej swoją sytuację finansową postrzegają pracownicy wykonujący obowiązki wyłącznie w siedzibie firmy, bez możliwości wyboru modelu pracy (57%).

Rafał Mróz zwraca uwagę, że model wykonywania obowiązków często wiąże się z rodzajem stanowiska i poziomem wynagrodzenia. Praca zdalna i hybrydowa częściej dotyczy specjalistów i pracowników wykwalifikowanych, natomiast praca stacjonarna obejmuje w dużej mierze stanowiska produkcyjne i proste prace fizyczne, gdzie płace są zwykle niższe i często nie przekraczają ustawowego minimum. – Według danych w 2025 r. 13% pracowników otrzymywało minimalne wynagrodzenie. Szybki i znaczący wzrost stawki minimalnej powoduje, że coraz więcej osób będzie takie płace otrzymywało. Nic więc dziwnego, że osoby zarabiające minimalną krajową najczęściej deklarują chęć zarabiania więcej. Do minusów pracy stacjonarnej należy również doliczyć wyższe koszty dojazdu do pracy oraz czas poświęcany na przemieszczanie się – wyjaśnia Rafał Mróz.

Badanie wskazuje również na różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami. Zadowolenie z wynagrodzenia deklaruje 71% panów i 66% pań. Zdaniem eksperta może mieć to związek z utrzymującą się luką płacową. Według danych Eurostatu kobiety w Polsce nadal zarabiają mniej od mężczyzn o 7,8%, co przekłada się na niższy poziom satysfakcji finansowej. Z kolei analiza wyników pod względem wieku pokazuje, że najbardziej zadowolone z wysokości zarobków są osoby należące do pokolenia Z – w tej grupie pozytywną ocenę swoich dochodów wyraziło 84% respondentów. Wysokie wskaźniki odnotowano również wśród millenialsów (76%) i przedstawicieli pokolenia baby boomers (69%). Najmniej usatysfakcjonowani okazali się przedstawiciele pokolenia X (55%). – Po pierwsze młodzi ludzie częściej pracują w zawodach nowych, choćby w branży IT, gdzie wynagrodzenie jest wyższe od średniej krajowej. Po drugie młodsze pokolenia odważniej poruszają się po rynku pracy i częściej zmieniają pracę. Czasem właśnie ze względu na większe wynagrodzenia. Pokolenie X znacznie rzadziej decyduje się na zmianę pracy, jeśli nie jest do tego zmuszone, rzadziej też migruje do większych ośrodków miejskich, gdzie szans na lepszą, bardziej rozwojową i lepiej płatną pracę jest więcej – wskazuje Rafał Mróz.

Najwyższy poziom zadowolenia z płac odnotowano w sektorze energetyki i usług komunalnych (91%) oraz w branży IT i nowych technologii (85%). Dobrze swoje wynagrodzenia oceniają także pracownicy finansów, nieruchomości, transportu, logistyki i motoryzacji (po 76%). Najwięcej niezadowolonych respondentów pracuje natomiast w sektorze dóbr i usług konsumpcyjnych (34%) oraz w usługach komunikacyjnych (32%).

Badanie uwzględniło również wpływ wielkości przedsiębiorstwa na ocenę wynagrodzenia. Najbardziej zadowoleni okazali się pracownicy małych firm (77%). W średnich i dużych przedsiębiorstwach poziom satysfakcji był zbliżony (po 70%), natomiast najniższy odnotowano w mikrofirmach (57%). Zdaniem przedstawiciela ManpowerGroup większe organizacje częściej zapewniają stabilność finansową i bardziej przewidywalne systemy wynagrodzeń. – Pozwala im to utrzymać konkurencyjność, co przy ilościowo większych potrzebach, zapewnia napływ nowych pracowników. Najwyższa satysfakcja, obserwowana w małych firmach może wynikać z faktu, że istotną rolę odgrywają tam relacje międzyludzkie, większa elastyczność oraz postrzegana adekwatność wynagrodzenia do wkładu pracy – podsumowuje Rafał Mróz.

Mediana wynagrodzeń w Polsce w listopadzie 2025 r. wyniosła 7432 zł brutto, co odpowiada ok. 5400 zł netto – wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego. Mediana wynagrodzeń mieszkańców woj. śląskiego w listopadzie ubiegłego roku wyniosła 7493,44 zł. Czytaj więcej: Gmina Świerklany z najwyższą medianą wynagrodzeń w regionie

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Największą część tego zjawiska stanowi działalność ukryta prowadzona przez legalnie działające przedsiębiorstwa, zwłaszcza w handlu, gastronomii i budownictwie.

Szara strefa nadal stanowi istotną część polskiej gospodarki, choć według ekspertów jej udział stopniowo maleje. Z danych przedstawionych przez Instytut Prognoz i Analiz Gospodarczych wynika, że obecnie odpowiada ona za ok. 17,7% polskiego PKB, co oznacza wartość przekraczającą 800 mld zł. Szczególnie widoczny problem dotyczy branż objętych wysoką akcyzą, przede wszystkim rynku wyrobów tytoniowych i alkoholowych.

Eksperci wskazują, że poprawa sytuacji gospodarczej i utrzymujący się wzrost gospodarczy przyczyniają się do ograniczania skali nielegalnej działalności. – Szara strefa w Polsce spada. Jest to wynik stosunkowo wysokiego wzrostu gospodarczego w zeszłym roku i w bieżącym, natomiast istnieją sektory gospodarki, w których jej udział rośnie. Przykładem jest sektor nikotynowy. Na rynku papierosów udział szarej strefy w ubiegłym roku zwiększył się prawie dwukrotnie, co wynika z drastycznego wzrostu stawek podatkowych, a konkretnie podatku akcyzowego – tłumaczy Jacek Fundowicz z Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych. Z raportu instytutu „Szara strefa 2026” wynika, że po podwyżkach akcyzy sprzedaż legalnych papierosów spadła o 13%, natomiast wpływy budżetowe zwiększyły się jedynie o ok. 3%, czyli na poziomie zbliżonym do inflacji. Według szacunków luka pomiędzy planowanymi a rzeczywistymi dochodami budżetu wyniosła ok. 6 mld zł, z czego ok. 2,8 mld zł rocznie przypada na straty związane wyłącznie z nielegalnym rynkiem papierosów.

Eksperci zwracają uwagę, że część rynku przejęły grupy zajmujące się przemytem i nielegalną produkcją wyrobów tytoniowych. Coraz większym problemem staje się również sprzedaż e-papierosów przez internet za pośrednictwem zagranicznych platform i magazynów, które nie odprowadzają podatku akcyzowego w Polsce.

W ostatnich latach Polska znacząco podniosła poziom akcyzy na wyroby tytoniowe. W 2025 r. podatek na papierosy wzrósł o 25%, a kolejne podwyżki zaplanowano także na 2026 r. (o 20%) i 2027 r. (o 15%). Jeszcze większe wzrosty objęły tytoń do palenia, wkłady do podgrzewania tytoniu i płyny do e-papierosów. Według ekspertów Polska z kraju o jednej z najniższych stawek akcyzy w Unii Europejskiej stała się państwem, w którym opodatkowanie wyrobów tytoniowych przewyższa poziom obowiązujący w wielu innych krajach wspólnoty.

Podobne zjawiska obserwowane są również na rynku alkoholu. Z danych IPAG wynika, że w 2025 r. w Polsce mogło zostać sprzedanych nawet 23 mln litrów nielegalnego alkoholu etylowego, co mogło oznaczać straty dla budżetu państwa sięgające 1,8 mld zł.

Problem szarej strefy dotyczy także innych obszarów gospodarki, w tym rynku najmu nieruchomości, handlu internetowego oraz sprzedaży leków i suplementów diety. W wielu przypadkach chodzi zarówno o działalność całkowicie nielegalną, jak i o legalne firmy ukrywające część dochodów lub zatrudnienia.

Według danych GUS gospodarka nieobserwowana odpowiadała w 2023 r. za 8,3% PKB wobec 11,9% w 2020 r. Największą część tego zjawiska stanowi działalność ukryta prowadzona przez legalnie działające przedsiębiorstwa – 6,7% PKB, czyli ok. 81% całości. Znacznie mniejszy udział przypada na pracę nierejestrowaną (17%) i działalność całkowicie nielegalną (0,2%). Największy udział gospodarki nieobserwowanej notowany jest w handlu, gastronomii i budownictwie, czyli branżach, w których łatwiej ukrywać część obrotów lub zatrudnienia. Eksperci podkreślają jednak, że skala zjawiska może być niedoszacowana ze względu na ograniczenia dotychczasowych metod badawczych. Na sytuację wpływają m.in. wysokie koszty energii i finansowania, niestabilność prawa podatkowego, rosnące koszty pracy i wzrost akcyzy. W 2026 r. tzw. dzień wyjścia z szarej strefy przypadł na 5 marca – odpowiada to 65 dniom działalności poza oficjalnym obiegiem.

Główny Urząd Statystyczny zapowiada zmianę podejścia do pomiaru szarej strefy. Nowe analizy mają opierać się nie tylko na tradycyjnych badaniach ankietowych, ale również na danych pochodzących z płatności elektronicznych, telefonii komórkowej, internetu i innych źródeł cyfrowych. Według urzędu ma to pozwolić na dokładniejsze określenie rzeczywistej skali działalności pozostającej poza oficjalnym obiegiem gospodarczym.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Decyzja o pozostaniu w Polsce na dłużej jest związana z warunkami pracy i życia, a największe znaczenie dla respondentów mają wyższe zarobki.

Większość obywateli Ukrainy po zakończeniu wojny nie planuje wyjazdu do pracy za granicę. Z najnowszego „Barometru Polskiego Rynku Pracy” przygotowanego przez Personnel Service wynika, że 88% badanych deklaruje chęć pozostania w ojczyźnie, natomiast emigrację zarobkową rozważa jedynie 8% respondentów. Jednocześnie część Ukraińców przebywających obecnie w Polsce coraz częściej wiąże swoją przyszłość z naszym krajem – blisko 38% deklaruje, że nie zamierza wracać do Ukrainy.

Jak podkreśla Krzysztof Inglot, prezes Polskiego Stowarzyszenia Outsourcingu i założyciel Personnel Service, naturalnym zjawiskiem jest chęć pozostania i odbudowy własnego kraju po zakończeniu działań wojennych. Zwraca jednak uwagę, że wśród osób młodych i aktywnych zawodowo gotowość do wyjazdu jest wyraźnie większa. – Można założyć, że część z nich, szczególnie w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny, będzie chciała czasowo poprawić swoją sytuację finansową. To oznacza, że Polska nadal pozostanie ważnym kierunkiem migracji zarobkowej, choć skala i tempo tego ruchu będą zależeć od przebiegu odbudowy Ukrainy. Ja nadal podtrzymuję swoją prognozę, że moment otwarcia granic spowoduje wzrost mobilności i nawet 1 mln osób przyjedzie do Polski do pracy – ocenia ekspert.

W grupie wiekowej 18–35 lat emigrację zarobkową rozważa 14% respondentów, podczas gdy wśród osób powyżej 50. roku życia odsetek ten wynosi zaledwie 3%. Różnice widoczne są również między kobietami i mężczyznami. Wyjazd częściej rozważają Ukraińcy, spośród których taki zamiar deklaruje 12% badanych, podczas gdy wśród Ukrainek odsetek ten wynosi 5%.

A jak wyglądają plany osób mieszkających obecnie w Polsce dotyczące powrotu do Ukrainy? Największa grupa, stanowiąca 38% respondentów, deklaruje brak zamiaru powrotu do ojczyzny. Jednocześnie 17% badanych chciałoby wrócić możliwie szybko po zakończeniu wojny, a kolejne 16% rozważa taki krok w ciągu jednego lub dwóch lat. Zdaniem Krzysztofa Inglota okres 1–2 lat po zakończeniu wojny może być dla Polski istotnym momentem w kontekście zatrzymania ukraińskich pracowników na dłużej. – To często osoby z wieloletnim doświadczeniem na polskim rynku, znające język i kulturę, zajmujące coraz częściej stanowiska średniego i wyższego szczebla. Wypełniają kluczowe luki kadrowe, których nie jesteśmy w stanie zapełnić w inny sposób. Warto inwestować w ich integrację już teraz, zanim decyzja o powrocie stanie się ostateczna – wskazuje.

Z badania wynika także, że powrót do Ukrainy w perspektywie 1–2 lat częściej deklarują mężczyźni (18%) niż kobiety (14%). Najbardziej skłonne do powrotu są osoby w wieku 25–34 lata (21%) oraz 45–54 lata (22%). Z kolei osoby w wieku 35–44 lata najczęściej deklarują chęć pozostania w Polsce na stałe – w tej grupie brak planów powrotu wskazało 45% badanych.

Decyzja o pozostaniu w Polsce na dłużej jest związana z warunkami pracy i życia. Największe znaczenie dla respondentów mają wyższe zarobki, które wskazało 54% z nich. Istotne są również stabilna forma zatrudnienia oraz możliwość legalizacji pobytu i pracy na dłuższy okres (po 33%). Ważnymi czynnikami pozostają także możliwości rozwoju zawodowego (23%), dodatkowe świadczenia (19%) i wsparcie mieszkaniowe (18%).

W marcu weszły w życie nowe przepisy dotyczące obywateli Ukrainy przebywających w Polsce. Zmiany wprowadzają modyfikacje w zakresie dostępu do świadczeń socjalnych, opieki zdrowotnej i zasad legalnego pobytu. Czytaj więcej: Zmiany w świadczeniach i zasadach pobytu Ukraińców w Polsce

fot. freepik.com
oprac. /kp/

Proponowane rozwiązania mają uprościć system podatkowy oraz ograniczyć obowiązki administracyjne i koszty ponoszone przez pracodawców.

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt zmian w przepisach dotyczących podatku dochodowego PIT i CIT, który zakłada odejście od obowiązku automatycznego przekazywania podatnikom formularzy takich jak PIT-11. Dokumenty nadal będą sporządzane i przekazywane do urzędów skarbowych, jednak pracownicy oraz inni podatnicy mają otrzymywać je wyłącznie na własny wniosek.

Resort finansów wskazuje, że proponowane rozwiązania mają uprościć system podatkowy oraz ograniczyć obowiązki administracyjne i koszty ponoszone przez pracodawców oraz inne podmioty pełniące funkcję płatników.

Obecnie firmy i instytucje są zobowiązane do przekazywania imiennych informacji podatkowych zarówno do administracji skarbowej, jak i bezpośrednio podatnikom. Dotyczy to m.in. formularzy PIT-11, PIT-R, PIT-8C oraz dokumentów przeznaczonych dla nierezydentów, takich jak IFT-1R i IFT-2R. Po wejściu w życie nowych przepisów obowiązek dostarczania tych dokumentów podatnikom z urzędu miałby zostać zniesiony.

Ministerstwo Finansów proponuje, aby podatnik mógł otrzymać formularz wyłącznie po zgłoszeniu takiego żądania do płatnika. W projekcie zaznaczono, że osoba składająca wniosek nie będzie musiała uzasadniać swojej prośby.

W praktyce oznacza to większe wykorzystanie elektronicznych systemów administracji skarbowej, np. usługi Twój e-PIT, za pośrednictwem której podatnicy będą mogli uzyskać dostęp do swoich danych podatkowych.

Projekt przewiduje także uporządkowanie zasad wydawania formularzy w trakcie roku podatkowego. Według nowych przepisów w ciągu roku będzie można występować jedynie o dokumenty IFT-1 i IFT-2 dotyczące nierezydentów. Nie będzie natomiast możliwości wcześniejszego uzyskania formularzy PIT-11 czy PIT-8C przed zakończeniem roku podatkowego. Po zakończeniu roku podatnicy nadal będą mogli otrzymać wszystkie podstawowe formularze podatkowe, w tym PIT-11, PIT-R, PIT-8C, IFT-1R oraz IFT-2R, jednak wyłącznie po złożeniu odpowiedniego wniosku.

Zgodnie z projektem nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Dane rynkowe wskazują, że budowa elektrowni wiatrowych nie prowadzi ani do obniżenia cen gruntów, ani do spowolnienia ich wzrostu.

Elektrownie wiatrowe nie obniżają wartości gruntów położonych w ich sąsiedztwie – wynika z raportu opublikowanego przez firmy Cenatorium i InPlus Energetyka. Analiza objęła blisko 46 tys. transakcji sprzedaży nieruchomości w 26 gminach i miała na celu sprawdzenie, czy obecność turbin wiatrowych wpływa na ceny gruntów rolnych i działek budowlanych.

Autorzy raportu wskazują, że nie odnotowano negatywnego wpływu farm wiatrowych na wartość nieruchomości gruntowych. – Zarówno grunty rolne, jak i działki budowlane w sąsiedztwie turbin wykazują dynamikę zmian cen porównywalną z obszarami, na których taka infrastruktura nie występuje. Oznacza to, że w polskich warunkach rynkowych obecność farm wiatrowych nie stanowi czynnika obniżającego wartość nieruchomości – podkreślają.

Badanie uwzględniało ponad 22 tys. nieruchomości rolnych i ok. 23,6 tys. działek budowlanych. Analizowano zmiany cen w okresie pięciu lat przed powstaniem farm wiatrowych i pięciu lat po ich uruchomieniu. Dla porównania zestawiono dane z obszarów, na których funkcjonują turbiny, z tzw. obszarami kontrolnymi, gdzie takie instalacje nie zostały zlokalizowane. Z analizy wyłączono miasta na prawach powiatu, ponieważ – jak tłumaczą autorzy – ceny gruntów w dużych ośrodkach miejskich zależą od innych czynników, takich jak rynek pracy, dostęp do usług czy aktywność deweloperska.

– W przestrzeni publicznej dominują narracje o gwałtownych spadkach cen nieruchomości i stygmatyzacji terenów, na których budowane są turbiny wiatrowe. Głównie jest to wynik pewnych spekulacji, obaw, takich negatywnych narracji. Celem naszej analizy była weryfikacja, czy te obawy mają odzwierciedlenie, jakiekolwiek potwierdzenie w rzeczywistych liczbach – wyjaśnił Daniel Urbanowicz, analityk Cenatorium.

Wyniki badania pokazują, że ceny gruntów rolnych rosły w bardzo podobnym tempie niezależnie od obecności farm wiatrowych. Na terenach z turbinami wzrost wyniósł średnio 7% rocznie, podczas gdy na obszarach bez takich inwestycji było to 6,7%. W przypadku działek przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną tempo wzrostu wyniosło odpowiednio 8,1% i 8 proc.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Mediana płac mieszkańców woj. śląskiego wyniosła 7493,44 zł, a w regionie najwyższą odnotowano w powiecie rybnickim.

Mediana wynagrodzeń w Polsce w listopadzie 2025 r. wyniosła 7432 zł brutto, co odpowiada ok. 5400 zł netto – wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego. Oznacza to, że połowa zatrudnionych otrzymywała pensję niższą niż ta kwota, a druga połowa zarabiała więcej. Kwota ta wzrosła o 0,2% w porównaniu z październikiem oraz o 8,6% rok do roku. Jednocześnie mediana pozostaje wyraźnie niższa od przeciętnego wynagrodzenia brutto, które w tym samym okresie wyniosło 9068,03 zł, co oznacza różnicę na poziomie 18%.

10% zarabiających otrzymywało wynagrodzenie nie wyższe niż 4666 zł, a 10% najlepiej opłacanych pracowników zarabiało co najmniej 14 477,10 zł.

W przypadku mężczyzn mediana wynagrodzeń osiągnęła poziom 7636 zł, natomiast wśród kobiet wyniosła 7217 zł, przy czym w większości analizowanych sektorów gospodarki to mężczyźni uzyskiwali wyższe dochody. Różnice te są szczególnie widoczne wśród najlepiej zarabiających, gdzie w grupie 10% najwyższych wynagrodzeń próg wejścia u pań wynosił co najmniej 14 477,10 zł, a mężczyźni zarabiali średnio o prawie 2,2 tys. zł więcej. Jednocześnie istnieją obszary, w których sytuacja jest odwrotna, jak np. budownictwo, gdzie mediana wynagrodzeń kobiet była wyższa niż mężczyzn.

Na poziom wynagrodzeń wpływa również wiek pracowników. Najwyższą medianę odnotowano w grupie osób w wieku 35–44 lata, gdzie wyniosła ona 7714,55 zł, natomiast najniższe dochody dotyczą najmłodszych pracowników, do 24. roku życia, dla których odnotowano medianę na poziomie 5925 zł.

Istotne znaczenie ma także sektor i wielkość przedsiębiorstwa. W sektorze publicznym mediana wynagrodzeń była wyraźnie wyższa i osiągnęła poziom 8687,21 zł, podczas gdy w sektorze prywatnym wyniosła 6770 zł. Najwyższe płace notowane są w dużych podmiotach zatrudniających co najmniej tysiąc osób, gdzie mediana wynosiła 8749,50 zł, natomiast w najmniejszych firmach, zatrudniających do dziewięciu pracowników, było to 4666 zł, co oznacza, że połowa pracowników tych przedsiębiorstw zarabiała na poziomie płacy minimalnej lub niższym.

Jeśli chodzi o branże, najwyższe wynagrodzenia odnotowano w górnictwie i wydobywaniu, gdzie mediana osiągnęła poziom 18 560,21 zł. Kolejne były informatyka i komunikacja (11 694,89 zł) oraz wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (10 897,11 zł). Z kolei najniższą medianę odnotowano w przypadku zatrudnionych w zakwaterowaniu i gastronomii (4821,52 zł), administrowaniu i działalności wspierającej (5331,75 zł) oraz pozostałej działalności usługowej (5830 zł).

Mediana wynagrodzeń mieszkańców woj. śląskiego w listopadzie ubiegłego roku wyniosła 7493,44 zł. W regionie najwyższą odnotowano w powiecie rybnickim – 8138,33 zł, a kolejne były: Rybnik (8133,44 zł), powiat wodzisławski (8027,26 zł), Jastrzębie-Zdrój (7937,5 zł), powiat raciborski (7713,4 zł) i Żory (7671,32 zł). Jeśli chodzi o gminy, pierwsze miejsce zajęły Świerklany (8704,55 zł), a najniższa mediana była w gminie Krzanowice (7270,22 zł).

fot. pixabay.com
oprac. /kp/

Obecnie co piąte ogłoszenie o pracę nie zawiera wymogu posiadania wyższego wykształcenia, a w części ofert wystarczające są kwalifikacje zawodowe.

W tym roku do egzaminów maturalnych przystępuje ok. 320 tys. uczniów, a w dniach 11–13 maja odbędzie się egzamin ósmoklasisty, do którego podejdzie ponad 393 tys. osób. Okres egzaminów tradycyjnie skłania do refleksji nad znaczeniem wykształcenia w kontekście przyszłości zawodowej. Najnowsze analizy rynku pracy wskazują, że rola formalnego wykształcenia w kształtowaniu kariery zawodowej stopniowo się zmienia.

Z danych opracowanych przez Grupę Progres wynika, że pracodawcy coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na dyplomy, ale przede wszystkim na praktyczne umiejętności i gotowość do pracy. Obecnie co piąte ogłoszenie o pracę nie zawiera wymogu posiadania wyższego wykształcenia, a w części ofert wystarczające są kwalifikacje zawodowe, średnie lub nawet podstawowe. Jednocześnie ok. 17% takich propozycji zakłada wynagrodzenie początkowe przekraczające 10 tys. zł brutto. Najwyższe stawki pojawiają się przede wszystkim w sektorach takich jak transport międzynarodowy, logistyka, budownictwo i produkcja przemysłowa, a także w zawodach technicznych, gdzie kluczowe znaczenie mają konkretne uprawnienia i doświadczenie.

Zmiany te potwierdzają również dane Głównego Urzędu Statystycznego. W czwartym kwartale 2025 r. w Polsce pracowało ponad 4,1 mln osób z wykształceniem policealnym i średnim zawodowym lub branżowym przy stosunkowo niewielkiej liczbie bezrobotnych w tej grupie (128 tys.). Również wśród osób z wykształceniem średnim ogólnokształcącym i zasadniczym zawodowym odnotowano wysoką liczbę pracujących – było to odpowiednio 2,054 mln osób przy 81 tys. bezrobotnych oraz 3,095 mln przy 154 tys. bez pracy. Także osoby z najniższym poziomem wykształcenia pozostają aktywne zawodowo (pracowało 557 tys. osób, 77 tys. było bezrobotnych).

Jak wskazuje Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres, pracodawcy coraz częściej koncentrują się na tym, czy kandydat potrafi szybko wdrożyć się w obowiązki i utrzymać tempo pracy, a kwalifikacje coraz częściej oznaczają także doświadczenie zdobywane w praktyce. – Edukacja formalna nadal ma znaczenie, ale nie jest już jedyną walutą na rynku pracy – doświadczenie i zaangażowanie zaczynają ją równoważyć, ponieważ w warunkach niedoborów kadrowych i rosnącej rotacji pracowników firmy szybciej i chętniej inwestują w osoby, które potrafią realnie wykonywać zadania, a nie tylko spełniają formalne kryteria rekrutacyjne. Co więcej, przedsiębiorcy doceniają takich kandydatów i oferują im zarobki, które coraz częściej pozwalają konkurować z wynagrodzeniami osób z wyższym wykształceniem – podkreśla ekspertka.

Choć najwyższe średnie zarobki nadal osiągają osoby z wykształceniem wyższym, różnice nie są tak znaczące, jak mogłoby się wydawać. Wynagrodzenia osób z wykształceniem średnim czy zawodowym pozostają relatywnie blisko średniej krajowej, a w wielu przypadkach mogą ją przekraczać. – Siatka wynagrodzeń jest dziś znacznie bardziej elastyczna niż sugerują statystyki. W wielu firmach o pensji decyduje realna wartość pracownika: jego wydajność, umiejętność pracy pod presją czasu i gotowość do nadgodzin czy pracy zmianowej. Osoby, które szybko zdobywają doświadczenie i specjalizują się w konkretnych zadaniach, bardzo często doganiają, a nierzadko przeganiają finansowo ludzi z wyższym wykształceniem. Widać to szczególnie w branżach deficytowych, gdzie pracodawcy są skłonni płacić więcej, żeby utrzymać pracownika – bo koszt jego utraty jest jeszcze wyższy – tłumaczy Magda Dąbrowska.

Największe możliwości zatrudnienia dla osób bez wyższego wykształcenia istnieją w logistyce i magazynach, produkcji przemysłowej, budownictwie, transporcie, handlu detalicznym, gastronomii, usługach porządkowych i prostych usługach technicznych. W wielu z tych sektorów pracodawcy oferują szkolenia, co pozwala rozpocząć pracę także osobom bez wcześniejszego doświadczenia. – Ścieżka kariery nie jest dziś liniowa – można ją budować etapowo, zaczynając od stanowisk podstawowych i awansując wraz z doświadczeniem. Osoby, które wybierają ścieżki praktyczne, często szybciej wchodzą na rynek i szybciej osiągają niezależność finansową niż absolwenci kierunków ogólnych. To nie dyplom decyduje dziś o sukcesie zawodowym, ale umiejętność odnalezienia się w realiach rynku i gotowość do pracy tam, gdzie ta praca faktycznie jest – podsumowuje Magda Dąbrowska.

Wiele osób pracuje już w trakcie edukacji. Z danych GUS wynika, że spośród ponad 2,8 mln uczniów i studentów w Polsce zatrudnienie podjęło ok. 523 tys. Najliczniejszą grupę stanowią studenci (412 tys.), jednak aktywność zawodowa widoczna jest także wśród uczniów szkół policealnych oraz średnich zawodowych i branżowych (61 tys.), liceów (25 tys.) oraz szkół branżowych I stopnia (24 tys.).

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Jedynie 19% respondentów zawsze przypisuje swoje osiągnięcia własnym umiejętnościom. Pozostali mają trudność z uznaniem własnego wkładu w sukces.

Zdecydowana większość polskich pracowników przypisuje swoje sukcesy zawodowe czynnikom zewnętrznym, takim jak szczęście czy przypadek, zamiast własnym kompetencjom. Zjawisko to, znane jako syndrom oszusta, wiąże się u niemal połowy respondentów z lękiem przed ujawnieniem rzekomego braku umiejętności i stanowi istotną barierę w rozwoju kariery.

81% respondentów przyznaje, że przynajmniej sporadycznie uważa swoje osiągnięcia za efekt szczęścia, przypadku lub działań innych osób, natomiast 47% badanych obawia się, że ich rzekomy brak kompetencji może zostać ujawniony w środowisku zawodowym – wynika z badania przeprowadzonego przez serwis kariery InterviewMe. Analiza objęła 577 pracowników i dotyczyła zjawiska określanego jako syndrom oszusta, czyli utrzymującego się przekonania, że osiągnięcia zawodowe nie wynikają z własnych umiejętności, lecz z czynników zewnętrznych. Zjawisku temu towarzyszy lęk przed „zdemaskowaniem”, czyli ujawnieniem rzekomego braku kompetencji. Problem został opisany już w 1978 r. przez Pauline Clance i Suzanne Imes. W ich ocenie jedną z przyczyn „imposter syndrome” są określone dynamiki rodzinne i niektóre stereotypy dotyczące ról płciowych. Są to także m.in. perfekcjonizm, brak pewności siebie czy nadmierna samokrytyka.

Z zebranych danych wynika, że jedynie 19% respondentów zawsze przypisuje swoje osiągnięcia własnym kompetencjom. Pozostali, w różnym stopniu, mają trudność z uznaniem własnego wkładu w sukces. U 34% badanych dzieje się to czasami, a u 14% — bardzo często. Wśród osób deklarujących takie wątpliwości 58% obawia się, że ich umiejętności mogą zostać zakwestionowane. Jednocześnie 40% badanych zgadza się ze stwierdzeniem, że inni mogą przeceniać ich kompetencje zawodowe.

Wyniki badania pokazują również, że istotny czynnik hamujący rozwój zawodowy stanowią bariery psychologiczne. Najczęściej wskazywanymi przeszkodami są brak pewności siebie (16%), strach przed porażką (13%) oraz obawa przed negatywną oceną (9%). Tego rodzaju mechanizmy mogą prowadzić do odkładania działań, rezygnowania z pojawiających się szans oraz ograniczania własnego rozwoju.

Eksperci podkreślają, że całkowite wyeliminowanie syndromu oszusta jest trudne, jednak możliwe jest funkcjonowanie pomimo jego obecności. Jak wskazuje dr Małgorzata Mielcarek, autorka książki „Jesteś oszustką. Syndrom, który Cię niszczy”, kluczowe znaczenie ma uświadomienie sobie, że wątpliwości często pojawiają się w sytuacjach wychodzenia poza strefę komfortu, a nie rzeczywistego braku kompetencji. – Bazując na badaniach oraz licznych rozmowach z osobami na wysokich stanowiskach, mam dwie wiadomości: realistyczną i optymistyczną. Ta pierwsza zakłada, że całkowite wyeliminowanie syndromu oszusta jest… niemal niemożliwe. Paradoksalnie — im wyżej wspinamy się po szczeblach kariery, im bardziej udowadniamy sobie, że jesteśmy kompetentne/kompetentni, tym częściej ten wewnętrzny krytyk będzie dawał nam o sobie znać. Ale! Dobra wiadomość jest taka, że choć nie możemy go zupełnie uciszyć, możemy skutecznie działać pomimo jego obecności. Kluczowe jest zrozumienie, że po pierwsze — nie jesteśmy w tym osamotnieni, a po drugie — nasze wątpliwości są często wynikiem wychodzenia poza strefę komfortu, a nie realnego braku kompetencji. Najważniejszym jest, by nauczyć się rozpoznawać u siebie ten moment, kiedy dopadają nas te liczne pytania: „czy ja się nadaję?”, „czy sobie na pewno poradzę?”, „czy powinnam tu być?” i umieć sobie to rozłożyć na czynniki pierwsze. Przecież skoro tu jestem, to chyba coś potrafię! Skoro doszłam tu, gdzie jestem, to muszę być całkiem niezła! Okażmy sobie przy tym trochę czułości i zrozumienia. A wtedy żaden syndrom nie stanie nam na przeszkodzie. Kto wie, może nawet uda się go przekształcić w swoją siłę, by być coraz lepszym w tym, co robimy? – przekonuje ekspertka.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Długotrwałe narażenie na hałas nie tylko obniża jakość życia, ale ma również konsekwencje zdrowotne. Może ono powodować 66 tys. przedwczesnych zgonów rocznie.

Zanieczyszczenie hałasem pozostaje jednym z istotnych problemów środowiskowych w Polsce i Europie. Z raportu Europejskiej Agencji Środowiska wynika, że ponad 110 mln mieszkańców kontynentu, czyli ok. 20% społeczeństwa, jest narażonych na długotrwały hałas transportowy generowany przez ruch drogowy, kolejowy i lotniczy. Dane Głównego Urzędu Statystycznego wskazują z kolei, że w Polsce w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców ponad 280 tys. osób doświadczało poziomu hałasu przekraczającego dopuszczalne normy.

Eksperci zwracają uwagę, że źródłem problemu jest rosnąca liczba urządzeń emitujących dźwięk. – Hałas w środowisku narasta, ponieważ bardzo szybko przybywa urządzeń, które go wytwarzają. Żyjemy w najgłośniejszych czasach w historii, ponieważ nigdy dotychczas ludzie nie mieli aż tak wielu urządzeń, maszyn i innych rzeczy służących rozrywce, które hałas generują. Niestety to ma bardzo konkretne przełożenie na to, jak ludzie się czują, jaką mają wydajność i możliwości w życiu. Jesteśmy bardziej zestresowani, ciągle niewyspani i nie mamy siły – tłumaczy Agnieszka Kantaruk, redaktor portalu edukacyjnego „Coraz głośniej”.

Zjawisko to zostało dostrzeżone na poziomie międzynarodowym już w 1995 r., kiedy po raz pierwszy obchodzono Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem z inicjatywy amerykańskiej organizacji The Center for Hearing and Communication. Z kolei w 2002 r. Unia Europejska wprowadziła regulacje służące ocenie i zarządzaniu hałasem w środowisku. Wykorzystuje się w nich wskaźniki pozwalające określić natężenie dźwięku w ciągu doby i w porze nocnej. Mimo podejmowanych działań tempo poprawy pozostaje niewystarczające. W latach 2017–2022 liczba osób dotkniętych poważną uciążliwością hałasu spadła jedynie o 3%, co utrudnia realizację celu redukcji tego zjawiska o 30% do 2030 r.

W Polsce monitoring hałasu prowadzony jest m.in. poprzez obowiązek sporządzania strategicznych map akustycznych przez największe miasta, powyżej 100 tys. mieszkańców. Wynika z nich, że największa liczba osób narażona jest na hałas drogowy (270 tys.), a znacznie mniejsza na hałas przemysłowy (9,9 tys.), kolejowy (2,2 tys.) i lotniczy (2,5 tys.). Różnice widoczne są także pomiędzy poszczególnymi miejscowościami – najwyższy udział takich osób w ogólnej liczbie ludności odnotowano w Gliwicach, Chorzowie i Szczecinie, z kolei najmniejszy – w Toruniu, Dąbrowie Górniczej i Olsztynie.

Właśnie w tym kontekście coraz większą rolę przypisuje się odpowiedniemu projektowaniu miast. Układ ulic, rozmieszczenie funkcji mieszkaniowych i usługowych, obecność terenów zielonych czy zastosowanie ekranów akustycznych mogą w istotny sposób ograniczać ekspozycję mieszkańców na hałas. Planowanie przestrzenne uwzględniające kwestie akustyczne staje się jednym z kluczowych narzędzi poprawy jakości życia w miastach, zwłaszcza w obliczu rosnącej liczby pojazdów i intensyfikacji ruchu. – W tej chwili mamy 27 mln pojazdów w kraju, a jakiś czas temu były 3 mln, więc przyrost jest ogromny. Oczywiście to się nie zdarzyło z roku na rok, tylko na przestrzeni dekad, ale ci, którzy byli dziećmi 20 lat temu, żyli w zupełnie innym środowisku akustycznym niż dzieci, które żyją teraz. To się będzie przekładało na to, jak te dzieci się będą rozwijały. To zanieczyszczenie bardzo wiele nam odbiera – zauważa Agnieszka Kantaruk.

Długotrwałe narażenie na hałas nie tylko obniża jakość życia, ale ma również poważne konsekwencje zdrowotne. Może prowadzić do zaburzeń snu, chronicznego zmęczenia i stresu, a w dalszej perspektywie zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, schorzeń metabolicznych i problemów psychicznych. Szacuje się, że w Europie skutki te mogą przyczyniać się do 66 tys. przedwczesnych zgonów rocznie. Jak tłumaczy Grzegorz Bogusz, lekarz medycyny, mechanizm oddziaływania hałasu wiąże się z reakcją organizmu na zagrożenie, która w warunkach ciągłego bodźca przestaje pełnić funkcję ochronną i staje się czynnikiem chorobotwórczym. – W trakcie ewolucji naszego organizmu wykształciły się mechanizmy obronne, które były skierowane w tym kierunku, żeby reagować szybko i sprawnie na zagrożenie zewnętrzne, sygnalizowane przez gwałtowne hałasy, dźwięki, ryk dużego zwierzęcia, wybuchy wulkanów, okrzyki bojowe innego plemienia. Reakcją na takie zjawisko jest: walcz lub uciekaj. Sama fizjologia takiej reakcji polega na tym, że w naszym organizmie wydzielają się wtedy hydrokortyzon, adrenalina, następuje wzrost ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca, wzmożenie napięcia mięśniowego. Wszystko to służy temu, żeby zacząć działać. Przy ciągłym natężeniu hałasu przestaje to być reakcją obronną, natomiast staje się reakcją chorobotwórczą. Jesteśmy cały czas zmęczeni, ponieważ organizm musi zużyć sporo zasobów, żeby utrzymać wszystkie układy w stanie napięcia, co oznacza, że po pewnym czasie zacznie ich brakować gdzie indziej i wtedy zaczynają się problemy – wyjaśnia lekarz.

Choć przepisy określają dopuszczalne poziomy hałasu, ich przestrzeganie w praktyce bywa niewystarczające, a część źródeł dźwięku nie jest w pełni objęta regulacjami. Jednocześnie pojawiają się inicjatywy lokalne mające na celu ograniczenie uciążliwości, zarówno poprzez działania władz samorządowych, jak i aktywność mieszkańców. – Z hałasem można walczyć i można to robić na różne sposoby. Podstawową rzeczą jest to, że warto walczyć razem. Tam, gdzie ludzie się zrzeszają, gdzie jest grupa, te sprawy są rozwiązywane znacznie szybciej i prościej niż wtedy, kiedy walczy pojedyncza osoba. Dlatego jeżeli tylko jest taka możliwość, to możemy opisać nasz problem na Mapie problemów z hałasem. To jest aplikacja, która służy właśnie do tego, żeby oznaczać problemy i znajdować innych, którzy też się z nimi borykają w tym samym miejscu – wskazuje Agnieszka Kantaruk.

Dodaje, że pierwszym krokiem powinno być zgłoszenie problemu do sprawcy naruszeń albo do administracji budynku, spółdzielni czy wspólnoty mieszkaniowej. Można się też zwrócić do władz dzielnicy lub gminy. – Jeżeli to nie zadziała albo sprawa jest bardziej skomplikowana, bo bywa, że jest to poza kompetencjami wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, są inne kompetentne organy, które mogą rozwiązać dany problem. Musimy przede wszystkim stwierdzić, gdzie się należy udać z danym problemem z hałasem, a następnie to zrobić. Jeżeli ta ścieżka okaże się nieskuteczna i organy, które są powołane do tego, aby chronić ludzi przed hałasem, nie zadziałają poprawnie, zawsze zostaje jeszcze ścieżka sprawy karnej, która jest prostszą wersją sprawy sądowej i ona jest bezpłatna. Jeżeli znowu ta forma nie zadziała, to na koniec pozostaje sprawa cywilna. W sądzie można dochodzić swojego prawa do spokoju i ciszy we własnych czterech ścianach – podsumowuje Agnieszka Kantaruk.

fot. freepik.com
oprac. /kp/

32 tys. pracowników nie otrzymało wynagrodzenia na czas, natomiast kolejnym 12 tys. wypłacono pensje w niepełnej wysokości.

Nieprawidłowości związane z wynagrodzeniami pozostają jednym z najpoważniejszych wyzwań na polskim rynku pracy. W ubiegłym roku Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła łącznie 57,4 tys. kontroli, z czego 14,3 tys. dotyczyło terminowości wypłat. Opóźnienia dotknęły 32 tys. osób, a kolejne 12 tys. otrzymało płace w niepełnej wysokości. Dodatkowo 9 tys. pracowników borykało się z brakiem należnych środków za nadgodziny, pracę w nocy czy niewykorzystany urlop.

Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki podkreśla, że terminowe regulowanie zobowiązań wobec zatrudnionych jest najważniejszym obowiązkiem pracodawcy. – Dlatego zawsze bardzo skrupulatnie podchodzimy do tego typu skarg. Przecież od wypłaty pensji na czas może zależeć wiele poważnych spraw pracowników, jak utrzymanie rodziny, zapłata rachunków czy raty kredytu – podkreśla.

W sytuacjach, gdy pracodawca uchyla się od zapłaty, PIP dysponuje narzędziami pozwalającymi na ominięcie długotrwałej drogi sądowej. Jednym z nich jest nakaz zapłaty podlegający egzekucji administracyjnej. Tylko w ubiegłym roku wydano 5,3 tys. takich decyzji, co pozwoliło odzyskać dla 32,8 tys. pracowników kwotę przekraczającą 182 mln zł.

Najwięcej naruszeń odnotowano w sektorze handlu i napraw, gdzie wystąpił niemal co czwarty przypadek zaległości. Problemy są również widoczne w przetwórstwie przemysłowym (17%), transporcie i gospodarce magazynowej oraz budownictwie (po 12%). Statystyki pokazują ponadto, że niemal połowa kontroli wykazujących uchybienia płacowe dotyczyła mikroprzedsiębiorstw zatrudniających do dziewięciu osób.

W 2025 r. do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło 51,4 tys. skarg obejmujących łącznie blisko 87,9 tys. problemów. Oprócz kwestii wynagrodzeń często dotyczyły one naruszeń związanych ze stosunkiem pracy, takich jak brak pisemnego potwierdzenia umowy o pracę, niewydanie lub opóźnienia w wydaniu świadectwa pracy oraz nieprawidłowości w jego treści. Coraz częściej zgłaszanym problemem jest również zawieranie umów cywilnoprawnych w warunkach, które powinny skutkować podpisaniem umowy o pracę. Wzrost liczby takich skarg wiązany jest z nowelizacją przepisów, która przyznała Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w stosunek pracy.

Do inspekcji trafiają także skargi dotyczące czasu pracy, w szczególności braku lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji. Problemy te obejmują niewykazywanie faktycznie przepracowanych godzin, w tym nadgodzin i pracy w porze nocnej, a także naruszenia prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego.

– Liczba skarg napływających do inspekcji pracy z roku na rok rośnie, co potwierdza, że zatrudnieni na naszym rynku, pomimo świetnej koniunktury gospodarczej, potrzebują wsparcia w egzekwowaniu ich praw pracowniczych – podsumowuje Marcin Stanecki.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Ceny biletów z Chałupek, Wodzisławia Śląskiego i Rybnika do Rijeki zaczynają się od 39,90 euro. Można także kupić miejsce w kuszetce za 69,90 euro.

Podobnie jak w zeszłym roku z naszego regionu będzie można dojechać pociągiem nad Adriatyk. Adriatic Express będzie zatrzymywał się m.in. w Rybniku, Wodzisławiu Śląskim i Chałupkach.

5 maja rozpoczęła się sprzedaż biletów na sezonowe połączenie Adriatic Express, które umożliwia przejazd koleją z Polski do Chorwacji. Międzynarodowy skład obsługiwany przez PKP Intercity, który został wprowadzony do oferty w ubiegłym roku, w nadchodzącym sezonie letnim będzie kursował sześć razy w tygodniu. Tegoroczna oferta została rozszerzona o nowe kierunki. Pociąg w Lublanie będzie dzielony na dwie części – jedna grupa wagonów skieruje się do chorwackiej Rijeki, natomiast druga do słoweńskiego miasta portowego Koper. Pierwszy kurs będzie miał miejsce 26 czerwca.

Pociąg będzie odjeżdżał ze stacji Warszawa Wschodnia o godz. 13:41, by dotrzeć do Rijeki o 10:04 następnego dnia, a do Kopru – o godz. 9:37. Podróż powrotna z Rijeki rozpocznie się o 19:06, z Kopru o godz. 18:50, z planowanym przyjazdem do Warszawy Wschodniej o 14:15. Skład do Chorwacji zostanie dołączony do obecnego pociągu IC Sobieski i będzie kursował w jego rozkładzie jazdy do Wiednia, a dalej pojedzie jako osobny pociąg. Oznacza to, że z połączenia będą mogli także skorzystać mieszkańcy regionu. O godz. 17:44 pociąg odjedzie z Rybnika, o godz. 17:58 z Wodzisławia Śląskiego, a o godz. 18:15 z Chałupek.

W składzie znajdą się trzy wagony 2 klasy, w tym jeden wagon do Kopru, a także kuszetka do Rijeki. Wagon WARS będzie kursował tylko do Wiednia.

Bilety są dostępne w kasach międzynarodowych, a także na stronie internetowej i w aplikacji PKP Intercity. W przypadku odjazdu z Chałupek, Wodzisławia Śląskiego i Rybnika ceny zaczynają się od 39,90 euro, czyli aktualnie 172,77 zł. Miejsce w kuszetce kosztuje 69,90 euro, czyli 302,67 zł.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

74% badanych przyznaje, że dzięki nowemu zatrudnieniu ma więcej czasu dla siebie i bliskich, a 69% deklaruje niższy poziom stresu.

Zmiana pracy przestaje być postrzegana jako ryzykowny krok, a staje się świadomą decyzją wpisaną w rozwój zawodowy i poprawę jakości życia. Z badania przeprowadzonego przez serwis Pracuj.pl wśród osób, które w ciągu ostatnich pięciu lat zmieniły zatrudnienie, wynika, że 92% respondentów poleciłoby taki krok innym, a 84% uznaje go za element świadomego zarządzania karierą. Pokazuje to rosnącą rolę mobilności zawodowej jako narzędzia planowania ścieżki zawodowej, a nie wyłącznie reakcji na trudną sytuację na rynku pracy.

Wyniki badania wskazują, że decyzja o zmianie zatrudnienia ma istotny wpływ nie tylko na rozwój zawodowy, lecz także na codzienne funkcjonowanie. Większość badanych deklaruje poprawę w najważniejszych obszarach życia. 78% respondentów odczuwa większą stabilność po zmianie pracy, a 73% zauważa poprawę sytuacji finansowej. Jednocześnie 74% badanych przyznaje, że dzięki nowemu zatrudnieniu ma więcej czasu dla siebie i bliskich, a 69% deklaruje niższy poziom stresu.

– Zmiana podejścia do mobilności zawodowej nie dzieje się przypadkowo – to efekt kilku zjawisk, które w ostatnich latach wpłynęły na rynek pracy. Doświadczenia pandemii sprawiły, że pracownicy zaczęli większą wagę przykładać do codziennego komfortu – poziomu stresu, relacji w pracy czy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Coraz więcej osób, i to z różnych pokoleń, traktuje zmianę pracy jako naturalny element budowania kariery, a nie ryzykowną decyzję. W efekcie mobilność zawodowa coraz rzadziej jest oznaką braku stabilności, a częściej wyrazem świadomego i aktywnego podejścia do rozwoju. Dla pracodawców oznacza to konieczność konkurowania nie tylko wynagrodzeniem, ale całym doświadczeniem pracy i zdolnością do odpowiadania na zmieniające się potrzeby zespołów – zwraca uwagę Małgorzata-Jakubowska-Łęczycka, Menedżer Zespołu Szkoleń i Rozwoju w Pracuj.pl.

Zmiana pracy wiąże się także z poprawą warunków środowiska zawodowego. 71% respondentów wskazuje, że teraz pracuje w bardziej zgranym zespole. Dla wielu osób jest to również impuls do dalszego rozwoju – 77% badanych podkreśla, że zmiana zatrudnienia otworzyła przed nimi nowe możliwości i była wyraźnym krokiem naprzód w karierze.

Badanie pokazuje również zmianę w podejściu do samego tematu zmiany pracy. 95% ankietowanych uważa, że rozmowy o niej powinny być tak samo naturalne jak te dotyczące zdrowia, urlopu czy planów na przyszłość. W ocenie Alicji Wierzbowskiej, Starszej Specjalistki ds. Rekrutacji i Marki Pracodawcy w Pracuj.pl postrzeganie zmiany pracy jako tematu, o którym można mówić wprost, wpisuje się w szersze zmiany zachodzące na rynku pracy. – W ostatnich latach obserwujemy rosnącą otwartość w obszarze kariery zawodowej – przykładem mogą być chociażby dyskusje wokół jawności wynagrodzeń czy większa transparentność procesów rekrutacyjnych. Choć nasze badanie pokazuje przede wszystkim, jak pracownicy chcieliby rozmawiać o zmianie pracy, widać wyraźnie, że oczekiwania wobec rynku idą w kierunku większej przejrzystości i normalizacji tematów związanych z zatrudnieniem. Zmiana pracy to po prostu jedna z wielu decyzji, które można świadomie planować i otwarcie omawiać. Z perspektywy pracowników taka otwartość może ułatwiać świadome podejmowanie decyzji i lepsze dopasowanie pracy do własnych potrzeb. Dla pracodawców to z kolei sygnał, że coraz większe znaczenie ma transparentna komunikacja i budowanie środowiska, w którym rozmowy o rozwoju – nie powinny być tematem trudnym – podsumowuje ekspertka.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Przyczynami wypadków są zdaniem szefa PIP niewłaściwe planowanie pracy, presja czasu, utrwalona rutyna i brak codziennego wsparcia ze strony kadry kierowniczej.

Mimo że liczba wypadków przy pracy stopniowo maleje, pozostają one istotnym problemem na polskim rynku pracy. Jak wynika ze wstępnych danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2025 r. poszkodowanych zostało 66 733 pracowników, co oznacza spadek o 0,4% w porównaniu z rokiem poprzednim. Wśród nich 486 osób doznało ciężkich obrażeń, a 189 poniosło śmierć. Główny inspektor pracy Marcin Stanecki ocenia, że choć statystyki wskazują na poprawę, skala zjawiska nadal pozostaje zbyt wysoka.

Najczęściej wskazywaną przyczyną wypadków było nieprawidłowe zachowanie pracownika, które odpowiadało za 41,9% zdarzeń. Jednocześnie – jak podkreśla szef Państwowej Inspekcji Pracy – tego typu zachowania rzadko są pierwotnym źródłem wypadków. Najczęściej stanowią one konsekwencję problemów organizacyjnych. – A to oznacza, że tych zdarzeń można było uniknąć, gdyby praca i jej warunki były lepiej zaplanowane lub gdyby odbywała się ona pod właściwym nadzorem. Nie mniej istotną przyczyną wypadków jest także brak wiedzy lub doświadczenia zatrudnionych, jak też ich świadome odstępstwa od zasad bezpieczeństwa, które – co jest niezwykle istotne – bywają milcząco tolerowane lub wręcz ignorowane przez osoby odpowiedzialne za nadzór nad ich pracą – tłumaczt Marcin Stanecki.

Przyczynami wypadków są więc niewłaściwe planowanie pracy, presja czasu, utrwalona rutyna i brak codziennego wsparcia ze strony kadry kierowniczej. Wymieniane są także wady konstrukcyjne oraz nieprawidłowe rozwiązania techniczne i ergonomiczne obejmujące m.in. błędy projektowe, niesprawne lub wyłączone zabezpieczenia oraz rozwiązania, które nie zapewniają bezpiecznego użytkowania maszyn. – Obecnie nasze działania są ukierunkowane na sektor przetwórstwa przemysłowego, w którym zamiast czekać na wystąpienie wypadku, inspektorzy wnikliwie badają stan techniczny maszyn od momentu instalacji i rozruchu przez codzienną, intensywną eksploatację aż po prace konserwacyjne czy remontowe – wskazuje szef PIP.

Równolegle prowadzone są działania w branży budowlanej, gdzie od lat odnotowuje się najwyższą liczbę wypadków śmiertelnych. Kontrole obejmują szczególnie niebezpieczne prace, takie jak wykonywanie głębokich wykopów, montaż dużych konstrukcji czy roboty na wysokościach.

Dane GUS wskazują również na zdarzenia związane z pracą zdalną, w której w 2025 r. poszkodowane zostały 252 osoby. Do PIP wpłynęło w tym czasie 138 skarg dotyczących tej formy wykonywania obowiązków. Najczęściej dotyczyły one nieuwzględniania wniosków pracowników uprzywilejowanych o możliwość pracy zdalnej, jednak po przeprowadzeniu kontroli tylko trzy z nich uznano za zasadne. Większą skuteczność miały skargi związane z brakiem pokrycia kosztów energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych lub niewypłacaniem należnych ryczałtów, spośród których osiem na 20 zostało uznanych za uzasadnione.

– Z naszych obserwacji prowadzonych podczas kontroli i analizy napływających do nas skarg wynika, że pracownicy doceniają możliwość pracy zdalnej. Wśród jej zalet wymieniają możliwość zarządzania czasem i wykonywania pracy w dogodnym dla siebie miejscu, brak codziennych dojazdów, co pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze, możliwość lepszego zachowania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym – podkreśla Marcin Stanecki. Pracodawcy zwracają natomiast uwagę na trudności związane z kontrolą efektywności pracy, komunikacją w zespołach oraz konieczność inwestowania w infrastrukturę informatyczną i zapewnienie bezpieczeństwa danych. W efekcie część firm decyduje się na powrót do pracy stacjonarnej.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Im wyższy poziom zaawansowania AI, tym lepsze wskaźniki zatrudnienia w tej grupie – pod warunkiem zapewnienia sprawiedliwych regulacji i finansowania innowacji.

Upowszechnienie sztucznej inteligencji wywołuje dyskusję na temat przyszłości rynku pracy, oscylując między nadzieją na wzrost produktywności a obawami przed redukcją zatrudnienia. Choć uwaga badaczy skupia się głównie na automatyzacji rutynowych zadań, coraz istotniejszym wątkiem staje się wpływ AI na sytuację zawodową osób z niepełnosprawnościami. Najnowsze analizy wskazują, że odpowiednie wykorzystanie tych technologii może nie tylko wzmocnić kompetencje tej grupy pracowników, ale również przyczynić się do wzrostu ich zatrudnienia.

Jak tłumaczy Agnieszka Wincewicz-Price, kierownik Zespołu Ekonomii Behawioralnej Polskiego Instytutu Ekonomicznego, analizy zostały oparte na danych panelowych z 25 rozwiniętych krajów, w tym Polski, obejmujących lata 2010–2022. – W badaniu sprawdzono zarówno liniowy (bezpośredni), jak i nieliniowy wpływ upowszechniania narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję (mierzony dość nieprecyzyjnie liczbą wniosków patentowych dotyczących AI oraz robotów przemysłowych) na wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Bezpośredni wpływ upowszechnienia AI na zatrudnienie osób niepełnosprawnych okazał się negatywny i znacznie bardziej dotkliwy dla mężczyzn. Nieliniowe zależności okazały się jednak bardziej optymistyczne, wskazując, że przy wyższym i bardziej zaawansowanym poziomie wykorzystania AI zatrudnienie osób niepełnosprawnych rośnie – podkreśla ekspertka.

Badanie wskazuje również czynniki sprzyjające pozytywnemu oddziaływaniu sztucznej inteligencji na rynek pracy osób z niepełnosprawnościami. Należą do nich przede wszystkim wydatki publiczne na programy wspierające zatrudnienie, poziom wykształcenia pracowników oraz jakość instytucji i regulacji rynku pracy. Szczególne znaczenie przypisuje się rozwiązaniom prawnym zapewniającym równe i sprawiedliwe zasady zatrudnienia.

Praktyczne zastosowanie sztucznej inteligencji w tym obszarze ilustrują wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców z Toronto. Analiza dotyczyła funkcjonowania platformy internetowej zajmującej się dostawami posiłków, która zatrudniała osoby niedosłyszące. – Przed wdrożeniem systemu komunikacji opartym na sztucznej inteligencji niepełnosprawni pracownicy zdecydowanie gorzej radzili sobie z realizacją zamówień i terminowością dostaw (częściej otrzymywali negatywne oceny klientów i pracowali dłużej) niż pozostali. Wsparcie komunikacji niedosłyszących pracowników narzędziami AI generującymi naturalnie brzmiący głos przyspieszyło i podniosło jakość ich pracy. Zmniejszyły się również dysproporcje płacowe między sprawnymi i niepełnosprawnymi pracownikami, a przychody firmy wzrosły o 11% – wskazuje Agnieszka Wincewicz-Price.

Autorzy badania podkreślają, że w tym przypadku szerokie zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami zwiększyło efektywność wdrożenia technologii, czyniąc inwestycję opłacalną bez konieczności korzystania z dodatkowego wsparcia finansowego. – W firmach, w których osoby niepełnosprawne stanowią niewielki odsetek pracowników, takie innowacje mogą mieć niższe zwroty, przez co ich wdrożenie może wymagać dotacji państwowych. Te zaś w kontekście zatrudnienia osób niepełnosprawnych mogą być szczególnie uzasadnione nie tylko ze względów społecznych, ale także jako sposób na wykorzystanie potencjału osób niepełnosprawnych na rynku pracy w warunkach kurczących się zasobów ludzkich – przekonuje ekspertka PIE.

Jak dodaje, wyniki dostępnych badań wskazują na rosnącą potrzebę aktywnej roli instytucji publicznych w kształtowaniu wpływu sztucznej inteligencji na rynek pracy. – Potrzebne są nie tylko odpowiednie regulacje, ale także programy wsparcia – zwłaszcza w zakresie zwiększania kompetencji w korzystaniu z AI przez osoby zagrożone wykluczeniem oraz finansowaniu społecznie ważnych i ekonomicznie opłacalnych wdrożeń – podsumowuje Agnieszka Wincewicz-Price.

fot. pexels.com
oprac. /kp/

Średnia płaca studentów wzrosła w ciągu roku o 14%, z poziomu 3,6 tys. zł netto do obecnych 4,1 tys. zł.

Studenci w Polsce osiągają średnie miesięczne wynagrodzenie na poziomie 4,1 tys. zł netto, jednak za satysfakcjonujące uznaliby niemal 10 tys. zł na rękę – wynika z badania „Student w pracy” zrealizowanego przez SW Research w ramach Programu Kariera Polskiej Rady Biznesu.

Według Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2024 r. na polskich uczelniach kształciło się blisko 1,3 mln osób. Z danych wynika, że ponad połowa podejmuje stałą lub dorywczą pracę.

Najliczniejsza grupa pracujących studentów, stanowiąca 18,5%, zarabia od 4 do 5 tys. zł netto miesięcznie. Około jednej trzeciej badanych osiąga dochody w przedziale 5–6 tys. zł, a 49% deklaruje zarobki między 3 a 6 tys. zł netto. Jednocześnie 13,5% respondentów wskazuje, że ich miesięczne wynagrodzenie nie przekracza 2 tys. zł netto. Średnia płaca studentów wzrosła w ciągu roku o 14%, z poziomu 3,6 tys. zł netto do obecnych 4,1 tys. zł. W przypadku osób poniżej 26. roku życia znaczenie ma tzw. ulga dla młodych, która zwalnia z podatku dochodowego, co sprawia, że wynagrodzenie brutto jest równe kwocie netto.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosi obecnie 4,8 tys. zł brutto. W praktyce oznacza to ok. 3,6 tys. zł netto przy umowie o pracę na pełny etat bez uwzględniania ulg podatkowych. W przypadku umowy zlecenia jest to ok. 3,5 tys. zł netto, natomiast przy umowie o dzieło – ok. 4,3 tys. zł.

Badanie pokazuje również wysokie oczekiwania finansowe studentów. Respondenci wskazują, że na początku kariery zawodowej chcieliby zarabiać średnio 9,9 tys. zł netto miesięcznie. Po roku pracy oczekiwania rosną do ponad 12 tys. zł, po trzech latach do ok. 14 tys. zł, a w perspektywie dekady przekraczają 16 tys. zł netto. Ponadto 14% badanych jako satysfakcjonujące wynagrodzenie wskazuje poziom 20 tys. zł lub więcej, a odsetek ten znacząco rośnie wraz z wydłużaniem perspektywy czasowej.

Jak podkreśla twórca i szef Programu Kariera PRB Marian Owerko, studenci są świadomi realiów rynku pracy, ale jednocześnie określają swoje ambicje zawodowe. – Wiedzą, ile zarabiają obecnie, ale jednocześnie mają jasno określone oczekiwania wobec swojej przyszłości zawodowej. Dla pracodawców to ważny sygnał: młodzi ludzie nie szukają wyłącznie pierwszego zajęcia, lecz miejsc, w których wynagrodzenie będzie rosło razem z ich kompetencjami i odpowiedzialnością – podkreśla.

Z badania wynika, że najczęściej wybieraną formą zatrudnienia przez studentów jest umowa zlecenie, którą wskazało 44% respondentów. Na drugim miejscu znajduje się umowa o pracę na czas nieokreślony obejmująca 25% badanych, a kolejne 19% pracuje na podstawie umów na czas określony.

Program Kariera Polskiej Rady Biznesu, realizowany od 2003 r., stanowi ogólnopolski projekt płatnych staży. W tegorocznej edycji uczestniczy 40 firm i instytucji z 25 miast, oferując łącznie 115 miejsc dla studentów w obszarach takich jak IT, cyberbezpieczeństwo, marketing, prawo, finanse czy logistyka. Wynagrodzenie stażystów wynosi od ponad 4,8 tys. zł do niemal 8,5 tys. zł miesięcznie. Organizatorzy podkreślają, że program umożliwia zdobycie praktycznego doświadczenia zawodowego, a firmom pozwala dotrzeć do młodych, ambitnych kandydatów. Zgłoszenia do 23. edycji programu można składać do 15 maja za pośrednictwem strony internetowej organizatora. Inicjatywa objęta jest patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Nowe regulacje mogą mieć istotny wpływ na zakres uprawnień pracowniczych, takich jak długość urlopu wypoczynkowego, wysokość odpraw czy okres wypowiedzenia.

Choć dla wielu osób początek maja był czasem odpoczynku, jednocześnie dla części pracujących data ta stała się momentem wejścia w życie przepisów, które mogą przełożyć się na ich sytuację zawodową i finansową. Wprowadzone regulacje rozszerzają sposób liczenia stażu pracy, uwzględniając nie tylko zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej, w tym prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, współpracę przy prowadzeniu firmy i udokumentowane doświadczenie zdobyte za granicą.

Zmiany dotyczą setek tysięcy osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych i ponad 3,15 mln prowadzących firmy. Nowe regulacje mogą mieć istotny wpływ na zakres uprawnień pracowniczych, takich jak długość urlopu wypoczynkowego, wysokość odpraw czy okres wypowiedzenia.

Jest to kontynuacja wdrażania przepisów, które od 1 stycznia 2026 r. objęły 4,23 mln pracowników sektora publicznego. Obecnie regulacje rozszerzono na sektor prywatny, który według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2025 r. obejmował 13,115 mln osób, czyli ponad trzy czwarte wszystkich pracujących w Polsce. Jednocześnie znacząca część rynku pracy funkcjonuje poza tradycyjnym etatem, w przyszłości może więc wzrosnąć znaczenie rozwiązań regulujących prawo do odpoczynku dla tych osób. – Nowe przepisy w praktyce porządkują rzeczywistość rynku pracy, która od dawna jest bardziej złożona niż model oparty wyłącznie na umowie o pracę. Dla wielu osób oznacza to formalne uznanie doświadczenia, które dotychczas nie przekładało się na uprawnienia pracownicze. Rynek pracy już dawno przestał być jednorodny. Przepisy wreszcie zaczynają to odzwierciedlać. Daje to większą przejrzystość zasad i lepsze dopasowanie do realiów gospodarczych – komentuje Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres.

Nowe zasady naliczania stażu pracy mogą przełożyć się na konkretne korzyści dla pracowników, w tym na wydłużenie urlopu wypoczynkowego, wyższe odprawy i korzystniejsze warunki rozwiązania stosunku pracy. W praktyce oznacza to, że część osób może szybciej osiągnąć wymagany próg stażu pracy uprawniający do 26 dni urlopu zamiast 20. W niektórych przypadkach możliwe będzie uzyskanie dodatkowych dni wolnych jeszcze w tym samym roku. – To zmiana, która w praktyce może uporządkować wiele niesprawiedliwości narastających przez lata. Do tej pory doświadczenie zdobywane na działalności gospodarczej czy umowach cywilnoprawnych często nie przekładało się na uprawnienia pracownicze, mimo że faktycznie oznaczało pełnoprawną pracę. Teraz te okresy zaczynają realnie „pracować” na staż — a to oznacza nie tylko więcej dni urlopu, ale też szybszy dostęp do wyższych odpraw, dodatków czy stabilniejszych warunków zatrudnienia. W dłuższej perspektywie może to również wpłynąć na decyzje zawodowe Polaków, zmniejszając różnice między etatem a innymi formami pracy – podkreśla ekspertka.

Aby skorzystać z nowych zasad, konieczne jest udokumentowanie wcześniejszych okresów aktywności zawodowej. W wielu przypadkach pracownicy będą musieli uzyskać odpowiednie zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioski można składać elektronicznie za pośrednictwem platformy eZUS.

Kalendarz dni wolnych od pracy w 2026 r. przewiduje 14 ustawowych dni wolnych. Jak zwracają uwagę eksperci Grupy Progres, ich układ nie zawsze sprzyja wydłużonym weekendom, jednak w ciągu roku pojawią się okazje do planowania krótszych wyjazdów i odpoczynku, m.in. przy okazji świąt przypadających w środku tygodnia. – Wśród najbliższych okazji do odpoczynku po majówce znajduje się m.in. Boże Ciało, które w 2026 roku przypada 11 czerwca i jak co roku sprzyja planowaniu dłuższego weekendu. Kolejne możliwości pojawią się latem oraz pod koniec roku, w tym przy okazji Święta Niepodległości (11 listopada, środa) oraz Wigilii i Bożego Narodzenia (24 grudnia – czwartek i 25 grudnia – piątek). Wiele z tych terminów, szczególnie w połączeniu z weekendami, sprzyja krótszym wyjazdom i tzw. mikro-urlopom – wskazują.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Od początku roku funkcjonariusze Śląskiego Oddziału Straży Granicznej przeprowadzili 129 kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców na terenie Polski.

Funkcjonariusze Śląski Oddział Straży Granicznej zakończyli w ostatnim tygodniu serię kontroli dotyczących legalności zatrudnienia cudzoziemców w przedsiębiorstwach działających na terenie regionu. Działaniami objęto 13 firm, w których sprawdzono łącznie 253 obcokrajowców.

Kontrolowani pracownicy pochodzili m.in. z Nepalu, Ukrainy, Indonezji, Filipin, Azerbejdżanu i Wietnamu, a zatrudnienie znajdowali głównie w branży budowlanej, usługowej i gastronomicznej. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono naruszenia przepisów w przypadku 85 osób. Dotyczyły one przede wszystkim wykonywania pracy bez wymaganych zezwoleń lub bez zawartych umów, a także podejmowania zatrudnienia na warunkach niezgodnych z wydanymi dokumentami. W części przypadków ujawniono również brak wymaganych dokumentów pobytowych.

Nieprawidłowości stwierdzono także po stronie pracodawców. Dotyczyły one m.in. braku tłumaczeń umów zawieranych z cudzoziemcami i niedopełnienia obowiązków informacyjnych wobec właściwych instytucji związanych z podjęciem, niepodjęciem lub zakończeniem pracy przez obcokrajowców.

W związku z wykrytymi naruszeniami na pracodawców nałożono mandaty karne o łącznej wartości przekraczającej 7 tys. zł. Straż Graniczna zapowiedziała również skierowanie wniosków o ukaranie do sądów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi grozi kara grzywny w wysokości od 3 tys. do 50 tys. zł.

Od początku roku funkcjonariusze Śląskiego Oddziału Straży Granicznej przeprowadzili 129 kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców na terenie Polski. Łącznie objęto nimi ponad 2100 osób, a w ich wyniku ujawniono 632 przypadki naruszenia przepisów w tym zakresie.

27 kwietnia zaczęły obowiązywać przepisy wprowadzające pełną cyfryzację procedur związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców. 4 maja uruchomiony zostanie również nabór wniosków o kartę CUKR dla osób objętych ochroną czasową. Nowe rozwiązania mają usprawnić i przyspieszyć postępowania administracyjne, jednak ich wdrożenie następuje w okresie dużego obciążenia urzędów i przy rosnącej liczbie potencjalnych wnioskodawców. Czytaj więcej: Nowe zasady legalizacji pobytu. System już działa, ale nie bez problemów

fot. ŚlOSG
oprac. /kp/

Inwestycja pozwoli na modernizację infrastruktury po Rafako, zwiększenie zatrudnienia do poziomu 500 pracowników i produkcję setek pojazdów wojskowych rocznie.

30 kwietnia podpisano porozumienia, które wyznaczają nowy kierunek zagospodarowania terenów po upadłym Rafako. Mają one otworzyć przed Raciborzem perspektywę odbudowy silnej pozycji przemysłowej i stworzenia nowych miejsc pracy.

Dokumenty obejmują list intencyjny dotyczący planowanego połączenia spółek Jelcz i RFK oraz porozumienie w sprawie dzierżawy majątku dawnego zakładu z możliwością jego późniejszego wykupu. Umowa dzierżawy dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa i przewiduje stopniowe przejmowanie infrastruktury produkcyjnej, jej modernizację i docelowe nabycie aktywów. Po jej zawarciu Jelcz uzyska prawo pierwokupu majątku, który będzie zbywany w drodze przetargu przez syndyka. – Gdy tworzyliśmy RFK, deklarowaliśmy, że naszym celem jest przywrócenie życia tym halom. Dziś, wspólnie z Jelczem i PGZ, wypełniamy tę obietnicę. Zaczynamy od dzierżawy i przygotowań do połączenia – w perspektywie kilku miesięcy Racibórz stanie się jednym z kluczowych węzłów produkcyjnych dla ciężkich pojazdów wojskowych. To sukces zespołu RFK i dowód na to, że upadłość nie musi oznaczać końca przemysłowej tradycji – zaznaczył Andrzej Kopeć, prezes zarządu RFK.

Projekt realizowany jest w ramach Polskiej Grupy Zbrojeniowej przy wsparciu Agencji Rozwoju Przemysłu, Funduszu Transformacji Województwa Śląskiego i Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Środki na potencjalny wykup mają pochodzić zarówno z zasobów własnych grupy, jak i z funduszy publicznych. Dzięki dzierżawie ma być możliwe szybkie rozpoczęcie adaptacji hal i przygotowanie ich do produkcji.

Obecnie w zakładzie pracuje ok. 80 osób, a w tym roku planowana jest produkcja ok. 40 specjalistycznych pojazdów dla wojska. Docelowo zatrudnienie ma wzrosnąć do około 500 pracowników, a zdolności produkcyjne mogą osiągnąć poziom nawet 400 pojazdów rocznie. W trzech halach prowadzona będzie produkcja komponentów, montaż pojazdów i procesy lakiernicze. Powstawać mają tam m.in. podwozia wykorzystywane w systemach rakietowych i radarowych programu Narew. – Pojazdy ciężarowe Jelcza w kilkunastu wersjach i specjalistycznych odmianach są obecne niemal w każdej jednostce Wojska Polskiego. Uruchamiając produkcję w Raciborzu, w kooperacji z głównym zakładem w Jelczu-Laskowicach oraz zleceniami do Autosanu w Sanoku, znacząco zwiększymy produkcję i będziemy w stanie w pełni i terminowo realizować wymagane zamówienia dla Sił Zbrojnych, ale także dla podmiotów cywilnych – podkreślił Mariusz Ptak, prezes Jelcza.

Pozostałe obiekty zostaną zagospodarowane przez inne spółki z grupy. Jedna z hal zostanie udostępniona spółce Rosomak, gdzie planowane jest uruchomienie linii spawalniczej korpusów do transporterów opancerzonych, co ma zwiększyć możliwości produkcyjne w zakresie pojazdów Rosomak. Kolejna przestrzeń zostanie przeznaczona na potrzeby projektu SAN, czyli systemu przeciwdronowego rozwijanego na potrzeby obrony przeciwlotniczej. Budynek biurowy ma zostać skomercjalizowany przy współpracy ze specjalną strefą ekonomiczną.

Planowane jest również utworzenie centrum produkcji korpusów i wież do transporterów opancerzonych oraz rozwój kompetencji związanych z nowoczesnymi systemami uzbrojenia. Inwestycja wpisuje się w realizację programów modernizacyjnych Sił Zbrojnych RP, takich jak Wisła, Narew czy Pilica+, a także w rozwój krajowych zdolności w zakresie produkcji sprzętu wojskowego.

Inwestycja ma również znaczenie dla regionalnego rynku pracy i sieci kooperantów. PGZ współpracuje z tysiącami firm w kraju, a rozwój produkcji na Górnym Śląsku może przyczynić się do rozszerzenia tego ekosystemu o kolejne przedsiębiorstwa. W ocenie przedstawicieli spółek zaangażowanych w projekt przedsięwzięcie stanowi przykład wykorzystania istniejącej infrastruktury przemysłowej do budowy nowoczesnego zaplecza produkcyjnego i wzmocnienia krajowego przemysłu obronnego.

fot. arch. red., UM Racibórz
oprac. /kp/

Choć nominalnie składki nadal rosną, skala podwyżki w przyszłym roku ma być relatywnie niewielka.

Prognozy dotyczące wysokości składek na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców wskazują na ich dalszy wzrost w 2027 r., choć tempo podwyżek ma być wyraźnie niższe niż w ostatnich latach. Jak wyliczył Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, miesięczne obciążenie z tego tytułu – przy uwzględnieniu dobrowolnej składki chorobowej i bez składki zdrowotnej – wyniesie ok. 2039,46 zł. Dla porównania – w 2026 r. jest to 1926,76 zł.

Szacunki zostały przygotowane na podstawie rządowych prognoz makroekonomicznych, które stanowią punkt odniesienia do wyznaczania podstawy wymiaru składek. Jest ona uzależniona od prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Jak zaznacza ekonomista, ostateczna wysokość składek może jeszcze ulec zmianie, ponieważ wartości te bywają korygowane w trakcie prac nad ustawą budżetową.

Choć nominalnie składki nadal rosną, skala podwyżki w 2027 r. będzie zdaniem Łukasza Kozłowskiego relatywnie niewielka. Ma to związek ze spodziewanym spowolnieniem tempa wzrostu wynagrodzeń, które bezpośrednio wpływa na poziom obciążeń dla przedsiębiorców. Według prognoz przyszłoroczny wzrost składek będzie najniższy od 2021 r.

W ostatnich latach wysokość składek systematycznie rosła, zwiększając się z poziomu 974,85 zł w 2019 r. do ponad 1,9 tys. zł w 2026 r. Prognozowana kwota na 2027 r. przekracza już poziom 2 tys. zł miesięcznie.

Szacunkowa struktura składek na 2027 r. zakłada, że największą część stanowić będzie składka emerytalna, która ma wynieść 1167,80 zł miesięcznie. Istotne pozostaną również składki na ubezpieczenia rentowe (478,61 zł) i wypadkowe (99,91 zł), a także dobrowolna składka chorobowa (146,57 zł) oraz wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (146,57 zł).

fot. freepik.com
oprac. /kp/

Tylko 23% przedsiębiorstw korzysta z AI, a 37% nie widzi jej zastosowania.

Znaczna część polskich firm nadal nie jest przygotowana do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji – wynika z najnowszych badań przeprowadzonych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Jagielloński. Zaledwie 23% przedsiębiorstw reprezentujących dwanaście branż o potencjalnie najwyższej podatności na wykorzystanie tej technologii faktycznie korzysta z narzędzi AI, podczas gdy 37% nie dostrzega dla nich żadnego zastosowania.

Kim są „tradycjonaliści” i „pionierzy innowacji

Jak podkreśla Ignacy Święcicki, kierownik Zespołu Gospodarki Cyfrowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego, 46% firm można zaliczyć do grupy „tradycjonalistów”, czyli podmiotów o zachowawczym podejściu do technologii i ograniczonej zdolności dostrzegania jej potencjału w kontekście własnej działalności. We wcześniejszych analizach Ministerstwa Rozwoju i Technologii, przeprowadzonych na początku 2024 r. wśród mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, udział firm nieprzekonanych do cyfryzacji wynosił 38%. – Można więc przyjąć, że mimo zmian na rynku i ciągłej obecności tematu SI w mediach odsetek firm strukturalnie niezainteresowanych cyfryzacją jest stosunkowo duży i nie ulega zmniejszeniu. Pozostałe grupy to „technologiczni nowicjusze” (36% firm), „cyfrowi praktycy” (12%) oraz „pionierzy innowacji” (6%). W ostatniej z nich występują przede wszystkim firmy z branż energetycznej, IT oraz finansów i ubezpieczeń – wskazuje ekspert.

Ignacy Święcicki zwraca uwagę, że skuteczne wykorzystanie potencjału sztucznej inteligencji wymaga znacznie szerszej transformacji organizacyjnej przedsiębiorstw. W ocenie eksperta PIE wdrożenie tej technologii wiąże się z koniecznością zmiany sposobu zarządzania, organizacji pracy i rozwijania nowych kompetencji. – Tymczasem wśród „tradycjonalistów” kadra zarządzająca w większości nie śledzi trendów technologicznych (71%) i nie ma umiejętności zarządzania zmianą (74%). W dużej mierze transformacja umożliwiająca wykorzystanie SI wiąże się także z inwestycjami w aktywa niematerialne, jak kompetencje zarządcze, oprogramowanie i dane (nie tylko narzędzia do ich zbierania, ale przede wszystkim umiejętne zarządzanie danymi) czy kompetencje pracowników. Tego typu inwestycje, często traktowane w oficjalnych statystykach jako zwykłe koszty, wpływają wprost na produktywność firm korzystających z SI, co potwierdziły opisywane przez nas badania EBI – tłumaczy ekspert PIE.

Jakie są konsekwencje dla gospodarki?

Zgromadzone dane pokazują wyraźne zróżnicowanie poziomu zaawansowania technologicznego firm w Polsce, zarówno pomiędzy poszczególnymi branżami, jak i w ich obrębie. Zdaniem Ignacego Święcickiego utrzymująca się duża grupa przedsiębiorstw sceptycznie nastawionych do innowacji może w dłuższej perspektywie prowadzić do pogłębiania się podziałów rynkowych. W efekcie mogą wyłonić się silni liderzy technologiczni oraz liczna grupa firm stopniowo tracących konkurencyjność i udział w rynku. – Zjawisko takie jest poniekąd naturalne, jednak tym, co budzi niepokój, jest skala zróżnicowania (tylko 6% „pionierów”, 46% „tradycjonalistów”) oraz rosnące znaczenie konkurencji firm z innych krajów (cyfryzacja ułatwia wchodzenie na zagraniczne rynki). W tym kontekście rekomendacje dotyczące konieczności kompleksowego wsparcia ze strony administracji publicznej zawarte w raporcie wydają się słuszne, choć jednocześnie zmiana mentalności kadry zarządzającej będzie dużym wyzwaniem, bowiem wykracza poza tradycyjnie rozumiane podnoszenie kompetencji czy rozpowszechnianie wiedzy – podsumowuje ekspert.

fot. freepik.com
oprac. /kp/

60% pracowników deklaruje poszukiwanie nowej pracy, a najczęściej wskazywane powody to brak perspektyw rozwoju i niezadowolenie z jakości zarządzania.

Poziom zaangażowania pracowników w Polsce pozostaje jednym z najniższych zarówno w Europie, jak i na świecie. Z najnowszego raportu Gallup „State of the Global Workplace 2026” wynika, że jedynie 7% zatrudnionych w kraju deklaruje wysokie zaangażowanie w wykonywaną pracę. To jeden z dwóch najniższych wyników na kontynencie, podczas gdy średnia europejska wynosi 12%, a globalna – 20%.

Jednocześnie dane wskazują, że 43% Polaków ocenia swoje życie jako satysfakcjonujące, co pozostaje poniżej średniej europejskiej (49%), ale powyżej średniej światowej (34%). 57% badanych uważa także, że warunki do poszukiwania pracy są dobre.

Jak zwraca uwagę Katarzyna Zybertowicz, starsza analityczka w Zespole Wsparcia Badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego, na poziom zaangażowania w polskich organizacjach istotny wpływ mają jakość komunikacji i sposób zarządzania. Z raportu platformy Enpuls „Zaangażowanie 2025” opartego na badaniach prowadzonych w firmach zatrudniających łącznie ponad 100 tys.pracowników wynika, że po krótkotrwałej poprawie wskaźników po okresie pandemii nastąpił ich spadek. Wskaźnik zaangażowania obniżył się z 66% w 2024 r. do 63% w 2025 r. – Dotyczy on trzech podstawowych wymiarów zaangażowania: sensu pracy, wpływu na firmę i rozwoju własnego. Enpuls podaje, że aż 38% pracowników nie dysponuje wszystkimi informacjami potrzebnymi do efektywnej pracy, a 40% ocenia komunikację pionową jako niewystarczającą. Znajomość misji firmy deklaruje 65% (spadek rdr o 5 p.p.), a pracowników, którzy nie polecają swojej firmy jako miejsca pracy, jest więcej niż tych, którzy ją polecają – wskazuje ekspertka.

Katarzyna Zybertowicz dodaje, że niski poziom zaangażowania przekłada się również na większą skłonność do zmiany zatrudnienia. – Z najnowszego raportu Randstad wynika, że blisko 60% pracowników deklaruje poszukiwanie nowej pracy. Najczęściej wskazywane powody to brak perspektyw rozwoju i niezadowolenie z jakości zarządzania, wymieniane częściej niż niezadowolenie z poziomu wynagrodzenia – wymienia.

Zestawienie stosunkowo wysokiego poziomu ogólnej satysfakcji z życia z niskim zaangażowaniem zawodowym zdaniem Katarzyny Zybertowicz sugeruje, że pracownicy w Polsce potrafią dostosować się do realiów rynku pracy, jednak rzadziej budują silne więzi z organizacjami, w których są zatrudnieni. – Ich krytyczne oceny zarządzania i komunikacji pełnią raczej funkcję dystansującą, co sugeruje kryzys jakości relacji pracownicy–organizacje, a nie kryzys dobrostanu pracowników jako takich – podsumowuje.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Do tej pory do ZUS wpłynęło ponad 632 tys. wniosków, na podstawie których wystawiono blisko 1,1 mln zaświadczeń.

Od 1 maja 2026 roku pracownicy wszystkich sektorów zyskają możliwość powiększenia swojego stażu pracy o okresy aktywności zawodowej wykonywanej poza tradycyjnym zatrudnieniem na etat. Nowe przepisy umożliwiają uwzględnienie m.in. prowadzenia działalności gospodarczej i pracy na podstawie umów-zleceń, co od początku roku było dostępne wyłącznie dla osób zatrudnionych w sferze budżetowej. Zmiana wynika z nowelizacji Kodeksu pracy i ma znaczenie m.in. dla ustalania prawa do dodatków stażowych czy wymiaru urlopu. Zainteresowanie nowymi regulacjami jest bardzo duże – do tej pory do ZUS wpłynęło ponad 632 tys. wniosków, na podstawie których wystawiono blisko 1,1 mln zaświadczeń.

Warunkiem doliczenia tych okresów do stażu pracy jest uzyskanie odpowiedniego zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które potwierdza podleganie ubezpieczeniom społecznym. Dokument może obejmować m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wykonywania pracy na podstawie umowy-zlecenia lub agencyjnej, współpracy przy takich umowach, korzystania z tzw. ulgi na start, a także czas sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w trakcie zawieszenia działalności. Jednocześnie ZUS wskazuje, że nie będzie możliwe wydanie zaświadczenia w sytuacji, gdy w systemie nie ma danych potwierdzających zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, co dotyczy na przykład uczniów i studentów do 26. roku życia pracujących na umowie-zlecenia bez odprowadzanych składek.

Procedura uzyskania dokumentu została w pełni zdigitalizowana. Wniosek można złożyć za pośrednictwem portalu eZUS, korzystając z formularza USP, który dotyczy okresów po 1 stycznia 1999 r. W przypadku chęci potwierdzenia wcześniejszych okresów zatrudnienia konieczne jest złożenie formularza US-7. Wygenerowane zaświadczenia nie wymagają podpisu odręcznego urzędnika, ponieważ zawierają nadrukowane dane identyfikujące osobę upoważnioną, co pozostaje zgodne z obowiązującymi przepisami.

ZUS udostępnił również narzędzia umożliwiające pracodawcom weryfikację autentyczności przedstawianych dokumentów. Zaświadczenia wydane na podstawie wniosku USP można sprawdzić online na stronie internetowej instytucji w zakładce „Wyszukiwarki i usługi”.

Szczegółowe informacje dotyczące nowych zasad dostępne są na stronie internetowej ZUS.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Wskaźniki dotyczące stresu wodnego pokazują, że presja na zasoby wodne w Polsce utrzymuje się na umiarkowanym poziomie, choć nadal należy do najwyższych w UE.

Polska znajduje się wśród krajów o najniższych zasobach wody przypadających na mieszkańca w Unii Europejskiej, a zmiany klimatyczne dodatkowo pogłębiają ten problem. Niestabilna sytuacja hydrologiczna staje się wyzwaniem nie tylko dla mieszkańców, lecz także dla rolnictwa i gospodarki. Eksperci zwracają uwagę, że dotychczasowe działania o charakterze doraźnym powinny zostać zastąpione rozwiązaniami systemowymi, jak np. rozwój retencji, odbudowa ekosystemów wodnych czy bardziej efektywne zarządzanie zasobami.

Polska dysponuje rocznie ok. 60 mld m³ odnawialnych zasobów wody słodkiej, jednak w okresach suszy wartość ta spada poniżej 40 mld m³. W przeliczeniu na mieszkańca oznacza to poziom od 1,1 do 1,6 tys. m³ rocznie, czyli poniżej progu bezpieczeństwa wodnego określonego przez ONZ na poziomie 1,7 tys. m³. W praktyce oznacza to rosnące ryzyko niedoborów wody.

Eksperci zwracają uwagę, że obecne warunki hydrologiczne są niekorzystne. – Po śnieżnej zimie nastąpił kilkumiesięczny okres bez opadów, przez co wchodzimy w wiosenno-letni sezon wegetacyjny z niewystarczającymi zasobami wodnymi. Już teraz doświadczamy suszy rolniczej, obserwujemy spadające poziomy wód w rzekach i to prowadzi do pogłębiającego się kryzysu wodnego w naszym kraju – tłumaczy dr Kamil Jawgiel, geograf, hydrolog, prezes Fundacji Wody Warta „Hydroni”.

Niedobory wody coraz wyraźniej wpływają na różne sektory gospodarki, w szczególności na rolnictwo, które w coraz większym stopniu korzysta z zasobów wód podziemnych. Ekspert przestrzega, że może to prowadzić do ich nadmiernej eksploatacji i lokalnych przeciążeń. – W ubiegłych latach doświadczaliśmy problemów z niedoborem wody w naszych domostwach, nie tylko na obszarach wiejskich, ale również w miastach. Dość powiedzieć, że corocznie 200–300 przedsiębiorstw wodociągowych w Polsce apeluje o krytyczne ograniczenie zużycia wody wśród mieszkańców – podkreśla dr Kamil Jawgiel.

Wskaźniki dotyczące tzw. stresu wodnego – czyli porównania ilości wody, którą zużywamy, do tego, jak dużo jest jej do dyspozycji – pokazują, że presja na zasoby wodne w Polsce utrzymuje się na umiarkowanym poziomie, choć nadal należy do najwyższych w UE. W ostatnich latach wskaźnik ten nieco się obniżył, co częściowo wynika ze spadku zużycia wody na mieszkańca. Mimo to eksperci podkreślają, że sytuacja wymaga dalszych działań, zwłaszcza w kontekście nasilających się zmian klimatycznych, które wpływają zarówno na dostępność, jak i jakość wody.

Woda coraz częściej postrzegana jest jako zasób strategiczny, niezbędny dla funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki. Jej niedobory mogą mieć bezpośredni wpływ na jakość życia oraz ciągłość działalności wielu sektorów, w tym przemysłu i leśnictwa. W związku z tym rośnie znaczenie długofalowego, systemowego podejścia do zarządzania zasobami wodnymi, które powinno łączyć działania administracji publicznej, biznesu i środowisk naukowych. – Woda jest jedyną substancją na Ziemi, która z jednej strony jest niezbędna do naszego życia, ale również jest niezastępowalna przez inne surowce, medium czy substancje. Niedobory wody będą więc miały dalsze negatywne konsekwencje, co bezpośrednio się przekłada na jakość naszego życia i zagrożenie dla gospodarki – wskazuje dr Kamil Jawgiel.

Jednym z kluczowych kierunków działań wskazywanych przez specjalistów jest rozwój retencji, szczególnie naturalnej, obejmującej m.in. renaturyzację rzek, odtwarzanie terenów podmokłych i torfowisk, a także wdrażanie rozwiązań takich jak ogrody deszczowe czy lokalne systemy zatrzymywania wód opadowych. Działania te mają znaczenie zarówno w kontekście przeciwdziałania suszy, jak i ograniczania skutków powodzi.

W Polsce wdrażane są już przedsięwzięcia mające na celu zwiększenie retencji wodnej, w tym "Program przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2022–2027 z perspektywą do 2030 roku", który zakłada realizację 727 inwestycji, w tym 94 obiektów retencjonujących wodę (zbiorniki) i 633 innych obiektów, które kształtują retencję (m.in. budowli piętrzących i regulacyjnych). Równolegle rośnie pojemność tzw. małej retencji – w latach 2015–2024 zwiększono ją z 830 tys. do 881 tys. dm³.

Eksperci podkreślają, że skuteczne przeciwdziałanie kryzysowi wodnemu wymaga skoordynowanych działań i traktowania wody jako dobra o strategicznym znaczeniu. Coraz częściej wskazuje się także na rolę inicjatyw łączących biznes, samorządy i naukę, które koncentrują się nie tylko na ograniczaniu zużycia wody, lecz także na jej odnawianiu i ochronie w skali całych zlewni.

fot. arch. red.
oprac. /kp/

W ubiegłym roku do ZUS trafiło ponad 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na łączną liczbę 290,5 mln dni.

W 2025 r. Polacy spędzili na zwolnieniach lekarskich łącznie 290,5 mln dni. To o pół miliona dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej w porównaniu z 2021 r. Jak wynika z najnowszego raportu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jednym z powodów jest pogarszający się stan zdrowia psychicznego.

Do ZUS trafiło w ubiegłym roku ponad 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na łączną liczbę 290,5 mln dni. – To ogromna liczba i czasami trudno sobie to wyobrazić, ale jeśli ją przełożymy na lata, to wychodzi, że w ubiegłym roku łącznie spędziliśmy na zwolnieniu lekarskim 795 tys. lat – zwraca uwagę Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w woj. śląskim. Statystycznie co drugi ubezpieczony w Polsce skorzystał ze zwolnienia lekarskiego, a średnia długość takiego okresu wyniosła 11 dni.

Coraz częściej Polacy korzystają z krótkoterminowych zwolnień. W minionym roku wystawiono 9,8 mln zaświadczeń trwających do pięciu dni, w tym 1,8 mln jednodniowych.

Łączna liczba dni absencji obejmuje zarówno zwolnienia związane z chorobą własną (277,6 mln dni), jak i koniecznością sprawowania opieki nad dziećmi lub innymi członkami rodziny. W przypadku osób ubezpieczonych w samym ZUS większość stanowiły zwolnienia wynikające bezpośrednio z problemów zdrowotnych pracowników – było to 254,5 mln dni, z czego 242 mln to choroby własne.

Najczęstszą przyczyną niezdolności do pracy pozostają schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej, które odpowiadały za 42,4 mln dni absencji (41,8 mln w 2024 r.). Na drugim miejscu znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, które odnotowały wyraźny wzrost i odpowiadały za 34,1 mln dni (30,3 mln rok wcześniej). Kolejne miejsca zajmują choroby układu oddechowego (32,9 mln dni, w 2024 r. 33 mln), urazy i zatrucia (31,7 mln dni, w 2024 r. 32,5 mln) oraz absencje związane z ciążą, porodem i połogiem (31,6 mln, w 2024 r. 31,8 mln). Jednocześnie znacząco spadła liczba dni niezdolności do pracy związanych z COVID-19 – z 1,7 mln do 1,2 mln.

Dane wskazują, że absencja chorobowa pozostaje zjawiskiem dynamicznym, zależnym m.in. od czynników sezonowych i środowiskowych. Coraz częściej jednak jej przyczyny wiązane są z problemami psychicznymi, przeciążeniem obowiązkami i wypaleniem zawodowym. Wśród czynników sprzyjających wskazuje się m.in. brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz trudności w relacjach w miejscu pracy.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Powody rezygnacji z majówki to głównie brak środków, obowiązki zawodowe, edukacyjne lub rodzinne i chęć zachowania urlopu na inny okres.

Majówka w tym roku upłynie pod znakiem ostrożnego planowania i ograniczonych wydatków. Krótki, trzydniowy układ dni wolnych oraz rosnące koszty życia sprawiają, że Polacy podchodzą do wypoczynku w sposób pragmatyczny.

W tym roku majówka przypada od piątku do niedzieli, co znacząco ogranicza możliwości organizacji dłuższych wyjazdów. Jak wynika z najnowszego badania InterviewMe „Jak Polacy spędzają majówkę i ile to kosztuje?”, część respondentów decyduje się na wydłużenie wolnego czasu, choć nie jest to dominujący trend. 42% planuje dłuższy wypoczynek niż tylko ustawowe dni wolne, przy czym 24% wybiera kilkudniowy wyjazd, a 18% bierze dodatkowe jeden lub dwa dni urlopu. Jednocześnie 35% respondentów zamierza ograniczyć się do trzech dni wolnych, a 23% w ogóle nie planuje odpoczynku w tym okresie.

Powody rezygnacji z majówki mają głównie charakter finansowy i praktyczny. Najczęściej wskazywanym czynnikiem jest brak środków, na który zwraca uwagę 27% badanych. Kolejne osoby wskazują obowiązki zawodowe, edukacyjne lub rodzinne (21%), a także chęć zachowania urlopu na inny okres (16%). Część respondentów deklaruje, że majówka nie ma dla nich szczególnego znaczenia (15%) lub nie odczuwa potrzeby odpoczynku (11%), a mniejsza grupa wskazuje trudności organizacyjne (7%).

Dane pokazują również wyraźną ostrożność w planowaniu wydatków. Wśród osób korzystających z wolnego 57% zamierza zmieścić się w budżecie do 500 zł, w tym 31% planuje wydać mniej niż 200 zł. Wyższe kwoty deklaruje mniejsza część badanych, a tylko 6% planuje wydatki przekraczające 2000 zł. Taki rozkład wskazuje, że wielu Polaków zdecyduje się na wypoczynek w domu lub najbliższej okolicy.

Największe koszty związane z majówką generują noclegi (24%), transport (19%) i wyżywienie (18%), a także atrakcje i dodatkowe zakupy (13%). Jednocześnie 18% respondentów deklaruje brak większych wydatków.

Podejście do majówki jest w dużej mierze racjonalne i kontrolowane. 46% badanych przyznaje, że wydaje pieniądze, ale pilnuje budżetu, a 34% stara się maksymalnie ograniczać koszty. Tylko 6% traktuje majówkę jak krótkie wakacje i decyduje się na wyższe wydatki.

– Z badania InterviewMe wynika, że majówka — mimo swojego "wypoczynkowego" charakteru — dla wielu Polaków pozostaje przede wszystkim projektem logistyczno-finansowym. Widać wyraźnie, że większość osób podchodzi do tego okresu w sposób ostrożny i racjonalny, planując zarówno ilość czasu wolnego, jak i wydatki. Z perspektywy rynku pracy nie jest to zaskakujące. W ostatnich latach obserwujemy bowiem spory wzrost kosztów życia oraz większą niepewność finansową, co naturalnie wpływa na decyzje pracowników dotyczące urlopów i wypoczynku – komentuje Dominika Kowalska, ekspertka kariery InterviewMe.

Zbliżające się Święto Pracy coraz częściej postrzegane jest nie tylko jako symboliczne odniesienie do historii ruchu pracowniczego, lecz przede wszystkim jako początek okresu odpoczynku i regeneracji. Czytaj więcej: 86% Polaków stawia na majówkę. Święto Pracy traci dawny charakter

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Jeszcze kilka lat temu sprzedaż w branży technologicznej opierała się głównie na relacjach, znajomości produktu i sprawnym przygotowaniu oferty.

W branży high-tech coraz wyraźniej widać, że tradycyjne podejście do sprzedaży przestaje wystarczać. Klienci nie oczekują już gotowych rozwiązań „z półki” - szukają partnerów, którzy pomogą im osiągnąć konkretne cele badawcze i przemysłowe.

W swoim artykule dr Łukasz Walczak, Menadżer Pionu Rozwoju i Biznesu w PREVAC sp. z o.o., pokazuje, jak zmienia się rola sprzedaży w świecie zaawansowanych technologii. To spojrzenie na transformację, w której kluczowe stają się nie produkty, lecz rezultaty, współpraca i wspólne tworzenie rozwiązań.

Klienci nie kupują technologii. Kupują możliwość osiągania rezultatów

Jak firmy high-tech stają się partnerami w badaniach i przemyśle

Jeszcze kilka lat temu sprzedaż w branży technologicznej opierała się głównie na relacjach, znajomości produktu i sprawnym przygotowaniu oferty. Dziś coraz wyraźniej widać, że to nie technologia sama w sobie jest przedmiotem decyzji zakupowych.

W świecie zaawansowanych badań i wymagających procesów przemysłowych klienci nie szukają już dostawców. Szukają partnerów, którzy pomogą im osiągnąć konkretny rezultat technologiczny, często w sytuacji, gdy problem nie jest jeszcze w pełni zdefiniowany.

To nie jest kosmetyczna zmiana. To fundamentalna transformacja sposobu, w jaki firmy high-tech budują sprzedaż i swoją pozycję rynkową. To również moment, w którym zmienia się rola sprzedaży w organizacji i jej wpływ na rozwój technologii. W warunkach rosnącej presji na tempo rozwoju technologii i skracanie czasu wdrożeń zmiana ta przestaje być wyborem, a staje się koniecznością.

Koniec klasycznej sprzedaży

Tradycyjny model sprzedaży opierał się na prostym schemacie relacja, oferta i cena. W sektorze zaawansowanych technologii ten schemat coraz częściej przestaje działać.

Współczesne projekty są złożone, wieloetapowe i obarczone wysokim ryzykiem technologicznym. Decyzje zakupowe podejmowane są przez zespoły, w których uczestniczą naukowcy, inżynierowie oraz działy zakupów. Każda z tych grup ma inne oczekiwania i inne kryteria oceny.

Zmienia się również czas. Proces sprzedaży w projektach zaawansowanej aparatury badawczej trwa średnio od kilku do kilkunastu miesięcy, a w bardziej złożonych przypadkach przekracza dwa lata. Oznacza to konieczność prowadzenia relacji, która bardziej przypomina zarządzanie projektem niż klasyczną sprzedaż.

Jednocześnie firmy, które nie są w stanie prowadzić sprzedaży w modelu projektowym, stopniowo tracą zdolność do udziału w najbardziej zaawansowanych realizacjach.

Klient kupuje rezultat, nie urządzenie

Najważniejsza zmiana dotyczy tego, co faktycznie jest przedmiotem zakupu.

Klient nie kupuje urządzenia jako takiego. Kupuje możliwość przeprowadzenia eksperymentu, osiągnięcie konkretnego efektu technologicznego lub zapewnienie stabilności procesu produkcyjnego.

Rozmowa coraz rzadziej zaczyna się od produktu, a coraz częściej od procesu. W wielu projektach punkt wyjścia wygląda podobnie. Klient ma określony cel badawczy lub przemysłowy, ale nie ma jeszcze jednoznacznie zdefiniowanej ścieżki jego realizacji. Proces sprzedaży obejmuje wtedy wspólne doprecyzowanie koncepcji, wybór technologii oraz stopniowe dochodzenie do rozwiązania.

To przesunięcie powoduje, że sprzedaż coraz częściej zaczyna się na etapie, który wcześniej należał wyłącznie do obszaru badań i rozwoju.

Sprzedawca jako doradca technologiczny

Zmiana oczekiwań klientów wymusza zmianę kompetencji po stronie firm high-tech.

Sprzedawca przestaje być osobą prezentującą ofertę. Staje się uczestnikiem procesu projektowego i współtwórcą rozwiązania.

Rozmowy z klientami coraz częściej mają charakter warsztatowy. Analizowane są możliwe podejścia technologiczne, identyfikowane są ograniczenia oraz oceniane ryzyka. Opracowanie finalnego rozwiązania wymaga kilku iteracji i przejścia od wstępnej koncepcji do szczegółowej konfiguracji dopasowanej do aplikacji klienta. W projektach badawczych liczba tych iteracji jest zazwyczaj większa, ponieważ wymagania zmieniają się w trakcie pracy nad koncepcją.

Oznacza to również większe zaangażowanie zespołów technicznych już na bardzo wczesnym etapie, często jeszcze bez gwarancji realizacji projektu.

Dane i doświadczenie jako fundament decyzji

Wraz ze wzrostem złożoności projektów rośnie znaczenie danych i doświadczenia.

Największą wartością przestaje być sam produkt. Staje się nią zdolność do tworzenia wartości dla klienta poprzez przełożenie potrzeb aplikacyjnych na działające rozwiązanie.

Z perspektywy projektów realizowanych na wielu rynkach widać wyraźnie, że skala działania jest jednocześnie szansą i wyzwaniem. Projekty prowadzone są równolegle dla klientów z wielu krajów, zarówno europejskich, jak i pozaeuropejskich, co wymaga uwzględnienia różnych standardów pracy oraz odmiennych podejść do badań i współpracy.

Jednocześnie szeroki zasięg geograficzny nie zawsze przekłada się na efektywność. Istotna część zapytań ofertowych nie kończy się realizacją, co oznacza, że znacząca część pracy sprzedażowej nie przekłada się bezpośrednio na przychód, zwiększając koszt i złożoność całego procesu.

To napięcie między skalą a efektywnością będzie jednym z kluczowych wyzwań dla firm high-tech w najbliższych latach.

Sprzedaż jako początek relacji

W branży high-tech podpisanie umowy nie oznacza końca procesu sprzedaży. Jest jego początkiem.

Kluczowe znaczenie mają wdrożenie, uruchomienie systemu lub procesu oraz dalsze wsparcie techniczne. Wiele projektów rozwija się etapowo. Współpraca rozpoczyna się od pojedynczego systemu lub stanowiska badawczego, a następnie rozszerza się o kolejne funkcjonalności lub nowe aplikacje.

Można wskazać wiele przypadków, w których początkowa koncepcja przekształca się w rozbudowaną platformę badawczą wykorzystywaną przez zespoły z różnych krajów lub w zaawansowane środowisko badawczo rozwojowe w przemyśle.

Oznacza to, że sprzedaż przestaje być jednorazowym procesem, a staje się elementem długoterminowego rozwoju klienta.

W kierunku partnerstwa technologicznego

Granica między dostawcą a partnerem technologicznym stopniowo się zaciera.

Firmy high-tech, które potrafią połączyć kompetencje sprzedażowe, wiedzę inżynierską oraz doświadczenie serwisowe, zyskują realny wpływ na rozwój projektów swoich klientów.

Oznacza to konieczność budowania organizacji, w której sprzedaż, inżynieria i rozwój technologii funkcjonują jako jeden spójny proces, a nie odrębne obszary. Jednocześnie sprzedaż przestaje być odrębną funkcją organizacyjną i staje się częścią procesu tworzenia technologii oraz budowania przewagi konkurencyjnej.

Firmy, które tego nie zrozumieją, będą stopniowo wypadać z najbardziej zaawansowanych projektów, niezależnie od jakości swoich produktów.

Sprzedaż w branży high-tech nie dotyczy już produktów. Dotyczy wspólnego tworzenia rozwiązań.

Rozwiązanie to stanowi istotne ułatwienie dla najmniejszych firm, umożliwiając im stopniowe dostosowanie się do nowych wymogów cyfrowych.

W 2026 roku wprowadzono rozwiązania przejściowe dotyczące obowiązkowego korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Zgodnie z przepisami ustawy o VAT, w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2026 r. podatnicy, których miesięczna sprzedaż brutto udokumentowana fakturami nie przekracza 10 000 zł, mogą nadal wystawiać faktury poza systemem KSeF – zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej.

Preferencja ta ma charakter warunkowy i dotyczy wyłącznie tych podmiotów, które mieszczą się w określonym limicie obrotów. Oznacza to, że dopóki wartość sprzedaży fakturowanej w danym miesiącu nie przekroczy wskazanego progu, przedsiębiorca nie ma obowiązku korzystania z faktur ustrukturyzowanych.

Jak ustalać limit 10 000 zł i które dokumenty pomijać

Przy obliczaniu limitu kluczowe znaczenie ma wartość brutto sprzedaży udokumentowanej fakturami. Do sumy tej wlicza się wyłącznie te faktury, które – zgodnie z przepisami – powinny być wystawione w KSeF, gdyby nie obowiązywało zwolnienie.

Jednocześnie ustawodawca przewidział szereg wyłączeń. Do limitu nie zalicza się sprzedaży rejestrowanej na kasie fiskalnej, ujętej w raportach kasowych, ani sprzedaży, która nie została udokumentowana ani fakturą, ani paragonem. Pomijane są również określone kategorie dokumentów, takie jak paragony z numerem NIP do kwoty 450 zł uznawane za faktury uproszczone, faktury wystawiane na żądanie konsumentów nieprowadzących działalności gospodarczej czy dokumenty objęte szczególnymi wyłączeniami – na przykład bilety lub faktury dotyczące usług finansowych zwolnionych z VAT.

Istotne znaczenie ma również moment ujęcia faktury w limicie. Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów decyduje data wystawienia dokumentu, a nie moment powstania obowiązku podatkowego. Oznacza to, że faktura jest uwzględniana w miesiącu, w którym została wystawiona, niezależnie od tego, kiedy faktycznie powstał obowiązek podatkowy.

Skutki przekroczenia limitu i obowiązek przejścia do KSeF

Przekroczenie progu 10 000 zł w danym miesiącu powoduje natychmiastową utratę prawa do wystawiania faktur poza KSeF. Co istotne, obowiązek korzystania z systemu powstaje już w odniesieniu do faktury, którą przekroczono limit. Oznacza to, że dokument ten – mimo że formalnie przekracza próg – musi zostać wystawiony w KSeF.

Od tego momentu wszystkie kolejne faktury również podlegają obowiązkowi ustrukturyzowania w systemie. Co więcej, utrata prawa do zwolnienia ma charakter trwały – nawet jeśli w kolejnych miesiącach sprzedaż spadnie poniżej 10 000 zł, podatnik nie może powrócić do wystawiania faktur poza KSeF.

Wprowadzone regulacje jasno wskazują, że limit ma charakter jednorazowego progu przejścia do systemu, a nie odnawialnego uprawnienia w każdym miesiącu. W praktyce oznacza to konieczność stałego monitorowania poziomu sprzedaży oraz odpowiedniego przygotowania się do momentu, w którym korzystanie z KSeF stanie się obowiązkowe. O tym, jak to zrobić można dowiedzieć się w zaufanym i doświadczonym od lat biurze rachunkowym.

opracowanie: kk

źródło: infor.pl

Działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej mają zazwyczaj podstawowy charakter, a najczęściej wdrażanym rozwiązaniem jest oświetlenie LED.

Blisko połowa przedsiębiorstw w Polsce nie prowadzi kontroli zużycia energii, a ponad jedna trzecia nie planuje inwestycji w tym obszarze mimo rosnących kosztów i zwiększającego się zapotrzebowania. Takie wnioski płyną z raportu „Ślepa strefa transformacji. Jak (nie)przygotowane są polskie przedsiębiorstwa do nowej rzeczywistości energetycznej?” przygotowanego przez Schneider Electric.

Z danych wynika, że 48% przedsiębiorstw nie sprawuje świadomego nadzoru nad zużyciem energii, a jedna czwarta ogranicza swoją wiedzę w tym zakresie do informacji zawartych na rachunkach. W praktyce oznacza to, że dla wielu firm energia pozostaje kosztem widocznym jedynie w rozliczeniach, bez pogłębionej analizy i kontroli. Dodatkowo 43% przedsiębiorstw nie śledzi zmian zachodzących na rynku energii, a w przypadku najmniejszych firm odsetek ten jest jeszcze wyższy i sięga 67%. Znaczna część badanych nie zna również podstawowych pojęć związanych z nowoczesną energetyką, takich jak systemy zarządzania energią czy umowy typu Power Purchase Agreement.

Autorzy raportu wyróżniają trzy poziomy zaawansowania przedsiębiorstw w obszarze zarządzania energią. 25% firm znajduje się na etapie aktywnego zarządzania zużyciem, co dotyczy głównie dużych zakładów produkcyjnych. Ok. 40% przedsiębiorstw posiada wiedzę o swoim zużyciu, jednak nie podejmuje działań optymalizacyjnych. Pozostałe firmy funkcjonują bez pomiarów i kontroli.

Choć część organizacji podejmuje działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej, mają one zazwyczaj podstawowy charakter. Najczęściej wdrażane rozwiązania to oświetlenie LED (38%) i działania związane z termoizolacją budynków (30%). Bardziej zaawansowane podejście, obejmujące systemowe zarządzanie energią, pozostaje rzadkością i deklaruje je 12% respondentów. Jednocześnie jedna trzecia przedsiębiorstw nie przewiduje żadnych inwestycji w tym zakresie w najbliższych latach. – Aby zwiększać wydajność energetyczną, jedna trzecia firm zainwestowała w oświetlenie LED lub termoizolację, jednak zbyt mało z nich myśli o zarządzaniu energią, które prowadzi do większej wydajności całego ekosystemu energetycznego. Ponieważ Polska jest rynkiem w dużej mierze przemysłowym, koszt energii ma bezpośredni wpływ na koszt towarów sprzedawanych przez firmy – tłumaczy Ionut Farcas, zone president na Europę Środkowo-Wschodnią w Schneider Electric.

Koszty energii stanowią istotne obciążenie dla działalności gospodarczej, zwłaszcza w sektorze produkcyjnym, gdzie odpowiadają one za 20% kosztów operacyjnych. Eksperci wskazują, że już samo wdrożenie systemów monitoringu zużycia energii może przynieść wymierne oszczędności w krótkim czasie, co zyskuje na znaczeniu w kontekście rosnącego zapotrzebowania na energię. – Można wyróżnić trzy główne siły stanowiące wyzwanie dla współczesnego rynku energetyki. Pierwszą jest nowa struktura rynku, w której widzimy przechodzenie na odnawialne źródła, wiele nowych zastosowań w sektorze pojazdów elektrycznych, a także elektryfikację przemysłu, która powoduje duże obciążenie sieci. Drugim z obserwowanych trendów jest cyfryzacja z dynamicznym rozwojem AI i wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, które łączą się z ogromnym zapotrzebowaniem na energię. Kolejnym jest ograniczenie globalnego wpływu w zakresie źródeł energii, co niesie ze sobą fragmentację i potrzebę elastyczności – wskazuje Ionut Farcas.

W przypadku Polski wyzwania te są szczególnie istotne ze względu na duży udział przemysłu w gospodarce, w tym branż energochłonnych. Rosnące zapotrzebowanie na energię i konieczność zapewnienia stabilnych dostaw stają się kluczowymi elementami planowania działalności przedsiębiorstw. – Główne różnice między 20 krajami wchodzącymi w skład regionu Europy Środkowo-Wschodniej z perspektywy energetyki dotyczą miksu energetycznego. Niektóre kraje są bardzo zaawansowane we wdrażaniu źródeł energii odnawialnej, np. Rumunia lub kraje bałtyckie, a inne są w trakcie przechodzenia na odnawialne źródła i większą niezależność energetyczną. Polska jest w trakcie tego procesu – podsumowuje ekspert.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W marcu odnotowano wyraźny wzrost liczby ofert pracy w ujęciu miesięcznym, jednak ich ogólna liczba pozostaje znacząco niższa niż rok wcześniej.

Wskaźnik Rynku Pracy, który wyprzedzająco sygnalizuje zmiany poziomu bezrobocia, obniżył się z 78,5 pkt. w marcu do 76,8 pkt. w kwietniu. Oznacza to drugi miesiąc spadku tego wskaźnika. W lutym wskaźnik wyraźnie wzrósł, natomiast stopa bezrobocia rejestrowanego w marcu utrzymała się na poziomie z lutego i wyniosła 6,1%. Była ona wyższa o 0,8 p.p. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.

Według autorów raportu z Biura Inwestycji i Cykli Ekonomicznych obecne zmiany zarówno wskaźników, jak i samej stopy bezrobocia są efektem jednoczesnego oddziaływania czynników koniunkturalnych i regulacyjnych związanych ze zmianami prawnymi wprowadzonymi w połowie ubiegłego roku. – Przez kilka kolejnych miesięcy czynniki te mogą nadal oddziaływać na obserwowane tendencje, dlatego należy zachować ostrożność w formułowaniu wniosków. Z czasem ich wpływ będzie jednak stopniowo wygasał, a wartości statystyk opisowych staną się porównywalne w czasie – tłumaczą eksperci.

W marcu odnotowano wyraźny wzrost liczby ofert pracy w ujęciu miesięcznym, który wyniósł blisko 46%, jednak ich ogólna liczba nadal pozostaje znacząco niższa niż rok wcześniej – o ok. 45%. Jak podkreślono w raporcie, nie wynika to wyłącznie z ograniczenia zapotrzebowania na pracowników, lecz w dużej mierze jest konsekwencją zmian systemowych.

Od kwietnia ubiegłego roku liczba ogłoszeń publikowanych w internecie systematycznie maleje. Tendencja spadkowa utrzymuje się w większości analizowanych grup zawodowych, szczególnie w obszarze prac fizycznych, choć segment ten nadal cechuje się relatywnie wysoką liczbą ofert. Niewielkie oznaki wzrostu widoczne są jedynie w zawodach wymagających wykształcenia ścisłego, jednak również tam poziom ofert pozostaje niski.

BIEC zwraca uwagę, że liczba osób wyrejestrowujących się z urzędów pracy z powodu podjęcia zatrudnienia przewyższa liczbę zgłaszanych wakatów. Nowe zatrudnienia są efektem zarówno krótkotrwałego bezrobocia, jak i pojawiania się nowych ofert, z czego część opiera się także na ofertach zarejestrowanych wcześniej.

– W marcu napływ do bezrobocia wzrósł o 1% w porównaniu z poprzednim miesiącem, a jednocześnie był o 2% niższy niż przed rokiem, choć w styczniu odnotowano nieco wyraźniejszy wzrost w ujęciu miesięcznym. Wydaje się zatem, że nowa ustawa – przynajmniej na obecnym etapie – nie przekłada się na rejestrację większej liczby osób pozostających poza zatrudnieniem, co było jednym z celów wprowadzonych zmian – podsumowuje BIEC.

Czytaj także: Bezrobocie w Polsce bez zmian. W marcu wyniosło 6,1%

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Ponad połowa Polaków skorzystała już z możliwości oddania opakowań, a 69% użytkowników robi to regularnie.

System kaucyjny w Polsce stopniowo przyspiesza, a pierwsze miesiące jego funkcjonowania pokazują rosnące zaangażowanie konsumentów. W ciągu pół roku zwrócono ponad 520 mln opakowań, a oddawanie butelek i puszek staje się coraz bardziej powszechną praktyką. Jednocześnie rozwój systemu napotyka na wyzwania związane z ograniczoną liczbą punktów zbiórki i problemami technicznymi kaucjomatów, które – jak wskazują operatorzy – powinny być stopniowo eliminowane wraz z rozbudową infrastruktury.

System działa od 1 października 2025 r., jednak wyraźne przyspieszenie nastąpiło w pierwszych miesiącach 2026 r. Zwiększa się zarówno liczba opakowań objętych systemem, jak i skala ich zwrotów. Kwietniowe badanie Kaucja.pl pokazuje, że ponad połowa Polaków skorzystała już z możliwości oddania opakowań. 69% użytkowników robi to regularnie, a 70% ocenia cały proces jako prosty. – Docierają do nas sygnały niezadowolenia mówiące o tym, że system jest trudny, nieefektywny, że wymusza na nas nowe zadania. Tak, wymusza na nas nowe, codzienne nawyki polegające na oddaniu opakowania po napoju do punktu zbiórki zamiast umieszczenia go w żółtym worku komunalnym. Jeżeli jednak połączymy to ze zrozumieniem, dlaczego to robimy i jaki jest powód takiego działania, to będzie nam łatwiej – podkreśla Piotr Okurowski, prezes Kaucja.pl – Krajowego Systemu Kaucyjnego.

Wraz z upowszechnianiem systemu pojawiają się sygnały dotyczące wyzwań w jego codziennym użytkowaniu. Najczęściej wskazywane problemy mają charakter organizacyjny i dotyczą dostępności punktów zwrotu, ich lokalizacji i sprawności działania urządzeń. – Konsumenci obserwują zjawiska utrudniające im codzienne wejście w system kaucyjny. Mówimy tutaj o niedziałających czy zapchanych recyklomatach, o sklepach, które się dopiero wyposażają w te urządzenia. Obsługa sklepu też musi się nauczyć, jak często należy wymienić worek, jak należy konserwować urządzenie, aby się nie psuło. Wszyscy przechodzimy proces wdrożenia systemu kaucyjnego, niestety kosztem obserwowanych i zdarzających się awarii, krótkoterminowego niedziałania, kiedy operator czy jednostka handlu nie zdąży wymienić worka w maszynie – tłumaczy Piotr Okurowski.

Obecnie w Polsce funkcjonuje ok. 52 tys. miejsc umożliwiających zwrot opakowań objętych kaucją. Automaty przyjmujące opakowania działają w 9,5 tys. lokalizacji i odpowiadają za 78% zwrotów. W przypadku awarii urządzenia lub jego niedostępności sklepy mają obowiązek przyjmować opakowania ręcznie i zwracać kaucję. Operatorzy zapowiadają dalszą rozbudowę infrastruktury, w tym zwiększenie liczby kaucjomatów i punktów przyjmowania opakowań. Rozwój sieci ma poprawić dostępność systemu i ograniczyć niedogodności zgłaszane przez użytkowników. Jednocześnie zwracają uwagę, że kluczowym elementem dalszego funkcjonowania systemu będzie nie tylko jego dostępność, lecz także jakość doświadczenia konsumentów.

Istotnym wyzwaniem pozostaje również zagospodarowanie rosnącej ilości zbieranych surowców. System kaucyjny ma docelowo umożliwić zamknięcie obiegu opakowań, szczególnie butelek PET, poprzez ich przetwarzanie i ponowne wykorzystanie w produkcji. Wymaga to jednak zwiększenia mocy instalacji recyklingowych oraz usprawnienia logistyki całego procesu. – Jeżeli dzisiaj systemy zbiórki gminnej zapewniają zbiórkę do 40% opakowań wprowadzonych na rynek, a w systemie kaucyjnym chcemy zebrać co najmniej 77–90%, to znaczy, że powinniśmy już teraz bardzo mocno pracować nad rozwojem instalacji recyklingowych i zwiększeniem ich mocy przerobowych, aby tę zwiększoną ilość surowca móc zagospodarować w Polsce – wskazuje Piotr Okurowski.

Operatorzy podkreślają również potrzebę dalszego doprecyzowania przepisów regulujących funkcjonowanie systemu, w tym zasad logistyki zwrotnej, sortowania i ewidencjonowania opakowań. Ujednolicenie interpretacji i procedur ma usprawnić działanie całego mechanizmu i pozwolić na lepsze wykorzystanie zaplecza sieci handlowych. W ocenie przedstawicieli branży obecny etap należy traktować jako fazę intensywnego wdrażania, która – mimo pojawiających się trudności – przynosi pierwsze efekty i wskazuje na duży potencjał dalszego rozwoju systemu.

Choć większość Polaków popiera ideę zwrotu opakowań i ograniczania odpadów, w praktyce pojawiają się liczne wątpliwości dotyczące sposobu funkcjonowania nowych przepisów. Czytaj więcej: Czy system kaucyjny naprawdę ograniczy odpady? Eksperci mają wątpliwości

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Z 26% do 29% wzrosła liczba osób, które uważają, że znalezienie zatrudnienia w ich okolicy jest bardzo trudne lub wręcz niemożliwe.

Większość pracujących Polaków pozytywnie ocenia sytuację w swoim miejscu zatrudnienia. W kwietniu 60% respondentów uznało ją za dobrą, co oznacza spadek o 1 p.p. w porównaniu z marcem – wynika z najnowszego badania Centrum Badania Opinii Społecznej. Negatywną opinię wyraziło 10% osób (w marcu 12%), natomiast 28% nie potrafiło jednoznacznie ocenić sytuacji (25% miesiąc wcześniej).

Większość ankietowanych nie spodziewa się istotnych zmian w najbliższym czasie – 59% badanych przewiduje, że w ciągu roku sytuacja w ich miejscu pracy pozostanie taka sama. Optymistyczne prognozy przedstawia 22% respondentów, natomiast 13% obawia się pogorszenia. Oceny są silnie powiązane z bieżącą sytuacją zawodową. Osoby zadowolone z obecnych warunków częściej zakładają stabilizację lub poprawę, podczas gdy respondenci oceniający swoją sytuację negatywnie częściej spodziewają się jej dalszego pogorszenia.

Poczucie bezpieczeństwa zatrudnienia wysokie

Badanie pokazuje również wysoki poziom poczucia bezpieczeństwa zatrudnienia. 74% ankietowanych deklaruje, że nie obawia się utraty pracy, co oznacza brak zmian względem poprzedniego miesiąca. W tej grupie wzrósł odsetek osób przekonanych, że utrata pracy jest mało prawdopodobna (z 34% do 40%), a zmniejszyła się liczba tych, którzy raczej nie biorą takiego scenariusza pod uwagę (z 40% na 34%). Jednocześnie nieco spadł udział respondentów liczących się z możliwością utraty zatrudnienia – z 20% do 18%, choć wzrosła liczba osób, które traktują takie ryzyko bardzo poważnie – z 4% do 5%.

– W kwietniu poczucie bezpieczeństwa zatrudnienia i zagrożenia utratą pracy wiąże się przede wszystkim z przewidywaniem rozwoju sytuacji w zakładzie pracy w ciągu najbliższego roku – wskazują autorzy badania. Wśród osób przewidujących pogorszenie warunków zatrudnienia 55% bierze pod uwagę możliwość utraty pracy, a 14% z nich ocenia to ryzyko jako wysokie.

Trudności na lokalnych rynkach

Jednocześnie pogorszyły się oceny dotyczące lokalnych rynków pracy. Z 26% do 29% wzrosła liczba osób, które uważają, że znalezienie zatrudnienia w ich okolicy jest bardzo trudne lub wręcz niemożliwe. Spadł natomiast odsetek respondentów przekonanych, że wprawdzie można znaleźć pracę, ale trudno o taką odpowiadającą kwalifikacjom – z 49% do 46%. Niewielki wzrost odnotowano w grupie osób twierdzących, że znalezienie odpowiedniego zatrudnienia nie stanowi większego problemu (z 12% do 13%).

Oceny sytuacji na rynku pracy są zróżnicowane w zależności od miejsca zamieszkania. Im mniejsza miejscowość, tym częściej wskazywane są trudności ze znalezieniem pracy – odsetek takich odpowiedzi waha się od 12% w co najmniej półmilionowych miastach do 39% na wsiach. Różnice widoczne są także ze względu na płeć, ponieważ kobiety (33%) częściej niż mężczyźni (24%) oceniają lokalny rynek pracy jako mniej dostępny.

Polski rynek pracy wszedł w 2026 r. w atmosferze ostrożności i umiarkowanej stabilizacji. Pogorszenia sytuacji obawia się co trzeci pracodawca, natomiast prawie połowa zakłada utrzymanie kondycji na poziomie z 2025 r. Jednocześnie pracownicy wykazują mniejsze oczekiwania płacowe niż rok wcześniej. Czytaj więcej: Firmy liczą na stabilizację, pracownicy ograniczają oczekiwania

fot. magnific.com
oprac. /kp/

Brak terminowego działania pracodawcy może skutkować nie tylko problemami dla cudzoziemca, ale także karami finansowymi i ryzykiem kontroli dla firmy.

27 kwietnia zaczęły obowiązywać przepisy wprowadzające pełną cyfryzację procedur związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców. 4 maja uruchomiony zostanie również nabór wniosków o kartę CUKR dla osób objętych ochroną czasową. Nowe rozwiązania mają usprawnić i przyspieszyć postępowania administracyjne, jednak ich wdrożenie następuje w okresie dużego obciążenia urzędów i przy rosnącej liczbie potencjalnych wnioskodawców. Pierwsze doświadczenia z funkcjonowania systemu wskazują, że wymaga on jeszcze dopracowania.

Obecnie jedyną drogą złożenia wniosku o pobyt jest system MOS 2.0. Wnioskodawca musi samodzielnie założyć konto, posiadać profil zaufany i podpisać dokument elektronicznie. W przypadku gdy podstawą pobytu jest praca lub nauka, do procedury włącza się również pracodawca albo instytucja edukacyjna, która zobowiązana jest do uzupełnienia danych i podpisania dokumentów zgodnie z zasadami reprezentacji. Oznacza to, że skuteczne złożenie wniosku zależy od współpracy kilku podmiotów i zachowania określonych terminów.

Jak wskazuje Julia Nowicka, ekspertka ds. legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Grupie Progres, obecna konstrukcja systemu nie pozwala na pełną samodzielność wnioskodawcy. – Dziś cudzoziemiec nie jest w stanie samodzielnie złożyć wniosku, a przy tym system nie pozostawia miejsca na błędy formalne. Już na etapie jego wypełniania wskazuje adres e-mail organizacji, która otrzymuje dedykowany link i ma obowiązek uzupełnić dane dotyczące warunków pobytu i zatrudnienia. Konieczna jest więc reakcja wskazanego podmiotu, który musi działać w określonym czasie i zgodnie z przyjętym trybem reprezentowania. Podpis musi złożyć osoba uprawniona – często członek zarządu – co dodatkowo wydłuża i komplikuje proces po stronie firm. Dopiero po wykonaniu tych czynności wniosek uznaje się za skutecznie złożony. Jeśli coś się nie zgra – wniosek nie powstaje i nie przechodzi przez system – tłumaczy.

Choć przepisy dopuszczają możliwość złożenia wniosku nawet w ostatnim dniu legalnego pobytu, w praktyce nowe rozwiązania wymagają znacznie wcześniejszego rozpoczęcia procedury. Julia Nowicka wskazuje, że bezpiecznym rozwiązaniem jest rozpoczęcie działań z wyprzedzeniem co najmniej jednego do trzech miesięcy. Niedotrzymanie terminu złożenia wniosku skutkuje utratą legalnego statusu pobytu, a to wiąże się z konsekwencjami zarówno dla cudzoziemca, jak i pracodawcy. Obejmują one utratę prawa do pracy i możliwość nałożenia kar finansowych sięgających 3-50 tys. zł, a także ryzyko kontroli. – Widzę realne ryzyko, że część cudzoziemców wbrew swojej woli trafi na szarej strefy, a ich pobyt zostanie uznany za nielegalny – nie z powodu naruszenia przepisów, ale z powodu niewiedzy i braku możliwości przejścia przez procedurę – ocenia ekspertka.

Wprowadzenie nowych zasad następuje w momencie, gdy administracja publiczna mierzy się już z dużą liczbą spraw w toku. Dane Najwyższej Izby Kontroli wskazują na wielomiesięczne opóźnienia w wydawaniu decyzji i znaczną liczbę nierozpatrzonych wniosków. W niektórych urzędach liczba prowadzonych postępowań liczona jest w dziesiątkach tysięcy, a na jednego pracownika przypada kilkaset spraw. W woj. dolnośląskim zaległości sięgają 60,6 tys. postępowań, a czas oczekiwania na decyzję w skrajnych przypadkach wynosi nawet trzy lata. Dodatkowo pojawiają się koszty związane z przewlekłością postępowań.

Skala wyzwań rośnie wraz z liczbą obcokrajowców przebywających w Polsce. – Niestety duża część cudzoziemców nie wie, czym jest profil zaufany ani jak korzystać z podpisu elektronicznego. Brakuje też urzędników, którzy mogliby to wyjaśnić, a dodatkową barierą jest nieznajomość języka polskiego. W efekcie wiele osób nie jest w stanie samodzielnie przejść przez proces elektronicznej procedury i często nie ma też realnego wsparcia w jego obsłudze – zwraca uwagę Julia Nowicka.

Dodatkowe obciążenie dla systemu pojawi się wraz z uruchomieniem wniosków o kartę CUKR dla osób objętych ochroną czasową. Liczba potencjalnych wniosków liczona jest w setkach tysięcy, co może przełożyć się na dalsze wydłużenie czasu rozpatrywania spraw. Choć przepisy przewidują 180 dni na rozpatrzenie spraw, dotychczasowe doświadczenia wskazują, że ich dotrzymanie może być trudne. – Przed nami ogromna liczba wniosków – nawet ok. 800 tys. i więcej w mniej niż rok. To nie jest zwykłe obciążenie administracyjne, tylko skala, która realnie wpływa na wydolność całego systemu. Urzędy będą musiały jednocześnie obsługiwać nowe sprawy i nadrabiać już istniejące zaległości, co w praktyce oznacza ryzyko dalszego wydłużania terminów – wskazuje ekspertka.

Jednocześnie część cudzoziemców może nie spełniać warunków uzyskania nowych dokumentów, co oznacza brak możliwości skorzystania z tej ścieżki legalizacji pobytu. W połączeniu z rosnącą liczbą wniosków i wydłużającymi się procedurami może to prowadzić do zwiększenia ryzyka wykluczenia części osób z systemu. Dodatkowo wraz ze wzrostem stopnia skomplikowania procedur rośnie także ryzyko pojawienia się nieformalnych usług pośrednictwa przy składaniu wniosków.

Pierwsze dni funkcjonowania systemu MOS 2.0 pokazują, że mimo kierunku zmian zgodnego z cyfryzacją administracji publicznej wdrożenie nastąpiło w warunkach ograniczonego przygotowania użytkowników i samego narzędzia. Jak wskazuje Grupa Progres, zgłaszane są pytania dotyczące możliwości składania wniosków w formie papierowej, a także problemy techniczne i formalne, w tym niezgodności formularzy z obowiązującymi przepisami. Dodatkowe utrudnienia dotyczą obsługi systemu po stronie pracodawców, gdzie brak możliwości zapisu czy edycji formularzy wymusza działanie w czasie rzeczywistym. W ocenie ekspertów oznacza to, że w początkowej fazie funkcjonowania nowy system może generować dodatkowe bariery i zwiększać ryzyko błędów, zanim zacznie spełniać swoją docelową rolę usprawnienia procedur.

fot. magnific.com
oprac. /kp/

W przypadku nieoczekiwanych połączeń telefonicznych przestępcy często wywierają presję czasu, sugerując konieczność szybkiego podjęcia decyzji.

Pojawiają się nowe próby wyłudzeń pieniędzy, w których przestępcy podszywają się pod pracowników instytucji i oferują nieistniejące „programy emerytalne”. Schemat działania jest podobny – ofiara otrzymuje telefon od osoby podającej się za urzędnika, która przekonuje o możliwości podwyższenia emerytury. Warunkiem ma być przystąpienie do rzekomego programu i uiszczenie opłaty, najczęściej w wysokości kilkuset złotych. Następnie do poszkodowanych trafiają wiadomości SMS potwierdzające fikcyjną rejestrację i przypominające o konieczności dokonania płatności.

Oszuści podszywają się pod ZUS

Jeden z takich przypadków zgłosił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych senior, który odebrał telefon od osoby przedstawiającej się jako pracownik ZUS. Rozmówca namawiał go do udziału w programie mającym zwiększyć wysokość świadczenia, wskazując na konieczność wpłaty 800 zł. Po rozmowie mężczyzna otrzymał wiadomości SMS potwierdzające rzekome zapisanie do programu i wezwanie do dokonania opłaty.

– Apelujemy do naszych klientów, a zwłaszcza do osób starszych, o zachowanie szczególnej ostrożności podczas rozmów telefonicznych. Informacje przekazywane w ten sposób mogą być wykorzystane na ich niekorzyść. Elektronicznie lub sms-owo ZUS kontaktuje się jedynie z tymi klientami, którzy mają konto na eZUS i wybrali ten sposób kontaktu – podkreśla Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Jak się chronić przed oszustwami?

ZUS zwraca również uwagę na rosnącą aktywność oszustów, którzy coraz częściej wykorzystują nowe technologie, w tym narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, do tworzenia wiarygodnie wyglądających komunikatów i podszywania się pod instytucje publiczne lub znane osoby. W przypadku nieoczekiwanych połączeń telefonicznych przestępcy często wywierają presję czasu, sugerując konieczność szybkiego podjęcia decyzji lub grożąc utratą pieniędzy, co jest jednym z typowych sygnałów ostrzegawczych.

W sytuacji wątpliwości co do tożsamości osoby podającej się za pracownika ZUS zaleca się samodzielne zweryfikowanie informacji poprzez kontakt z najbliższą placówką instytucji lub z Centrum Kontaktu Klientów (22 560 16 00 lub cot@zus.pl). Dzięki temu można uniknąć przekazania danych lub środków finansowych osobom nieuprawnionym.

fot. freepik.com
oprac. /kp/

Ponad połowa firm planuje utrzymanie poziomu wynagrodzeń, a niecałe 30% zamierza wprowadzić podwyżki.

Tempo wzrostu wynagrodzeń w Polsce słabnie, a oczekiwania pracowników ulegają stopniowemu obniżeniu. Maleje odsetek osób spodziewających się podwyżek, natomiast rośnie grupa zakładająca stabilizację płac. Główne przyczyny wzrostu pozostają niezmienne i obejmują przede wszystkim podwyżki płacy minimalnej i inflację.

Oczekiwania pracowników w 2026 roku

Podwyżki płacy w najbliższych miesiącach oczekuje 53,4% pracowników, co oznacza spadek zarówno w porównaniu z ubiegłym rokiem, jak i z wcześniejszymi latami – wynika z badania „Barometr rynku pracy 2026” Gi Group Holding. Równolegle zwiększył się udział osób przekonanych, że ich pensje nie ulegną zmianie (35%). Na wzrost wynagrodzeń częściej liczą osoby w wieku 45–54 lat (60,9%), kierownicy i starsi specjaliści (po 59%), pracownicy transportu i logistyki (59,8%) oraz handlu (56,3%). Częściej są to też kobiety – prawie 60% wobec 47,5% mężczyzn. Relatywnie wysokie oczekiwania utrzymują się również wśród osób zarabiających od 5 do 10 tys. zł netto miesięcznie (56–57%). Z kolei niższe oczekiwania deklarują pracownicy powyżej 55. roku życia (40%), osoby na niższych stanowiskach (42,4%) oraz zarabiający powyżej 10 tys. (41%).

Zmianie ulegają też przewidywania dotyczące skali podwyżek. Coraz rzadziej pracownicy zakładają wzrost wynagrodzeń w przedziale 11–20% – dotyczy to 37,5% respondentów, podczas gdy rok temu było to 44% – natomiast częściej oczekują podwyżek nieprzekraczających 10% – ok. 30% wobec 26% rok wcześniej. Najwyższe aspiracje płacowe utrzymują najmłodsi pracownicy (43%), osoby zatrudnione w transporcie i logistyce (44%) oraz osoby o najwyższych dochodach, które częściej przewidują wzrost wynagrodzenia o co najmniej 20%.

Jak wskazuje Anna Wesołowska, dyrektor zarządzająca Gi Group, obserwowane zmiany mogą wynikać zarówno z wcześniejszych dynamicznych wzrostów płac, jak i z bardziej realistycznej oceny sytuacji gospodarczej przez pracowników. – Zróżnicowanie oczekiwań w zależności od branży, wieku czy płci pokazuje złożoność obecnej sytuacji na rynku pracy. Uwagę zwraca nastawienie kobiet, które częściej niż mężczyźni liczą na podwyżki, co można wiązać z wprowadzanymi regulacjami unijnymi dotyczącymi ograniczania luki płacowej — tłumaczy ekspertka.

Deklaracje pracodawców dotyczące najbliższych miesięcy pozostają zbliżone do ubiegłorocznych. 52,4% firm planuje utrzymanie poziomu wynagrodzeń, 29,4% zamierza wprowadzić podwyżki, a 4,5% rozważa ich obniżenie. Widać jednak różnice w zależności od wielkości przedsiębiorstw. W średnich i dużych firmach częściej niż przed rokiem pojawiają się plany wzrostu płac, natomiast w małych organizacjach takie deklaracje są rzadsze – w ich przypadku odnotowano spadek z blisko 33% do niespełna 26%.

Różnice w wynagrodzeniach według branż

W 2026 r. częściej o podwyżkach mówią pracodawcy z sektora publicznego oraz transportu i logistyki (wzrost z 24% do 31,8%), podczas gdy w handlu odsetek takich deklaracji wyraźnie spadł – z 33% do 20,5%. Główne przyczyny wzrostu wynagrodzeń pozostają niezmienne i obejmują przede wszystkim podwyżki płacy minimalnej (68,3%) i inflację (42,3%). Jednocześnie coraz większego znaczenia nabiera chęć docenienia pracowników, na co wskazało 39,2% firm (wobec 30,2% rok wcześniej), a także potrzeba ograniczania rotacji kadr i dostosowania wynagrodzeń do poziomu rynkowego (wzrost z 26,4% do 28%). – To ważna zmiana, świadcząca nie tylko o rozumieniu oczekiwań, ale i motywacji pracujących. Dla zatrudnionych najistotniejszymi czynnikami w podejmowaniu decyzji zawodowych pozostają kwestie finansowe – komentuje Ewa Michalska, dyrektor operacyjna Grafton Recruitment.

Dane z badania wskazują również na stabilizację sytuacji płacowej w ostatnim kwartale. 31% firm zdecydowali się na podwyżki, 55,9% utrzymało dotychczasowe wynagrodzenia, a niewielki odsetek (5,3%) je obniżył. Z perspektywy pracowników widoczny jest jednak spadek liczby osób, które faktycznie otrzymały podwyżkę (z 38,9% do 34,6%), przy jednoczesnym wzroście udziału tych, których pensje pozostały bez zmian (z 47,6% do 52,8%). W większości przypadków wzrost wynagrodzeń nie przekraczał 10%.

fot. pixabay.com, grafiki: Gi Group Holding
oprac. /kp/

Najczęściej wybieraną formą spędzania 1 maja jest odpoczynek w domu, który wskazuje ponad połowa badanych.

Zbliżające się Święto Pracy coraz częściej postrzegane jest nie tylko jako symboliczne odniesienie do historii ruchu pracowniczego, lecz przede wszystkim jako początek okresu odpoczynku i regeneracji. Współczesne podejście do 1 maja pokazuje zmianę w sposobie myślenia o pracy i czasie wolnym, w którym rosnącą rolę odgrywa potrzeba zachowania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.

Nowe podejście do Święta Pracy

86% badanych kojarzy 1 maja głównie z majówką i czasem wolnym – wynika z badania Pracuj.pl. Jednocześnie 52% respondentów deklaruje, że obchodzi Święto Pracy, choć najczęściej ma to charakter symboliczny i pozbawiony formalnych uroczystości. Dla wielu osób świętowanie oznacza dziś przede wszystkim możliwość oderwania się od codziennych obowiązków zawodowych i skupienia się na odpoczynku.

Najczęściej wybieraną formą spędzania 1 maja pozostaje odpoczynek w domu, który wskazuje 54% badanych. Popularne są także spotkania przy grillu lub ognisku (33%) oraz czas spędzany z rodziną (32%). Wyraźnie widoczna jest tendencja do wybierania spokojnych form relaksu zamiast wyjazdów czy zorganizowanych wydarzeń. Zaledwie 2% osób planuje podróże zagraniczne, co potwierdza, że dla większości najważniejsza jest dostępność czasu wolnego, a nie jego spektakularne wykorzystanie.

Jak podkreśla Jolanta Lewandowska-Bitkowska z Pracuj.pl, współczesne rozumienie 1 maja odzwierciedla ewolucję potrzeb pracowników, którzy coraz częściej wybierają dbanie o własny dobrostan zamiast uczestnictwa w tradycyjnych obchodach. – Fakt, że dla zdecydowanej większości z nas jest to czas „świętego spokoju”, a nie wzmożonej aktywności, to jasny sygnał, jak bardzo cenimy regenerację. W świecie nastawionym na nieustanną efektywność taka powszechna zgoda na zbiorowy odpoczynek jest nam po prostu niezbędna do zachowania balansu – tłumaczy ekspertka.

Zmianę podejścia do Święta Pracy widać również w deklaracjach dotyczących jego znaczenia. Choć 71% Polaków zna genezę i sens tego dnia, 46% wskazuje, że na co dzień nie poświęca uwagi symbolice tej daty.

Work-life balance zyskuje na znaczeniu

Istotnym wnioskiem płynącym z badań jest także wyraźne oddzielenie życia zawodowego od prywatnego w czasie wolnym. 88% respondentów nie planuje spędzać tego dnia w towarzystwie współpracowników, wybierając raczej rodzinę, znajomych spoza pracy lub po prostu czas w pojedynkę. – Wynik ten może wydawać się zaskakujący w dobie trendów budowania silnych więzi wewnątrz firm, jednak z perspektywy budowania kultury organizacji jest on bardzo racjonalny. Zdrowy zespół to taki, który potrafi ze sobą efektywnie współdziałać, ale też daje sobie nawzajem przestrzeń na oddech. Fakt, że blisko 9 na 10 pytanych osób wybiera spędzenie 1 maja bez kolegów z biura, nie oznacza braku sympatii, lecz wysoką dojrzałość w stawianiu granic. Taka „towarzyska przerwa” sprawia, że po powrocie do pracy relacje wewnątrz zespołu są bardziej autentyczne i mniej obciążone rutyną – komentuje Jolanta Lewandowska-Bitkowska.

Święto Pracy zmieniło więc swój charakter i coraz częściej pełni funkcję dnia regeneracji. Współcześnie jest postrzegane jako moment wyhamowania i odzyskiwania równowagi, a nie tylko data o znaczeniu historycznym. Dla wielu osób to właśnie możliwość odpoczynku i odcięcia się od zawodowych obowiązków stanowi najważniejszy wymiar tego święta.

fot. freepik.com, grafika: Pracuj.pl
oprac. /kp/

Rosnące znaczenie zagrożeń psychospołecznych wynika m.in. z dynamicznych zmian technologicznych i organizacyjnych.

28 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy ustanowiony w 2003 r. przez Międzynarodową Organizację Pracy. Tego samego dnia z inicjatywy ruchu związkowego przypada również Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy i Chorób Zawodowych koordynowany przez Międzynarodową Konfederację Związków Zawodowych. W Polsce obchody tego dnia zostały zapoczątkowane w 1991 r. przez NSZZ Solidarność, a ich rangę podkreślono uchwałą Sejmu RP z 9 lipca 2003 r.

Znaczenie zdrowia psychicznego w miejscu pracy

Celem obchodów jest zwrócenie uwagi na konieczność zapobiegania wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym poprzez identyfikowanie zagrożeń, rozwijanie działań prewencyjnych i upowszechnianie wiedzy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Wydarzenia organizowane są na różnych poziomach – od międzynarodowego po lokalny – i co roku odbywają się pod innym hasłem przewodnim, odnoszącym się do aktualnych wyzwań w środowisku pracy.

Hasło tegorocznych obchodów brzmi: „Jak tam w pracy? Zdrowe środowisko psychospołeczne to podstawa” i wskazuje na rosnące znaczenie czynników psychospołecznych w miejscu pracy. Zagadnienie to obejmuje nie tylko relacje między pracownikami, lecz także sposób organizacji zadań, tempo pracy, poziom autonomii, jasność oczekiwań czy wsparcie ze strony przełożonych. Odpowiednie ukształtowanie tych elementów ma bezpośredni wpływ na zdrowie, bezpieczeństwo i efektywność zatrudnionych, natomiast ich zaniedbanie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym przewlekłego stresu.

Statystyki dotyczące zagrożeń psychospołecznych

Jak wskazują dane przywoływane w kontekście tegorocznych obchodów, 35% pracowników na świecie pracuje ponad 48 godzin tygodniowo, a 23% doświadczyło przemocy lub molestowania w miejscu pracy. Szacuje się również, że zagrożenia psychospołeczne mogą mieć związek z ponad 840 tys. zgonów rocznie, głównie z powodu chorób układu krążenia i zaburzeń psychicznych. Skutki te mają nie tylko wymiar indywidualny, lecz także gospodarczy, generując straty sięgające ok. 1,37% globalnego PKB.

Jak podkreśla Dorota Pięta z Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego, rosnące znaczenie zagrożeń psychospołecznych wynika m.in. z dynamicznych zmian technologicznych i organizacyjnych. – Cyfryzacja i sztuczna inteligencja przyspieszają tempo pracy, zwiększają poziom kontroli i wpływają na sposób oceniania. Praca zdalna i hybrydowa daje większą elastyczność, ale często powoduje zacieranie się granic między życiem zawodowym a prywatnym i może prowadzić do poczucia izolacji. Do tego dochodzą presja wyników, niepewność zatrudnienia i napięcia wynikające z sytuacji geopolitycznej. To wszystko sprawia, że współczesna praca jest coraz bardziej wymagająca psychicznie – tłumaczy.

Jak poprawić warunki pracy?

Ekspertka zwraca uwagę, że skuteczne działania w obszarze bezpieczeństwa pracy powinny koncentrować się przede wszystkim na poprawie warunków organizacyjnych. – Racjonalne planowanie pracy, jasny podział ról, autonomia pracowników, wspierający styl zarządzania i dobra komunikacja to podstawy zdrowego środowiska pracy. Konieczne jest także włączanie pracowników w podejmowanie decyzji i regularne sprawdzanie, jak funkcjonuje organizacja, np. poprzez anonimowe ankiety czy analizę wskaźników absencji i rotacji. Indywidualne wsparcie, takie jak szkolenia z radzenia sobie ze stresem, może pomóc, ale nie zastąpi dobrze zaprojektowanych rozwiązań systemowych – wyjaśnia Dorota Pięta. – Zawarte w tegorocznym haśle pytanie: „Jak tam w pracy?” bywa tylko uprzejmością, jednak może się stać początkiem rozmowy o tym, co działa, a co wymaga zmiany. O tym, jak pracujemy i jak chcielibyśmy pracować. Zdrowe środowisko psychospołeczne nie jest bowiem przywilejem, lecz warunkiem bezpiecznej pracy oraz fundamentem organizacji, które chcą się rozwijać odpowiedzialnie i z myślą o ludziach – podsumowuje przedstawicielka CIOP-PIB.

Stres i przeciążenie obowiązkami stają się coraz częstszą i bardziej niepokojącą przyczyną problemów zdrowotnych wśród pracowników. W 2024 r. odnotowano blisko 14% wzrost liczby zaświadczeń wystawionych z powodu zaburzeń psychicznych. Czytaj więcej: Chorobowe z powodu zaburzeń psychicznych kosztowało firmy 31 mld zł

fot. freepik.com
oprac. /kp/

Z raportu pt. „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych” wynika, że marzec 2026 był miesiącem największych podwyżek cen pewnych produktów.

Wzrosty cen popularnych produktów spożywczych i gospodarstwa domowego

M.in. kawa, herbata oraz napoje alkoholowe - w ujęciu rok do roku ich ceny wzrosły średnio o 11,1%, co czyni je liderem podwyżek wśród artykułów codziennego użytku.

Na kolejnych miejscach znalazły się słodycze i desery, których ceny zwiększyły się o 9,3% rdr., a także chemia gospodarcza ze wzrostem na poziomie 6,2% rdr. W zestawieniu TOP5 pojawiły się również mięso oraz pieczywo, jednak dynamika wzrostu ich cen była wyraźnie niższa i wyniosła odpowiednio 5,9% oraz 5,4% rdr.

Jak ocenia dr inż. Anna Motylska-Kuźma z Uniwersytetu DSW Ideis:

W przypadku mięsa kluczowe znaczenie mają koszty produkcji, w tym pasz, energii oraz pracy. W ostatnich miesiącach część z nich zaczęła się stabilizować, co tłumaczy lekkie wyhamowanie dynamiki wzrostu cen. Jednocześnie sektor mięsny jest bardzo konkurencyjny, a popyt, zwłaszcza przy wyższych cenach, staje się bardziej wrażliwy. To ogranicza możliwość dalszych podwyżek. Koszty energii i surowców (np. mąki) mają również ogromny wpływ na cenę produkcji pieczywa. 

Analiza objęła ponad 97 tys. cen detalicznych w przeszło 45 tys. placówek handlowych. Badaniu poddano 17 kategorii i ponad 100 najczęściej kupowanych produktów, co pozwoliło na szerokie ujęcie zmian zachodzących w codziennych wydatkach konsumentów.

Przyczyny wzrostów – koszty globalne i czynniki regulacyjne

Eksperci wskazują, że powtarzająca się obecność tych samych kategorii w czołówce podwyżek nie jest przypadkowa. Używki, słodycze oraz chemia gospodarcza są szczególnie podatne na czynniki kosztowe niezależne od polityki cenowej sieci handlowych.

W przypadku kawy i herbaty istotne znaczenie mają wahania kursów walut oraz zmiany klimatyczne wpływające na zbiory. Dodatkowo wzrost cen alkoholu jest konsekwencją podwyższonej akcyzy obowiązującej od początku 2026 roku, co w sposób trwały podnosi poziom cen piwa i wyrobów spirytusowych.

Słodycze i desery drożeją głównie z powodu wysokich cen kakao, które jeszcze niedawno osiągało rekordowe poziomy na rynkach światowych. Choć w ostatnich miesiącach surowiec ten zaczął tanieć, efekty spadków cen są widoczne w handlu detalicznym z opóźnieniem.

Z kolei w przypadku chemii gospodarczej istotną rolę odgrywają koszty energii oraz surowców wykorzystywanych w przemyśle chemicznym, w tym produktów ropopochodnych. Dodatkowo na wyniki wpływa wygasanie wcześniejszych intensywnych promocji, co podnosi bazę porównawczą i wzmacnia odczuwalny wzrost cen.

Produkty pierwszej potrzeby i spadki cen wybranych kategorii

Mięso oraz pieczywo, mimo że nadal drożeją, wykazują oznaki wyhamowania dynamiki wzrostu cen. Wynika to m.in. ze stabilizacji części kosztów produkcji, takich jak pasze, energia czy wynagrodzenia. Jednocześnie silna konkurencja na rynku oraz większa wrażliwość konsumentów na ceny ograniczają możliwości dalszych podwyżek.

Znaczenie ma również strategia sieci handlowych, które często wykorzystują podstawowe produkty jako element przyciągający klientów, celowo ograniczając skalę podwyżek w tych segmentach.

Raport wskazuje także na wzrosty cen w innych kategoriach, takich jak ryby (5,3% rdr.), owoce (5,2%), środki higieny osobistej (4,9%) czy wędliny (4,4%). Jednocześnie część produktów potaniała. Największy spadek odnotowano w przypadku tłuszczów, których ceny obniżyły się o 7,7% rdr. Tańsze były także dodatki spożywcze (–3,7%), warzywa (–2,9%) oraz nabiał (–0,7%).

Spadki te wynikają przede wszystkim z poprawy sytuacji podażowej oraz efektów wcześniejszych zaburzeń rynkowych. W przypadku masła dodatkową rolę odgrywa intensywna konkurencja cenowa między dyskontami, które stosują agresywne promocje przyciągające klientów.

Nie trzeba jednak ulegać agresywnej promocji dyskontów najczęściej wspierających kapitał obcych krajów. Lokalna, polska sieć sklepów SPOŁEM dba o dostępność produktów regionalnych w przystępnych cenach. SPOŁEM ceni sobie tradycyjny smak i najwyższą jakość produktów i nowoczesną, sprawną oraz życzliwą obsługę klienta.

opracowanie: kk

źródło: Codzienny Serwis Agencyjny

Największą część wydatków stanowiły świadczenia emerytalno-rentowe, na które przeznaczono blisko 404 mld zł, czyli 89% wszystkich wydatków.

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych zakończył 2025 r. z dobrymi wynikami finansowymi. Odnotowano wyraźny wzrost wpływów ze składek przy jednoczesnym mniejszym niż planowano zapotrzebowaniu na środki z budżetu państwa. FUS pokrył 82,6% swoich wydatków z własnych przychodów.

Łączne przychody FUS w 2025 r. wyniosły 458,2 mld zł, natomiast wydatki osiągnęły poziom 456,2 mld zł. Kluczowym źródłem dochodów pozostawały składki na ubezpieczenia społeczne, które przyniosły 377,2 mld zł i były o 9% wyższe niż rok wcześniej. Wzrost ten był efektem zarówno rosnących wynagrodzeń, jak i zwiększenia liczby osób objętych ubezpieczeniami. Na koniec roku do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zgłoszonych było ponad 16,3 mln osób, czyli o 34,5 tys. więcej niż rok wcześniej. Wzrosła również liczba cudzoziemców objętych systemem, których udział osiągnął 7,9%,

Wsparcie z budżetu państwa wyniosło 64,4 mld zł, co stanowiło 79,1% zaplanowanej kwoty. Oznacza to, że potrzeby FUS były o 17 mld zł niższe od wcześniejszych założeń. – Dobra sytuacja na rynku pracy i rosnące wynagrodzenia wzmacniają stabilność Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki temu możemy ograniczać wsparcie z budżetu państwa – podkreśla Paweł Jaroszek, członek zarządu nadzorujący Pion Finansów i Realizacji Dochodów w ZUS.

Największą część wydatków stanowiły świadczenia emerytalno-rentowe, na które przeznaczono blisko 404 mld zł, czyli 89% wszystkich wydatków. W porównaniu z poprzednim rokiem oznacza to wzrost o 9,4% wynikający głównie z waloryzacji świadczeń i zwiększenia liczby uprawnionych. W grudniu przeciętne świadczenie wyniosło 4116 zł, przy czym średnia emerytura osiągnęła poziom 4235 zł, renta rodzinna 3773 zł, a renta z tytułu niezdolności do pracy 3340 zł. Łączna liczba emerytów i rencistów wyniosła 8,1 mln, co oznacza wzrost o 70 tys. w skali roku.

Na pozostałe świadczenia FUS przeznaczył 41,4 mld zł, co oznacza wzrost wydatków o 11,3%. Największą część tej kategorii stanowiły zasiłki chorobowe, których koszty rosły przede wszystkim wraz ze wzrostem wynagrodzeń będących podstawą do ich wyliczania.

Pełny raport dotyczący sytuacji FUS dostępny jest na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

fot. freepik.com
oprac. /kp/

Sektor ubezpieczeniowy pozostaje jednym z istotnych elementów systemu finansowego.

Stabilny wzrost rynku ubezpieczeń w Polsce

Dane za 2025 rok wskazują na utrzymującą się dobrą kondycję sektora ubezpieczeniowego w Polsce. Łączna wartość wypłaconych odszkodowań i świadczeń wyniosła blisko 53,8 mld zł, co oznacza wzrost o 7% w porównaniu z rokiem poprzednim. Jednocześnie odnotowano wzrost składki przypisanej brutto zarówno w segmencie ubezpieczeń na życie, jak i majątkowych – odpowiednio o 5,2% oraz 6,0%.

Zestawienie tych danych potwierdza zrównoważony rozwój rynku, w którym rośnie zarówno skala ochrony udzielanej klientom, jak i wartość generowanych przychodów. Sektor ubezpieczeniowy wpływa na stabilność gospodarczą oraz poziom bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Jednocześnie rosnąca wartość wypłat świadczy o realnym znaczeniu ubezpieczeń jako mechanizmu kompensowania strat i wsparcia w sytuacjach losowych.

Ubezpieczenia na życie – rosnąca liczba polis i zmiana struktury rynku

Segment ubezpieczeń na życie w 2025 roku rozwijał się zarówno pod względem liczby zawartych umów, jak i wartości składek. Na koniec roku liczba aktywnych polis osiągnęła poziom 25,5 mln, z czego ponad połowę – 14,3 mln – stanowiły ubezpieczenia grupowe.

To właśnie ten segment był głównym czynnikiem wzrostu. W porównaniu z rokiem wcześniejszym liczba osób objętych ochroną w ramach polis grupowych zwiększyła się o 21%, a wartość składki przypisanej brutto wzrosła o 5,3%. Dane te wskazują na rosnące znaczenie ubezpieczeń oferowanych w miejscu pracy lub w ramach większych organizacji, które często stanowią łatwiej dostępne i bardziej przystępne cenowo rozwiązanie dla klientów.

Wzrost składek odnotowano w większości kluczowych linii biznesowych, w tym w ubezpieczeniach na życie oraz ubezpieczeniach wypadkowych. Jednocześnie widoczny był umiarkowany rozwój produktów powiązanych z funduszami inwestycyjnymi. Całkowita wartość składki przypisanej brutto w Dziale I osiągnęła 24,8 mld zł, co oznacza najwyższą dynamikę wzrostu od dwóch lat.

Istotną zmianą w strukturze rynku jest rosnący udział składek opłacanych regularnie. Taki model sprzyja większej przewidywalności przychodów zakładów ubezpieczeń oraz wzmacnia stabilność całego sektora w dłuższym horyzoncie czasowym.

Wyzwania regulacyjne i zmiany społeczne

Pomimo pozytywnych wyników finansowych rynek ubezpieczeń na życie funkcjonuje w warunkach rosnącej presji regulacyjnej. Istotnym obszarem pozostają projektowane rekomendacje dotyczące dystrybucji produktów ubezpieczeniowych, przygotowywane przez Komisję Nadzoru Finansowego. Ich ostateczny kształt może mieć znaczący wpływ na sposób oferowania polis oraz relacje między ubezpieczycielami a klientami.

Sektor mierzy się również z długofalowymi zmianami o charakterze społecznym i technologicznym. Postępujące starzenie się społeczeństwa zwiększa zapotrzebowanie na produkty zabezpieczające przyszłość finansową, w tym na ubezpieczenia powiązane z oszczędzaniem. Jednocześnie rozwój cyfryzacji oraz automatyzacji wpływa na sposób sprzedaży i obsługi klientów, zmuszając firmy do modyfikacji modeli biznesowych.

Wśród potencjalnych impulsów rozwojowych wskazuje się także nowe rozwiązania systemowe, takie jak planowane Osobiste Konta Inwestycyjne, które mogą zwiększyć rolę ubezpieczycieli w budowaniu długoterminowych oszczędności. Wciąż jednak wyzwaniem pozostaje niski poziom takich oszczędności wśród Polaków oraz pogłębiająca się luka emerytalna.

Przyszły rozwój rynku będzie w dużej mierze zależał od zdolności dostosowania się do tych czynników oraz od skutecznego budowania długoterminowego zaufania klientów. Przy wyborze optymalnej oferty ubezpieczenia na żyie, warto sprawdzić ofertę godnej zaufania, lokalnej agencji ubezpieczeniowej.

opracowanie: kk

źródło: PRNews.pl